هیئت‌ دختران محله عبادی از دبیرستان تا بزرگسالی

نیم ساعت تا شروع کارگاه «من ارزشمند» مانده است. زیرزمین مسجد غدیرباباعلی در محله آیت‌الله عبادی آرام‌آرام شکل یک کلاس به خود می‌گیرد. یکی از دختر‌ها چای دم می‌کند، چند نفر پشت میز ثبت‌نام نشسته‌اند و اسامی تازه‌وارد‌ها را می‌نویسند و چند نفر دیگر سیستم صوت و میز استاد را آماده می‌کنند. هرکس کاری دارد. انگار همه می‌دانند کجای این کار گروهی باید بایستند.

اینجا «هیئت دخترانه طوبی» است. موسسان آن، خانم‌های جوانی هستند که سال ۱۴۰۲ این هیئت دخترانه راتشکیل دادند، اما خود این بانوان، سال‌ها پیش گرد هم آمده بودند. زمانی‌که در سال ۱۳۹۷ پشت نیمکت‌های کلاس دهم دبیرستان الزهرا (س) درس می‌خواندند تصمیم گرفتند بیرون از مدرسه کنار هم باشند. دغدغه‌شان فقط داشتن یک دورهمی نبود. می‌خواستند فضایی داشته باشند که در آن خودشان تصمیم بگیرند، برنامه طراحی کنند و نتیجه کارشان را ببینند و هیئت خودشان را با نام «میثاق‌الحجه (عج)» تشکیل دادند و به پیش بردند.

آغاز کار با جلسه دوستانه

مهناز امیری، سی‌ونه‌ساله و همراه این جمع، آن روز‌ها را به یاد می‌آورد. تازه مسئولیت پایگاه فاطمیون را برعهده گرفته بود که با فاطمه و چند نوجوان دیگر آشنا شد. خیلی زود متوجه می‌شود که آنها دوست دارند به شکل مستقل، ایده‌های خودشان را اجرا کنند. برای همین فضا و هزینه‌های اولیه برنامه‌ها را در اختیارشان می‌گذارد تا بتوانند کار را شروع کنند.

فاطمه حدادی، بیست‌ودوساله، نخستین عضو این گروه، آن زمان دانش‌آموز دبیرستان الزهرا (س) در آیت‌الله عبادی‌۱۸ بوده است. او می‌گوید: ایده اولیه در همان جمع دوستانه هم‌کلاسی‌ها شکل گرفت؛ دخترانی که بعضی مداحی و مولودی‌خوانی می‌کردند و تعدادی هم به فعالیت‌های فرهنگی و فوق‌برنامه علاقه داشتند. دور هم جمع شدیم. از ۳۸دانش‌آموز کلاس دهم در رشته علوم انسانی، پانزده‌نفر تصمیم گرفتیم این مسیر را با هم شروع کنیم.

فاطمه هنوز هم جزئیات نخستین دیدار با مهناز امیری را به خاطر دارد. خانه‌شان نزدیک مسجد بوده و پیش‌تر او را می‌شناخته است. او می‌گوید: دوستانم نگران این بودند که خانم امیری مثل بزرگ‌تر‌های دیگر فضای فعالیت ما را محدود کند و حال و هوای نوجوانی ما را درک نکند. از آنها خواستم خانم امیری را از نزدیک ببینند و هرچه دل تنگشان می‌خواهد، بگویند.

جلسه در مسجد محل برگزار می‌شود و تصورشان تغییر می‌کند. فاطمه ادامه می‌دهد: بچه‌ها آن روز هر چه در ذهنشان می‌گذشت، مطرح کردند، اینکه ایده و طرح را خودشان بدهند و اجرا هم بر عهده آنها باشد. خانم امیری هم که می‌خواست پایگاه بسیج تنها به خانم‌های بزرگ محله محدود نشود از حضور نوجوان‌ها استقبال کرد و اتاق بالای مسجد را در اختیارمان گذاشت.

مطلب مرتبط ماجرای شکل گرفتن حسینیه جوادالائمه(ع) در کوچه موحدین

پنجشنبه‌های ایده‌پردازی و کار

دختر‌ها اتاق بالای مسجد را تمیز و مرتب می‌کنند، برای برنامه‌ها تصمیم می‌گیرند و قرار هفتگی‌شان می‌شود روز‌های پنجشنبه. در این روز با هم‌فکری هم ایده و طرح‌هایشان را بر حسب نیاز‌هایی که مختص سنشان است، مطرح می‌کنند. برگزاری کلاس‌های تقویتی، دعوت از روان‌شناسان مطرح برای دوره‌های خودشناسی، برگزاری مراسم در مناسبت‌های ملی و مذهبی و فعالیت فرهنگی در بوستان محله بخشی از این ایده‌هاست. با همت و تلاش تک‌تک اعضا طرح‌ها شروع و به سرانجام می‌رسد. اسم گروه را هم می‌گذارند، «هیئت نوجوانان میثاق‌الحجه (عج)».

راضیه صادقیان، یکی از همان دانش‌آموزان کلاس علوم انسانی است. می‌گوید: اولین طرح بزرگمان مربوط می‌شود به محرم‌و‌صفر همان سال، یعنی ۱۳۹۷. زمین ورزشی جلوی فروشگاه رفاه را خودمان تبدیل کردیم به موکب و چادر زدیم و مراسم عزاداری برای بانوان گرفتیم. مداحی و سینه‌زنی را پیش بردیم و پذیرایی را هم خودمان انجام دادیم. هرکس کاری را برعهده گرفت و تجربه‌ای به دست آوردیم که شاید در مدرسه فرصتش را نداشتیم.

