استعداد خوانندگی مرتضی تاجیک از ۵ سالگی کشف شد

این روز‌ها همه به فکر خواننده‌شدن هستند، هر کسی که پول کافی و البته نیم‌دانگی صدا دارد (البته به لطف تجهیزات صوتی و تصویری) آوازی خوانده و آلبومی بیرون می‌دهد. ما معلم، بازاری، دکتر و صنعتگر خواننده داریم، این اقبال و طبع خوانندگی که در چندسال اخیر افزایش چشمگیری داشته است، صدمات جبران‌ناپذیری به هنر خوانندگی وارد کرده است و قداست و احترامی را که در هنر خوانندگی وجود دارد تا حدودی از بین برده است.

به همین دلیل است که شعر و خوانندگی پویا و ماندگاری نداریم و چند وقتی که از خواندن یک شعر می‌گذرد، به فراموشی سپرده می‌شود.

جملات بالا بخشی از سخنان مرتضی‌تاجیک، خواننده جوان، اما کهنه‌کار و باسابقه شهرمان، است که ساکن منطقه رحمانیه است. او که به قول خودش استعداد ذاتی خوانندگی داشته است، با فراگیری دوره‌های آموزشی خوانندگی از استادان بزرگ این هنر، پا به عرصه خوانندگی گذاشته و از حدود ۲۰ سال قبل فعالیتش را با صدا وسیمای خراسان رضوی آغاز کرده و به مناسبت‌های مختلف اجرا‌هایی داشته است. اما به قول خودش اشعاری را که در وصف امام رضا (ع) خوانده است، از همه بیشتر دوست دارد. در ادامه گفت‌وگوی دوستانه‌ای با این خواننده جوان داشته‌ایم که در ادامه خواهید خواند.

اصالتا یزدی، اما متولد مشهد هستم

مرتضی تاجیک که اصالتی یزدی دارد، در ۲ خرداد ۱۳۶۰ در مشهد به دنیا آمده است. او نیمی از عمرش را در خواف و نیم دیگرش را در مشهد گذرانده است.
تاجیک در توضیح این مطلب می‌گوید: اصالتا یزدی هستم و اجدادم در کار تولید و ساخت کوره‌های آجرپزی فعالیت می‌کردند، تا اینکه سرانجام پدربزرگ پدری‌ام به منطقه خواف مهاجرت می‌کند و در آنجا ساکن می‌شود، با تولد فرزندان او، خانواده ما در جنوب خراسان ریشه می‌دواند.

با وجود طبیعت خشن و خشکی که در منطقه جنوب خراسان وجود دارد، مردمان این منطقه مردمانی خون‌گرم و مهمان‌نواز هستند و موسیقی بسیار اصیلی دارند. موسیقی عرفانی و گیرایی که با وجود بزرگانی، چون عثمان محمدی‌دوست، استاد موسیقی مقامی خراسان، در گوشه گوشه این شهر جاری و ساری است.

موسیقی‌دان‌ها و خوانندگان اشعار بومی و محلی نیز در این شهرستان از احترام و توجه خاصی برخوردارند و شهرستان خواف از لحاظ موسیقی مقامی و محلی خراسان یکی از مهم‌ترین شهر‌های موسیقی خراسان است. به‌طور قطع زندگی در این شهر، در شکوفایی استعداد ذاتی من در حوزه موسیقی و خوانندگی تأثیر زیادی داشته است.

استعداد ذاتی از دوران کودکی

مرتضی تاجیک که به قول خودش استعداد ذاتی خوانندگی داشته است، در پنج‌سالگی استعدادش کشف و استفاده می‌شود.

او در توضیح این مطلب می‌گوید: شاید این حرف حالا دیگر به یک کلیشه تبدیل شده باشد، اما من از همان سنین کودکی و خردسالی استعداد خوانندگی داشتم و این استعداد را برای اولین‌بار مربی کودکستانم کشف کرد. در پنج‌سالگی که به کودکستان رفتم، در سر کلاس سرود و شعرخوانی، زمانی که برای اولین‌بار شروع به خواندن اشعار کودکانه کردم، مربی کودکستانم احساس کرد صدایم برای خواندن سرود و شعر خوب است به همین دلیل، همیشه از من می‌خواست که دکلمه و اشعار آموزشی و درسی را برای دیگر شاگردان بخوانم.

