نمایش خلاق، شخصیت کودک را شکل می‌دهد

نمایش خلاق، راه پرورش خلاقیت در کودکان است که این روز‌ها طرفداران زیادی را به خود جلب کرده و فرهنگ‌سرای شهید خادم‌الشریعه در محله خاتم‌الانبیا(ص) مشهد نیز از این استقبال، بی‌نصیب نبوده است. این مرکز در سال جاری، یک دوره نمایش خلاق را برگزار کرد که به اتمام رسید و دوره بعدی نیز در آینده نزدیک شروع خواهد شد.

نگار علیزاده، بیست‌ونه‌ساله است و دیپلم گرافیک و لیسانس نقاشی دارد و فوق‌لیسانس رشته تصویرسازی را نیز گرفته است. او که این روز‌ها مشغول تدریس نقاشی، سفالگری و نمایش خلاق در فرهنگ‌سرا‌های سطح شهر و کانون پرورش‌فکری کودک‌ونوجوان است، در فرهنگ‌سرای شهید خادم‌الشریعه هم به نمایش خلاق می‌پردازد؛ به همین خاطر به‌سراغش رفتیم تا برایمان از نمایش خلاق در این فرهنگ‌سرا بگوید.

نمایش خلاق

نمایش خلاق مخاطبان ویژه‌ای دارد و به‌دلیل تاثیرگذاری بر شخصیت کودکان به‌تازگی مخاطبان زیادی را به خود جلب کرده است. علیزاده در این‌باره می‌گوید: «نمایش خلاق، نمایشی همراه با خلاقیت است که در آن به مباحث مهمی ازجمله بداهه‌پردازی، شخصیت‌پردازی، پانتومیم و حرکات ریتمیک پرداخته می‌شود. در بداهه‌پردازی، چیزی به‌عنوان دیالوگ و مونولوگ وجود ندارد و هر فرد باید دیالوگ خودش را بسازد و در شخصیت‌پردازی فرد با قرار گرفتن در موقعیت‌های مختلف، یاد می‌گیرد که چه عکس‌العمل‌هایی از خود نشان دهد.

نمایش خلاق، نمایشی همراه با خلاقیت است که در آن به مباحث مهمی ازجمله بداهه‌پردازی، شخصیت‌پردازی، پانتومیم و حرکات ریتمیک پرداخته می‌شود

این فرد در آینده نیز می‌تواند بهتر تصمیم بگیرد و در موقعیت‌های مختلف زندگی‌اش، عکس‌العمل درستی بروز دهد. پانتومیم، ذهن را درگیر می‌کند و کودکان باید از زبان بدنشان استفاده کنند؛ به همین دلیل حرکت‌های بدن مهم است. این موضوع نیز به حرکت‌های ریتمیک کمک خواهد کرد. حرکت‌های ریتمیک نیز مانند زبان بدن است و در آن به مسائل ریتمیک توجه می‌شود؛ مانند بازی‌های آوایی ازجمله عموزنجیرباف، زنگوله‌ها و ماه تی‌تی، کلاه‌تی‌تی».

او که این روز‌ها درحال آماده‌سازی نمودار آموزشی برای بیماران اوتیسم است، درمورد این بیماری می‌گوید: «دنیا درحال‌حاضر با مشکلی به نام اوتیسم درگیر است که نوعی اختلال رفتاری است و نمایش خلاق می‌تواند تاثیر زیادی بر بهبود این بیماران بگذارد و بچه‌ها به‌مدد این نمایش، می‌فهمند که کجا باید خوشحال باشند و کجا ناراحت».

نمایش خلاق باید ادامه داشته باشد

نمایش خلاق برای گروه سنی ۵ تا ۱۵ سال درنظر گرفته شده است: «ازآنجاکه بچه‌ها از نظر جسمی، ذهنی و هوش هیجانی در رده‌های سنی مختلف، متفاوت هستند، در نمایش خلاق سعی می‌کنیم گروه‌های سنی مختلفی را ایجاد کنیم، بنابراین گروه‌های سنی را از هم جدا می‌کنیم و هر فرد را در رده سنی خود قرار می‌دهیم تا بتوانند به‌درستی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.

در فرهنگ‌سرای شهید خادم‌الشریعه یک گروه پنج سال با ۱۲ نفر و یک گروه شش سال متشکل از ۱۵ نفر تشکیل شد که در ۱۲ جلسه به آنها آموزش دادیم. این برنامه گسترده است و بخش‌های مختلفی دارد. هر بخش نیز به قسمت‌های دیگر تقسیم می‌شود، بنابراین باید دوره‌های بعدی برگزار شود و به‌صورت گسترده‌تر ادامه داشته باشد».

امروز خانواده‌ها دید بهتری به مسائل شخصیتی و تربیتی فرزندانشان پیدا کرده و آگاه‌تر شده‌اند، بنابراین برای تربیت بهتر فرزندانشان پیگیری زیادی می‌کنند. نمایش خلاق هیچ‌گاه دیر نیست و به وسیله آن، کودکان کار گروهی را می‌آموزند.

