تاریخ جوش در راسته سماورسازهای مشهد 
محله شهیدرستمی یادگار مزرعه قدیمی محمدآباد است 
محمد روشنایی بنیانگذار کیوکوشین‌کاراته در استان خراسان است
احمدپور منفرد| موهایش به سپیدی می‌زند، اما قامت استوارش همچنان روز‌های جوانی را در پیچ‌وخم‌های صورتش نشان می‌دهد. دیرزمانی می‌شود که قدم در راه ورزش گذاشته و اکنون سال‌هاست که شادابی و تندرستی‌اش را مدیون همین ورزش مستمر است.
استاد ورزش‌های رزمی است، متواضعانه رفتار می‌کند و با آرامش خاصی سخن می‌گوید؛ گویی ارمغان اصلی ورزش برای او کسب فضائل اخلاقی بوده است. به پاس چند دهه تلاش او برای گسترش ورزش در خراسان و به احترام پیش‌کسوتی این بزرگ‌مرد ورزش مشهد به‌ویژه در ورزش‌های رزمی امروز با او گفت‌و‌گو می‌کنیم تا پله‌پله روزگار ورزشی این فعال ورزشی منطقه‌مان را مرور کنیم. هربار که در مشهد و خراسان نام رشته رزمی کیوکوشین‌کاراته را می‌شنوید، باید به‌یاد داشته باشید این رشته ورزشی با نام محمد روشنایی، ساکن محله بهشتی مشهد و بنیانگذار کیوکوشین‌کاراته در خراسان بزرگ پیوند خورده است.
این استاد بزرگ کیوکوشین‌کاراته که اکنون دیگر از استادی، مدرسی و داوری گذشته و پیشکسوت سبک کیوکوشین کاراته شده است، ۷۵ سال دارد و متولد شهر میاندوآب استان آذربایجان غربی است.
افتخار سکونت در مشهد
نظامی‌بودن باعث‌شده او ساکن مشهد شود که این را افتخاری برای خود می‌داند. روشنایی علاقه‌اش به ورزش را از زمان تحصیل می‌داند و می‌گوید: کیوکوشین‌کاراته توسط «سوسای ماسوتاتسو اویاما» ابداع شد. این سبک از هنر‌های رزمی، نوعی از کاراته به‌شمار می‌رود که بر آموزش‌های جسمانی بسیار قوی و به‌ویژه کومیته (etimuk) و تمشیواری (irawihsenat) تأکید دارد.
او در ادامه توضیحات خود می‌افزاید: در این سبک، فنون کاتا، کیهون، دفاع شخصی و استفاده از سلاح هم دیده می‌شود. استفاده از حرکات دایره‌ای در هنگام کاربرد فنون، سبک کیوکوشین‌کاراته را از سبک‌های سنتی کاراته که فقط براساس حرکات خطی ساده بنا نهاده شده‌اند، متمایز می‌کند.
این فعال ورزشی که اتفاقا باشگاه ورزشی‌اش هم در حوالی میدان جهاد واقع است، تاکید می‌کند: در کیوکوشین‌کای کاراته، برخورد‌ها بسیار سریع و نیرومند است و تمامی اعضای بدن به‌نوعی در حملات و دفاع مشارکت دارند. یک کیوکوشین‌کاراته‌کار واقعی بر این باور است که این برخورد‌ها برای پرورش روح و جسم او ضرورت دارند و به این ترتیب آماده مقابله با هرگونه پیشامد غیرمنتظره و جدی است.