در دبستان نیز به‌دلیل همین استعدادی که داشتم، برنامه دعای صبح‌گاه مدرسه را اجرا می‌کردم، در دوره راهنمایی نیز به‌عنوان تک‌خوان گروه سرود مدرسه انتخاب شدم. من در گروه سرود مدرسه، اشعاری را به مناسبت جشن‌های دهه فجر و دیگر مراسم و جشن‌های مذهبی اجرا می‌کردم و همیشه رتبه اول گروه سرود مدرسه را به دست می‌آوردم.

کسب رتبه برتر خوانندگی استان

مرتضی تاجیک بعد از کسب رتبه برتر گروه سرود مدرسه، در مسابقات مختلف سرود شرکت کرده و موفق به کسب رتبه برتر خوانندگی استان می‌شود.
تاجیک در توضیح این مطلب می‌گوید: بعد از تک‌خوانی‌هایی که توسط گروه مدرسه در مراسم و جشن‌های مختلف انجام دادم، در مسابقات سرود و خوانندگی آموزش و پرورش منطقه شرکت کردم و مقام اول منطقه را به دست آوردم.

به‌دنبال این موفقیت برای شرکت در مسابقات برتر شهری در بین مناطق آموزش و پرورش شهرستان (خواف) نیز شرکت کردم، در این مسابقات گروه‌های سرود برتر مناطق آموزش و پرورش شرکت کرده بودند و هرکدام از این گروه‌ها اجرا‌های خود را در برابر داوران مسابقه اجرا کردند.

ما نیز یکی از سرود‌های مناسبتی دهه فجر را اجرا کردیم و داوران این سرود را به‌عنوان سرود برتر انتخاب کردند. بعد از کسب رتبه برتر گروه سرود در شهرستان مجوز لازم برای حضور در مسابقات استان را به دست آوردم، در مسابقات استانی نیز رتبه برتر خوانندگی مسابقات استان را کسب کردم.

در این دوران و هم‌زمان با دوره دبیرستان احساسات خوانندگی من به اوج خود رسید و پیگیری وقایع و اتفاقات در حوزه موسیقی و خوانندگی تمام وقتم را گرفت، به‌طوری که دیگر حتی به درس و مدرسه بی‌توجه شده بودم، به همین دلیل بعد از گرفتن دیپلم دررشته برق درس و مدرسه را بی‌خیال شدم و به‌دنبال کار خوانندگی رفتم.

وقتی خدا بخواهد!

مرتضای نوجوان بعد از ترک تحصیل برای تکمیل آموزش خوانندگی، وارد کلاس‌های خوانندگی می‌شود و در همین زمان به‌دنبال یک اتفاق ساده با واحد موسیقی خراسان رضوی آشنا می‌شود.

خودش در توضیح این مطلب می‌گوید: در شهرستان خواف با وجود داشتن موسیقی غنی و استادان سرشناسی، چون استاد عثمان محمدی‌دوست، استادی برای موسیقی جدید وجود نداشت که بتوانم  علمی و حرفه‌ای آموزش‌های خوانندگی را تمرین کنم، من به‌دنبال آموزش موسیقی مدرن و پاپ بودم، اما موسیقی غالب شهر خواف موسیقی سنتی و محلی بود، به‌دلیل نبود استاد، با گوش دادن به نوار‌های موسیقی استاد شجریان، ناظری و دیگران تا حدودی با سبک وسیاق علمی خوانندگی آشنا شدم.

به‌دنبال آن برای تسلط و آشنایی بیشتر با فوت و فن خوانندگی به مشهد رفتم و زیر نظر استاد خیاطی، آموزش آواز و پیانو را آموختم. در همین زمان که برای آموزش کلاس‌های خوانندگی و آواز استاد خیاطی می‌رفتم، اتفاقی شبیه معجزه پیش آمد و من را با بزرگان موسیقی و خوانندگی حرفه‌ای آشنا کرد.

یک شب که در مغازه برادرم در حال آوازخواندن بودم، خودرو صدا وسیمای خراسان در چند قدمی مغازه ما پنچر کرد، در همان زمانی که آن‌ها مشغول گرفتن پنچری خودرو بودند، یکی از آن‌ها آوازم را شنید، به طرفم آمد و به من گفت: چه صدای خوبی داری! دوست داری  در صدا وسیما بخوانی؟ با خوشحالی گفتم: بله قطعا. بعد شماره‌ای را به من داد و از من خواست به شماره‌اش زنگ بزنم. با این اتفاق معجزه‌مانند: حرکتم به مسیر موسیقی حرفه‌ای روان‌تر و هموارتر شد.

