همجواری صحن امام‌حسن مجتبی(ع) با نهادهای آموزشی

صحن امام حسن مجتبی (ع) که در اوایل دهه ۸۰ به بهره‌برداری رسید، با مساحت هفده هزار و نهصد و هشتاد مترمربع یکی از بخش‌های مهم و پر رفت‌وآمد حرم مطهر امام رضا (ع) محسوب می‌شود. ماه رمضان سال ۱۳۹۹، در روز‌هایی که به دلیل بیماری کرونا صحن‌های حرم در سکوتی غریبانه فرو رفته بود، همزمان با ولادت امام حسن مجتبی (ع) این صحن از هدایت به نام این امام غریب مزین شد.

بست‌های طبرسی و نواب صفوی و مراکزی، چون بنیاد پژوهش‌های اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، حوزه علمیه، مهمانسرای حضرت و آرامگاه پیرپالاندوز مجاور این صحن که در شمال شرقی اماکن متبرک جای دارد، هستند. بخش شمالی آن فاقد دیوار و همجوار نمای جنوبی ساختمان بنیاد پژوهش‌های اسلامی است.

این صحن با نهاد‌های آموزشی و پژوهشی درهم‌آمیخته است. دانشگاه علوم اسلامی رضوی و بنیاد پژوهش‌های اسلامی در مجاورت آن قرار دارند و ساختمان‌های اصلی دانشگاه حتی در محدوده آن واقع شده‌اند. این امر باعث شده است که صحن امام حسن مجتبی (ع) علاوه بر کارکرد زیارتی، محلی برای برگزاری نشست‌های علمی و همایش‌های مذهبی باشد و با وجود تردد زیاد، فضایی آرام‌تر نسبت به صحن‌های مرکزی داشته باشد.

کتابخانه تخصصی شبانه روزی اهل بیت (ع) که در گذشته گوهرشاد نام داشت در این صحن قرار دارد. این کتابخانه پس از سال ۱۴۰۰ از محل سابق خود واقع در بست شیخ بهائی به محل جدید واقع صحن امام حسن مجتبی (ع)، جنب ورودی دانشگاه رضوی منتقل شد.

نمای صحن از سنگ و آجر و کاشی معرق است و ابعاد آن از مقیاس انسانی خوبی برخوردار است. این امر باعث می‌شود زائر هنگام حضور در آن احساس گم‌شدگی نکند و با فضای اطراف ارتباط برقرار کند. از طرفی این صحن سال‌ها محل برگزاری «طرح اکرام رضوی» و مراسم افطار ماه مبارک رمضان بوده است. در این مکان سفره‌های بزرگ افطار با ظرفیت دوازده هزار نفر برای زائران پهن می‌شود که منشأ خاطرات جمعی بوده و در ذهن زائران و ساکنان محلی خاطرات عمیقی بر جای گذاشته است.

* این گزارش پنج‌شنبه ۷ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۵۴ شهرآرامحله منطقه ثامن چاپ شده است.