ده‌هزار شاگرد داشته‌ام
دلم می‌خواهد از میان سخنانش که در آنها تعصب وی به ورزش رزمی کاملا احساس می‌شود، خصوصیات بارز یک ورزشکار را بدانم. از او می‌خواهم مهم‌ترین ویژگی استاد روشنایی را بگوید که باز هم به ورزش رزمی اشاره می‌کند: در سوگندنامه کیوکوشین اشاره شده است که ما جسم و دل خود را پرورش می‌دهیم تا روحی استوار و نامتزلزل داشته باشیم؛ راه راستین مبارزه را می‌پیماییم تا همواره حواس و روح خود را آماده نگه داریم؛ با قدرتی راستین می‌کوشیم تا فروتنی را در خود به‌وجود آوریم؛ ما نهایت فروتنی را رعایت خواهیم کرد؛ به درجات بالاتر از خود احترام می‌گذاریم؛ از خشونت می‌پرهیزیم؛ ما همواره به یاد پروردگار توانا هستیم و هرگز موهبت انسان‌بودن را فراموش نخواهیم کرد. همواره به عقل و قدرت می‌اندیشیم و خواست‌های دیگر را از خود می‌رانیم. بعد اضافه می‌کند: فکر می‌کنم این سوگندنامه جواب تمام پرسش‌های شما باشد.
سبک کیوکوشین‌کاراته در خراسان مانند دیگر نقاط جهان از علاقه‌مندان فراوانی برخوردار است و در چهار دهه‌ای که از عمر این ورزش در استان می‌گذرد، بزرگان زیادی را به جامعه ورزش به‌خصوص کاراته تقدیم کرده است که از آن جمله می‌توان به شیهان‌محمد روشنایی، بنیانگذار سبک کیوکوشین‌کاراته خراسان بزرگ اشاره کرد.
او که بیشتر سال‌های عمر خود را برای آموزش این ورزش قدرتی به بیش از ۱۰ هزار شاگرد صرف کرده است، درباره نتیجه این آموزش‌ها می‌گوید: اکنون بیش از هزار نفر از شاگردانم در استان‌های خراسان رضوی، شمالی، جنوبی و حتی خارج از کشور مشغول به مربیگری هستند.
هزار نفر از شاگردانم در استان‌های خراسان رضوی، شمالی، جنوبی و حتی خارج از کشور مشغول به مربیگری هستند
کمربند دان ۶ از سازمان جهانی کیوکوشین دارم
روشنایی اکنون کمربند مشکی دان ۶ از سازمان جهانی کیوکوشین و کمربند سیاه دان ۷ از فدراسیون کاراته کشور را داراست؛ وی ادامه می‌دهد: کیوکوشین نه‌تنها رشته‌ای خشن نیست بلکه روحیه لطافت، افتادگی و بزرگ‌منشی را در هنرجو پرورش می‌دهد.
او هنوز هم در باشگاه خود که از سال ۱۳۵۸ در خیابان شهیدنامجو دایر کرده، مشغول آموزش این سبک از ورزش کاراته به جوانان علاقه‌مند است؛ می‌گوید: ورزش تمام زندگی من است و بهتر است جوانان ما برای تخلیه احساسات و قدرتی که در وجودشان نهفته است، به سراغ ورزش‌های قدرتی مانند کیوکوشین‌کاراته بروند.
این هم‌محله‌ای درخواستی هم از مسئولان ورزشی دارد؛ اینکه به علاقه‌مندان رشته‌های ورزشی که ادامه‌دهندگان راه پیش‌کسوتان و نتیجه سال‌ها کوشش آنان هستند، توجه بیشتری داشته باشند. اما حرف دل ورزشکاران سبک‌های آزاد کاراته به مسئولان این است که نگاه عادلانه‌تری به تمامی سبک‌ها داشته باشند.
روشنایی که فرزندانش را نیز با کاراته آشنا کرده است، درباره ابتدای فعالیت ورزشی خود در مشهد و منطقه ما عنوان می‌کند: زمانی که مرحوم‌جعفریان، مدیرکل تربیت بدنی استان خراسان بود، آموزش کاراته را با کمربند سبز در باشگاه آهنچی مشهد واقع در بازارچه سراب آغاز کردم.
او با بیان اینکه آن زمان چندان از قواعد و قوانین مخصوص ورزش کاراته آگاهی نداشتند، می‌افزاید: با فروش تمام داروندارم برای یادگرفتن اصول و قواعد این ورزش به‌خاطر علاقه فراوانی که برای آموزش کاراته به جوانان داشتم، به ژاپن سفر کردم و نزد استاد «ماسو تاتسو اویاما» بنیانگذار سبک کیوکوشین‌کاراته رفتم.
