بازشدن آغوش دارالذکر به روی زائران، خبری بود که خیل مشتاقان زیارت رهبر شهید را دوباره به سمت حرم مطهر کشاند. با تمهیداتی که آستان قدس رضوی برای تسهیل زیارت اندیشید، از روز یکشنبه زائران توانستند وارد رواق شوند.
رواق دارالذکر این روزها حالوهوایی متفاوت از گذشته پیدا کرده است. رواقی که سالها یکی از گذرگاههای آرام حرم رضوی بوده، اکنون به یکی از بخشهای پررفتوآمد این آستان مقدس بدل شده است؛ محلی برای قرار و دیدار عاشقان آقای شهید با ایشان و خانوادهشان.
رواق دارالذکر، واقع در جنوبشرقی روضه منوره، از فضاهای بهنسبت جدید حرم مطهر امامرضا (ع) است. این رواق در گذشته، بخشی از موقوفات مسجد گوهرشاد بود و بعدها بهعنوان مدرسه علمیه بهرهبرداری شد.
قالب بیشتر اشعاری که روی کتیبههای سنگی حک شده، قصیده است؛ قالبی که امکان توصیف، مدح و روایت را همزمان فراهم میکرده است. مضمون اصلی نیز مدح امام رضا (ع) و ستایش جایگاه معنوی حرم مطهر امامرضا(ع) است.
ابومنصور عبدالرزاق توسی پس از آن حاکم توس شد، در رونق و توسعه این خطه بسیار کوشید و در احیای فرهنگ ایرانی تلاش مستمر کرد. او از امرای نامآور سامانیان بود که توجهاش به مشهد و توسعه عمرانی آن در عهد سامانی، راه را برای فعالیتهای بعدی باز کرد.
بر سطح سنگهای تراشخورده حرم رضوی، تنها ابیات مدح و منقبت، نقش نبسته است که میتوان ردپایی از تاریخی، نام بانی یک بنا یا یادگاری از روزگار یک پادشاه را در میانشان یافت.
۱۲۶ سال قبل که چراغ الکتریکی برای ایرانیها پدیدهای ناشناخته بود، دستگاهی با انگیزههای مذهبی مظفرالدین شاه برای روشنکردن آستان مبارک حضرت رضا(ع) از سرزمینهای دوردست به مشهد رسید و با مشقت فراوان در نزدیکی حرم مستقر شد.
در میان صدها اثر سنگی بر جای مانده در حرم مطهر رضوی، گروهی از کتیبهها بیش از آنکه روایتگر تاریخ بناها و رویدادها باشند، بازتابدهنده باورها، دعاها و آموزههای دینیاند.
در دوره قاجاریه برگزاری مراسم جشنها و سوگواریهای مذهبی در قشون خراسان رایج بوده تا آنجاکه برای انجام نورافشانی و آتشبازی به مناسبت جشن میلاد امام حسین(ع) مقداری باروت طبق روال سالیان قبل در اختیار مسئولان آستان قدس رضوی قرار داده شده است.
کارشناسان، قدمت اغلب این کتیبههای سنگی را از دوره صفویه تا اواخر دوره پهلوی تخمین میزنند؛ با این حال، نمونههایی نیز وجود دارد که به دورههای افشاریه، زندیه و حتی سلجوقی و تیموری تعلق دارند.
