شهر مشهد در دوران تیموریان شاهد رشد و شکوفایی فرهنگی و تحولات جدی در پیدایش معماری اسلامی بود. به قول پروفسور هیلن براند، دوران تیموریان بیتردید دوران طلایی مدارس ایرانی است. خراسان و ماوراءالنهر زمینه تحولات جدی بودند.
نوقان یکی از آن دو شهر است که دارالملک طوس را تشکیل میداده است و برای این دو شهر بیشتر از هزار قریه هست. طوس در زمان عثمان بن عفان فتح شده و در این شهر است قبر علی بن موسی الرضا و قبر هارون الرشید.
شهریورماه سال۱۳۲۰، روسها مشهد را به اشغال خود در میآورند و وضعیت معیشتی مردم تحتتأثیر آن قرار میگیرد. آشفتگی بازار در این شرایط، صدای اعتراض مردم از کمبود مواد غذایی و دیگر اجناس ارزشمند را بلند کرده بود و احتکارها شروع شد.
انتهای «تهخیابان» میدانی وجود داشت که در قدیم به میدان «اعدام» مشهور بود. قدیمیهای مشهد خاطراتی از اعدام قاچاقچیان، کرایه دوچرخه و موتور چوپا تا نقلخوانی درویشها در وسط میدان و معرکهگیری مارگیرها دارند.
به استناد خبر روزنامه نوبهار ۲۸ جمادی الاول ۱۳۲۹ قمری پهلوانان دیگری که در این روزگار مسبب دزدی اموال مردم هستند، محمدرضا پهلوان و غلامحسین پهلوان نام دارند که در اطراف سبزوار کاروانهای تاجران و زائران را لخت میکنند.
از روزی که در سال ۶۱۷ هجری قمری لقب «دارالامان» به مشهد داده شد، این نام نه یک عنوان تشریفاتی که بازتابی بوده که قرنها دوام آورده و در دورههای گوناگون، شکلهای متفاوتی از «امان» را به مردم بخشیده است.
یادگاری ارزشمندی از مبارزه تاریخی اهالی خطه جنوب علیه استعمار انگلستان در موزه آستان قدس رضوی نگهداری میشود که ماجرای آن به جنگ جهانی اول و ایستادگی مردان و زنان خوزستان با دستان خالی پای وطنشان ایران برمیگردد.
در این محله بیشتر یهودیان متمول زندگی میکردند و سینماهای متعدد در این خیابان بود. کمکم سرمایهداران اقدام به احداث بناهایی، چون پاساژ و مغازه کردند.
اگر نادر طولانیتر و عاقلانهتر حکومت میکرد و حکومتش را برای جانشینی شایسته به جا میگذاشت که ارتش او را رهبری کند، میتوانست مدیریت کشور ایران و سرانجام اقتصاد را همانطور که در اروپا اتفاق افتاد دگرگون کند.