مرضیه، خواهر دوقلوی راضیه، نقش مهناز امیری را در شکل‌گیری این ارتباط مهم می‌داند و می‌گوید: خانم امیری با ما مثل یک دوست و رفیق صمیمی بود. طوری با ما ارتباط می‌گرفت که انگار هم‌سن خودمان است. همین رفتار باعث شد نوجوانان بیشتر جذب هیئت شوند و کنار هم با برگزاری فعالیت‌های گروهی رشد کنند.

میدان تجربه و مسئولیت

در طول این سال‌ها برنامه‌های متنوعی را اجرا کردند. فاطمه در این باره می‌گوید: یک نمونه آن، اردو‌های جهادی در روستا‌های محروم بود، در این اردو‌ها هر کدام از اعضا با توجه به مهارتش مسئولیتی را قبول می‌کرد. یکی خیاطی آموزش می‌داد و نفر بعدی کلاس تقویتی برگزار می‌کرد. در همه این برنامه‌ها خانم امیری تقسیم کار، مدیریت اجرا و هماهنگی گروه‌ها را به خود ما سپرده بود. 

فعالیت‌های اعضای قدیمی هیئت به اینجا ختم نمی‌شود. آنهایی که همچنان مانده‌اند برای نوجوانان دهه‌نودی برنامه‌ریزی می‌کنند

این هیئت تا چندسال در مسجدجوادالائمه (ع) فعالیت داشت و پس از آن، زیرزمین مسجد غدیرباباعلی را مرکز فعالیت‌هایش قرار داد.

هیئت‌های تازه تأسیس برای نسل جدید

سال‌ها از آن پنجشنبه‌ها گذشته است. اعضای اولیه هیئت «میثاق‌الحجه (عج)» حالا بزرگ شده‌اند؛ بعضی در دانشگاه‌های شهر‌های دیگر مشغول تحصیل‌اند و بعضی ازدواج کرده‌اند. با این حال، هرازگاهی دوباره دور هم جمع می‌شوند و برنامه‌هایی را برگزار می‌کنند.

امیری می‌گوید: پس از شهادت دانیال رضازاده در سال ۱۴۰۱، همسر شهید که یکی از اعضای گروه بود و دوستانش حال‌وهوای خوبی نداشتند برای اینکه از این فضای سنگین فاصله بگیرند، پیشنهاد تشکیل هیئتی تازه برای دختران دانش‌آموز را مطرح کردند. به این ترتیب، «کانون فرهنگی و هیئت دختران طوبی» در سال ۱۴۰۲ برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی اول و دوم شکل گرفت.

او ادامه می‌دهد: برای این گروه سنی بیشتر در مناسبت‌های مختلف برنامه داریم؛ آنها را به اردو‌های تفریحی و ورزشی می‌بریم و برایشان جشن تکلیف برگزار می‌کنیم، اما فعالیت‌های اعضای قدیمی هیئت «میثاق‌الحجه (عج)» به اینجا ختم نمی‌شود. آنهایی که همچنان در این جمع مانده‌اند، حالا برای نوجوانان دهه‌نودی برنامه‌ریزی می‌کنند.

امیری می‌گوید: پس از اعتکاف امسال و استقبال خوب دانش‌آموزان دوره متوسطه اول و دوم، به درخواست خود آنها، هیئت نوجوانان «حداث الحسین (ع)» را نیز راه‌اندازی کردیم. حالا نوجوانان این هیئت یکشنبه‌ها در کارگاه‌های «خودشناسی و عزت‌نفس» شرکت می‌کنند و در مناسبت‌های مختلف نیز ایده‌های خودشان را برای اجرای برنامه‌ها به میدان می‌آورند.

افسانه بیات، از اعضای قدیمی هیئت می‌گوید: ما در این گروه با صمیمیت و همدلی فعالیت‌های مختلفی انجام داد‌یم. بزرگ شدیم و کنار هم رشد کردیم. دوست داریم هیئت‌های «طوبی» و «حداث الحسین (ع)» پابرجا بمانند و این تجربه در سال‌های بعد به رشد و پیشرفت نوجوانانی کمک کند که قرار است مسئولیت‌های تازه زندگی را بر عهده بگیرند.

حالا تیم اصلی هیئت و مؤسسان آن حدود چهل نفرند. هنوز هم برنامه‌های خودشان را کنار نسل جدید دنبال می‌کنند. حداقل ماهی یک‌بار دور هم جمع می‌شوند و خاطرات قدیم را مرور می‌کنند. خیلی از آنها در خانه، محل کار و دانشگاه مسئولیت جدید دارند و ایده و طرح‌های جدید ارائه می‌دهند.

فاطمه می‌گوید: این نتیجه حضور و کار مشترک گروهی در دوران نوجوانی است. حضور در این هیئت ما را برای آینده و حضور در جامعه آماده کرد.

* این گزارش شنبه ۲۸ شهریورماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۶۴ شهرآرامحله منطقه ۱ و ۲ چاپ شده است.