اجرای اولین نماهنگ

مرتضی تاجیک بعد از ارتباط با دست‌اندرکاران صدا وسیمای خراسان رضوی موفق به اجرای اولین نماهنگ خوانندگی‌اش در باغ وکیل‌آباد می‌شود.

تاجیک در توضیح این مطلب می‌گوید: به دنبال این اتفاق و از طریق آشنایی با کیوان علایی، آهنگ‌ساز مشهدی و سیدعلی‌رضا حسینی، مسئول واحد شعر و موسیقی خراسان رضوی، آشنا شدم و در اولین ارتباطم با صدا وسیمای خراسان رضوی، با همکاری کیوان علایی (آهنگ‌ساز) یک قطعه نماهنگ برای حضرت علی (ع) خواندم، این نماهنگ در آخر هفته‌ها در پارک ملت پخش می‌شد، بعد از این‌کار ارتباطم با واحد موسیقی صدا و سیمای خراسان رضوی هر روز بیشتر و بیشتر شد و من از طریق آشنایی با آدم‌هایی که حرفه‌ای این‌کار بودند به‌ویژه با کمک‌ها و حمایت‌هایی که سیدعلی‌رضا حسینی، مسئول واحد شعر و موسیقی خراسان رضوی انجام داد، به‌سمت خوانندگی حرفه‌ای حرکت کردم و خوانندگی تمام وقت و زندگی‌ام را گرفت.

بعد از موفقیت اولین کارم به دعوت واحد شعر و موسیقی صدا و سیمای خراسان رضوی، تیراژ شش‌ماهه برنامه شب‌های خراسان را گرفتم که به مدت شش ماه هر شب از شبکه استانی خراسان رضوی پخش شد و یکی از اجرا‌هایی بود که مورد استقبال بسیاری از بینندگان تلویزیون قرار گرفت.

۲۰ سال همکاری با صدا وسیمای استان

مرتضی تاجیک در طی سالیان متمادی همکاری نزدیک و مستمری با صدا و سیمای خراسان رضوی داشته است، همکاری مستمری که ۲۰ سال ادامه داشته است.
او در توضیح این مطلب می‌گوید: همکاری من با صدا وسیمای خراسان رضوی از سال ۱۳۷۸ به‌طور رسمی شروع شد و این همکاری به‌طور مستمر و بدون وقفه تا امروز ادامه داشته است، در این مدت تیتر‌های مختلفی را برای برنامه‌های مختلف تلویزیون اجرا کرده‌ام.

در مناسبت‌ها و جشن‌های مختلفی که توسط صدا وسیما برگزار می‌شد کار‌های مناسبتی خوانده‌ام. در کنار این همکاری با صدا و سیمای خراسان رضوی، با همکاری حامد آریانژاد، آهنگ‌ساز معروف، موفق به خواندن سه آلبوم شعر با مضمون‌های مختلف شدم، درکنار این، کنسرت‌های مختلفی را در شهر‌های مختلف خراسان رضوی مانند: تربت‌حیدریه، قوچان، سبزوار، نیشابور و شهر‌های دیگر برگزار کردم، البته با توجه به شرایط خاص موجود در شهر مشهد تاکنون موفق نشده‌ام در این شهر کنسرت برگزار کنم.

خیلی دوست دارم که کنسرتی مناسب حال و هوای این شهر و شأن مذهبی و دینی امام رضا (ع) اجرا کنم و به این وسیله دین خودم را به ایشان ادا کنم. امیدوارم درآینده چنین شرایطی فراهم شود.

صدای نقاره‌خانه در یک آهنگ بهاری

مرتضی تاجیک که نیمی از عمرش را دراین شهر گذرانده است، به امام رضا (ع) ارادت خاصی دارد و این ارادت در اشعاری که خوانده، مشاهده‌شدنی است.

تاجیک در توضیح این مطلب می‌گوید: نه‌تن‌ها من که همه ایرانیان به امام رضا (ع) ارادت و اشتیاق خاصی داریم، من نیز برای نشان‌دادن این ارادت در ابتدای آهنگ بهارانه‌ام که توسط حامد آریانژاد ساخته شد، صدای نقاره‌خانه را قرار داده‌ام، صدای نقاره‌خانه به‌عنوان سنبل و نشانه ارتباط بین مردم وامام رضا (ع) است و هر کس در هرجایی باشد با شنیدن این صدا، از جایش بلندشده و به احترام امام رضا (ع) دست به سینه می‌ایستد.