۴۰ سال سابقه ورزشی
شیهان روشنایی از تلاش‌هایش در نخستین باشگاهی که سال ۱۳۵۵ در خیابان اسدی محله کوهسنگی دایر کرده بود، هم می‌گوید و اینکه با تلاش و زحمت فراوان سبک آزاد کیوکوشین‌کاراته پس از معرفی توسط استاد یوسف شیرزاد بنیانگذار این رشته در تهران، سال ۱۳۵۷ به‌طور رسمی در خراسان بزرگ توسط او پایه‌ریزی شد.
او تفاوت سبک کیوکوشین‌کاراته را با دیگر سبک‌های ورزش کاراته در قدرتی بودن و تمرینات بدن‌سازی دشوار آن می‌داند و عنوان می‌کند: تمام سبک‌های کاراته درخور توجه هستند، اما باید بگویم هنوز که هنوز است به سبک کیوکوشین‌کاراته که هم‌اکنون بیش از ۵۰ باشگاه در مشهد به‌طور تخصصی در آن فعالیت دارند و بیشترین تعداد ورزشکار را به خود اختصاص داده و از نظر تمرینات نیز از کیفیت مناسبی برخوردار است، توجه شایسته‌ای نمی‌شود.
این پیشکسوت کاراته خراسان رضوی به مشکلات مالی که این سبک از کاراته با آن روبه‌روست، و نبود سالن اختصاصی برای برگزاری مبارزات برای کاراته‌کاران علاقه‌مند اشاره می‌کند و می‌گوید: برای برگزاری یک دوره مسابقه و اجاره سالن در یک روز باید هزینه زیادی پرداخت که تأمین آن بدون حامی مالی، مستلزم گرفتن مبالغی از ورزشکاران در طول سال است.
وی جایگاه کیوکوشین‌کاراته خراسان رضوی را، رده‌های اول تا سوم کشور اعلام می‌کند و با تاکید بر نقش رسانه‌ها در این پیشرفت اظهار می‌دارد: به‌تصویرکشیدن تلاش جوانانی که سختی‌های زیادی برای کسب عناوین قهرمانی و افتخارآفرینی تحمل می‌کنند، انگیزه‌ای دوچندان در آنها ایجاد می‌کند.
شیهان‌روشنایی تاکید می‌کند: نیرو و قدرت جوانی در کنار احترام و استفاده از تجربه پیش‌کسوتان می‌تواند رشد ورزش کشور را به‌دنبال داشته باشد. واژه «اوس» که مبارزان کاراته‌کار زمان مبارزه برای ادای احترام به حریف خود بیان می‌کنند، به معنی فروتنی، جوانمردی و گذشت است و باید مربیان جوان رشته‌های مختلف ورزشی علاوه‌بر آموزش تکنیک‌ها به ورزشکاران و افزایش قدرت و نیروی آنان، مرام جوانمردی و گذشت را نیز آموزش دهند.
این پیشکسوت ورزش و بنیانگذار سبک کیوکوشین‌کاراته خراسان می‌گوید: امیدوارم روزی برسد که همه پیش‌کسوتان و موسپیدان موردتوجه قرار گیرند و از تجربه‌های آنها استفاده شود تا شاهد رشد و ارتقا سطح ورزش در منطقه، شهر و کشور باشیم.
شیهان‌روشنایی که نماینده سازمان جهانی این سبک و رئیس کمیته فنی و عضو هیئت رئیسه کیوکوشین‌کاراته «ایچی گکی کانچو ماتسویی» در ایران و نیز بنیانگذار کیوکوشین‌کاراته در خراسان بزرگ از سال ۵۷ است، اکنون با بیش از ۴۰ سال سابقه ورزشی یکی از پیش‌کسوتان بزرگ ورزش مشهد و کشور در منطقه ماست؛ کسی که بزرگ‌ترین افتخارش را شاگردی «سوسای اویاما» بنیانگذار رشته کیوکوشین‌کاراته در جهان می‌داند.
* این گزارش سه شنبه، ۱۱ بهمن ۹۱ در شماره ۴۳ شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