همچنین کودکان خجالتی و افرادی که قدرت بیان خوبی ندارند، مشکلشان حل خواهد شد. بچه‌ای به این کلاس آمده بود که تا آن زمان با بیرون ارتباط برقرار نکرده و در جمع حضور نیافته بود و به همین خاطر در جلسات اول، مادرش نیز به کلاس می‌آمد و کنار او می‌نشست، اما همین کودک بعد‌ها در جلسه آخر و در نمایشی که خود اعضا اجرا کردند، قصه‌گویی نمایش را برعهده داشت.

اعتمادبه‌نفسش زیاد شده بود و به‌راحتی و بدون هیچ مشکلی با مخاطبانش، صحبت و خیلی خوب ارتباط برقرار می‌کرد. بیشتر کودکان، قدرت نه گفتن را ندارند، حتی نمی‌توانند خودشان را معرفی کنند یا تلفن‌های ضروری مثل آتش‌نشانی را حفظ کنند، اما با شرکت در این کلاس‌ها به‌خوبی این مهارت‌ها را می‌آموزند.

نقد مثبت

«آنچه اهمیت دارد، شخصیت دادن به بچه‌هاست؛ به همین دلیل به آنها اجازه می‌دهم که یکدیگر را نقد کنند و درکنار نقد منفی، نقد مثبت نیز بکنند، زیرا نقد کردن فقط به معنای بیان نقاط منفی طرف مقابل نیست. درواقع کودکان در این کلاس، بیشتر از آنکه نقد منفی شوند، نقد مثبت می‌شوند.

انرژی بچه‌ها زیاد است و من نیز به‌عنوان مربی مانند یک دوست درکنار آنها کار می‌کنم. سعی کرده‌ام در کلاسم به کودکان انگیزه بدهم و به همین دلیل در کارم از موضوعات مختلف استفاده می‌کنم. هر فردی برای ورود به تئاتر باید دوره نمایش خلاق را گذرانده باشد و تا آن را به‌خوبی نفهمیده باشد، هنرمند خوبی نخواهد شد. شخصی که دوره‌های نمایش خلاق را می‌گذراند، بعد‌ها می‌تواند در تئاتر هنرنمایی کند یا اگر راه دیگری برای زندگی‌اش انتخاب می‌کند، در آن نیز موفق باشد؛ به‌طور مثال در رشته بازاریابی برای پرزنت کردن باید از تکنیک‌هایی برخوردار بود که نمایش خلاق این فنون را به فرد می‌آموزد».

نیاز کودکان به تماشای تئاتر

علیزاده که سه سال است کار نمایش خلاق می‌کند و از سه ماه پیش در فرهنگ‌سرای شهید خادم‌الشریعه به این کار مشغول است، درباره همکاری با فرهنگ‌سرا نیز می‌گوید: «کار خوبی که فرهنگ‌سرا برای این کلاس انجام داد، دراختیار قرار دادن سالن آمفی‌تئاتر به ما بود که توانستیم بعضی جلساتمان را در آن برگزار کنیم. نمایش خلاق حتما باید بر روی سن انجام شود تا کودکان از همان ابتدا با فضای تئاتر آشنا شده، ارتباط با مخاطب را حس کنند. ضمن اینکه کودک متوجه می‌شود که شنیده و دیده می‌شود.

تماشای تئاتر و فیلم‌های سینمایی برای کودکان، لازم است ولی متاسفانه هنوز فرهنگ تئاتر دیدن در بین ما جا نیفتاده است و خیلی از کودکان به تماشای یک تئاتر یا یک فیلم در سینما نرفته‌اند؛ البته وجود سینماکودک در فرهنگ‌سرای خادم‌الشریعه خیلی خوب است و بچه‌ها را به این سمت می‌کشاند که فیلم ببینند و سینما را بفهمند. تئاتر نیز اهمیت زیادی دارد و ازآنجایی‌که هنرمند به‌طور مستقیم با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند و او را می‌بیند، توجه بیشتری را می‌طلبد. درحال‌حاضر تئاتر کودک در سطح شهر اجرا می‌شود ولی خوب است که شهرداری همتی کند و با هزینه کمتری کودکان را با فضای تئاتر آشنا کند».

مطلب مرتبط زنگ آخر مدرسه میناب در محله امامیه مشهد

استقبال خانواده‌ها

در پایان دوره اولِ نمایش خلاق در فرهنگ‌سرای شهید خادم‌الشریعه، جشنی گرفته شد که در این جشن، کودکان نمایش را نیز اجرا کردند. از خانواده‌ها هم برای حضور در برنامه دعوت شد. خانواده‌ها استقبال زیادی از تشکیل این کلاس کردند. آنها به‌خوبی متوجه تغییر رفتار فرزندانشان شده‌اند و دوست دارند که این دوره‌ها ادامه داشته باشد. حمایت از هنرمندان و مربیان این حوزه باعث می‌شود که آنها نیز با شور بیشتری به کار آموزش ادامه دهند. متاسفانه برای هنرمندان در کشور ما امنیت شغلی وجود ندارد.

حمایت و دیده شدن برای هنرمند در کشورش، خیلی اهمیت دارد و زمانی که هنرمند این موضوع را نبیند، مجبور به مهاجرت می‌شود، فقط برای اینکه جایی باشد که به هنرش اهمیت بدهند و او بتواند با خیال راحت، کارش را در معرض دید عموم قرار دهد.

*این گزارش چهارشنبه، ۶ تیر ۹۷ در شماره ۲۹۶ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است.