 این کار که در بهار ساخته شد، وصف حال و هوای زائرانی است که در اطراف حرم و هنگام سال تحویل با امام رضا (ع) صحبت می‌کنند. من این آهنگ را به دوسبک خوانده‌ام، یکی را به‌طور ارتباط عاشقانه و راز و نیازگونه و سبک دیگر را شاد و هماهنگ با حال و هوای بهار خوانده‌ام.

این روز‌ها کم‌کارتر شده‌ام، چراکه خوانندگی احتیاج به حامی‌مالی قدرتمند دارد 

قداست و پاکی، عامل ماندگاری شعر

تاجیک راز ماندگاری برخی قطعه‌ها و تصنیف‌ها را مربوط به پاکی و خلوص خواننده آن می‌داند، نگاهی که امروز کم‌رنگ‌تر شده است.

او در توضیح این مطلب می‌گوید: ما اشعار و تصنیف‌های ماندگار بسیاری در موسیقی محلی خراسان داریم که چندین نسل خوانده شده و به دست ما رسیده است، این به دلیل قداست ساز‌ها و روح پاک خوانندگان و نوازندگانی بوده است که این اشعار را خوانده‌اند، اما امروز اشعاری خوانده می‌شود که در ابتدا مردم از آن‌ها استقبال خوبی می‌کنند، اما بعد از گذشت مدتی به فراموشی سپرده می‌شوند و دیگر هیچ نام ونشانی از آن‌ها باقی نمی‌ماند، این به این دلیل است که خواننده و سازندگان آن به‌دنبال هدف مالی و سود پولی خود هستند و کاری به محتوا، مفهوم و حتی نظر بینندگان ندارند.
 اما اشعار گذشته به دور از نگاه مادی و شخصی بوده و برای مردم خوانده می‌شده است.

کار برای خوشحالی مردم

مرتضی تاجیک در طول ۲۰ سال خوانندگی، به دنبال اهداف مادی و مالی نبوده و تنها به عشق مردم خوانده است.

خودش در توضیح این مطلب می‌گوید: تمام انرژی‌ام را گذاشتم برای آنکه مردمان سرزمینم را خوشحال کنم، و با وجود شرایط مناسب و آثار زیادی که داشتم درآمد آنچنانی نداشتم، اما در عوض پیش وجدانم شرمنده نیستم، چون می‌دانم که کارم را به‌نحو احسن وخوبی انجام دادم و کم‌کاری نکردم. هیچ‌گاه به دنبال جنبه مالی و مادیات در شغلم نبودم، حتی در زمان پخش کنسرت، قیمت ثابتی را برای آن اعلام نکردم و پرداخت این هزینه را برعهده تماشاگران و مردم گذاشتم، این درحالی است که این‌کار برخلاف قانون خوانندگی و خواننده‌هاست و هیچ خواننده‌ای این‌کار را انجام نمی‌دهد.

تاجیک می‌گوید: خوشبختانه همیشه تلفنم برای دعوت به خوانندگی زنگ می‌خورد و اجرا دارم، اما به‌طورکلی این روز‌ها کم‌کارتر شده‌ام، چراکه خوانندگی احتیاج به حامی‌مالی قدرتمند دارد و خوانندگانی که حامی مالی قدرتمندی دارند اجرا‌های بیشتری دارند، خوانندگی امروز انحصاری شده است و اجرای کنسرت یک خواننده شهرستانی در پایتخت به دلیل همین زدوبند‌ها و رانت‌هایی که وجود دارد غیرممکن است.

وقتی از این خواننده مردمی می‌خواهم که اگر گلایه‌ای دارد بگوید، می‌خندد و ادامه می‌دهد: چند وقتی است که نیرو‌های سد معبر شهرداری می‌گویند که ویترین کنج دیوار مغازه‌ام را جمع کنم، اما من می‌گویم اینکه نه جلو دید است و نه سد معبر کرده است. به هرحال خوشحال می‌شوم این موضوع بیشتر مورد بررسی دوستان شهرداری قرار بگیرد.

*این گزارش پنج شنبه، ۱۸ مرداد ۹۷ در شماره ۲۴۷ شهرآرامحله منطقه ۱۲ چاپ شده است.