طومارها و پوسترهای زیارتی از آثاری هستند که در آنها تصویر، متن و تجربه زیارت در کنار هم قرار گرفته و بخشی از فرهنگ دیداری و دینی جامعه شیعی را شکل دادهاند. این طومارها با ورود صنعت چاپ متحول شدهاند.
در گرمای ۵۰درجه نجف که آسفالت زیر پایت را نرم میکند، چشم به هم که میگذاری، کیسههای زباله پر میشوند و دوباره باید جمع شوند. اینجا رضا قدیمی و غلامرضا ابراهیمی و کاظم غلامی خستگیناپذیر کار میکنند بدون آنکه آثار خستگی در صورت آنها نمایان باشد.
در محله آبشار سر که بچرخانی، همهجا برج و مجتمع مسکونی است که روی هم سوار شده! در یکی از همین آپارتمانها در کوچه نماز ۲۷ همسایههایی زندگی میکنند که پایه رفاقتی چندساله هستند. آنها هرکدامشان بهتنهایی رفاقت را در محل سکونتشان گسترش میدهند.
سفر شاهعباس اول صفوی به مشهد را باید یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ تشیع و ایران دانست. او نزدیک به پانصد کیلومتر را پیاده میپیماید تا خود را به حرم رضوی برساند، سه ماه در مشهد اقامت میکند و همزمان با زیارت مقدمات لشکرکشی به هرات و مقابله با ازبکان را فراهم میآورد.
عرفان امیریان دو سال پیش، بهعنوان یکی از نخبگان قرآنی راهی سفر کربلا شد؛ سفری یک خاطره شیرین برایش به همراه داشت.عرفان سالها بود مداحیهای پویانفر را گوش میکرد. بعضی از نوحههای او را حفظ و حتی در مراسم مختلف اجرا کرده بود.
حنانه باوفا از روزی میگوید که برای خدمت به زائران در دهه آخر صفر سال ۱۴۰۲ رفته بود، اما در مترو درگیر حادثهای شد که او را به اتاق عمل کشاند و فکر میکرد فرصت رفتن به زیارت امامحسین(ع) را از دست داده است.
شاهرختیموری سالها صبوری و تلاش کرد تا بالاخره توانست دیبای فاخر ایرانی را بر دیوارهای خانه خدا بیاویزد. اتفاقی که حدود ۶۰۰ سال رخ داد و بهنوعی جابهجایی قدرت میان شاه مصری و حاکم خراسان بود.
«عقد بالاسر حضرت» یکی از رسمهای قدیمی و محبوب مشهدیها است که قدمتش به دوره قاجار بازمیگردد. در گذشته، عروس و داماد را به قسمت بالاسر ضریح میبردند و خطبه عقد را آنجا میخواندند اما از سال ۱۳۹۷ این مراسم در رواق شیخطوسی برگزار میشود.
دوران حکومت سلطان سنجر بر خراسان، بسیار طولانی بود و چیزی بیش از نیم قرن به درازا کشید. او حتی پیش از آنکه به فرمانروایی سلاجقه برسد و سلطان شود، بر خراسان حکمرانی داشت اما اعتنای چندانی به عُمران و توسعه مشهد نداشت.
در روز زیارتی امامرضا(ع)، خیابانهای اطراف حرمرضوی مملو از عاشقان زیارت است. معصومه رسولی میگوید: به نیت شهدای شهرمان آمدیم به مشهد. از صبح زود آمدهایم و تا آخر شب میمانیم. ۱۵۵نفر کم نیست که بتوانیم زود زیارت کنیم و برویم.
قدمت جلسه قرآن هفتگی «پیروان حضرت محمد (ص)» در محله امامرضا(ع) به ۷۳سال پیش میرسد و حالا توسط نسل دوم افرادی که این دوره قرآن را تأسیس کردند، بهشکل مستمر برگزار میشود.
۲۸سال است که در محله امامرضا(ع) هر شب ماه مبارک رمضان، در حاشیه خیابان، مراسم افطاری ساده برپاست. فرقی هم نمیکند غریبه باشی یا آشنا، یا حتی چندبار در صف بایستی و ظرف آش رشتهای بگیری. خادمان پذیرای همه روزهداران هستند.
از اواخر آبانماه، «گذر پیرغلامان حسینی» در رهباغ حضرت زهرا(س) به بهرهبرداری رسید؛ گذری با تصاویر واعظان، ذاکران و پیرغلامان حسینی که هرکدام قصه و سرگذشتی شنیدنی دارند و حالا مفتخر به همسایگی همیشگی امامرضا (ع) شدهاند.
بیش از ۴ دهه از کلنگزنی مسجد رضوی بهدست حجتالاسلام والمسلمین قرائتی میگذرد. با صحبتهای حاجآقا قرائتی، همه متقاعد شدند و بخشی از کمکهای مردمی جمع شد و حتی کسانی که کمی مخالف بودند هم همراه شدند.
هر کمربند، کیف و چمدان که خراب شود، در دستان محمد علی کریمی کرامتی با دقت و حوصله تعمیر میشود. او سالهاست که در این کار تجربه دارد و این هنر را برای خدمت و گرهگشایی از کار زائران بکار گرفته است.
مصطفی مهندس میگوید: در دهه ۶۰، همسایهها اعضای یک خانواده بهحساب میآمدند. آنها در غم و شادی کنار هم بودند، بهخصوص در مواردی مثل استقبال از حاجی و زیارتبرگشته که اتفاقی شادیبخش در محله بود.
حادثه در جمعه سیاه رقم خورد؛ شدت ازدحام مانع رساندن انیسخانم به بیمارستان شد و او قبل از رسیدن به مرکزی درمانی از شدت خونریزی به شهادت رسید. انیس خوشقدمحسنکیاده آن زمان فقط ۲۴ سال داشت.
رفتن به حج، آرزوی هدایت شریعت و نفیسه معرفتینیا بود. زوجی که تصور میکردند سفر به سرزمین وحی شاید به این زودیها قسمتشان نشود اما قرعهکشی حج دانشجویی همه معادلات را برهم زد و این زوج راهی سفری پرچالش شدند!
دختران نوجوان توس از ۴ سال پیش، با راهاندازی تشکلی فرهنگی به رشد همسالان خود کمک میکنند. فاطمه معلمی کسی بوده که دختران را راهنمایی کرده است تا در کنار هم بتوانند دامنه فعالیتهایشان را گسترش دهند.
یکی از صحنههای زیبایی که با شروع برف امسال رقم خورد، جاماندن ردپاهایی بود که به حرم میرسید. این دانههای سپید برای بعضیها هیجان بیشتری داشت؛ ازجمله برای زائران عربزبانی که در دیار خودشان هیچوقت با چنین صحنهای روبهرو نشده بودند!