ابوالفضل خانچوپانی آنقدر در عرصه مداحی درخشیده که مداح ثابت هیئت متوسلین به حضرت ولیعصر (ع) است. او پارسال مقام سوم کشور در مسابقات قرآن، عترت و نماز آموزشوپرورش را به دست آورده است.
بر اساس مستندات، خراسان مهد اصلی روضهخوانی است و به گفته قدیمیها، کهنترین تکایا، سه مکان بسیار شناختهشده شهر هستند که هرکدام بیش از صد سال است پذیرای عزاداران در دهه اول ماه محرم هستند.
ریشه هیئت انصارالرقیه (س) خدربیک، به هیئت قدیمی ۷۲تن میرسد. حدود سیسال قبل جوانهای آن هیئت که حالا بزرگترهای هیئت انصارالرقیه (س) محسوب میشوند، تصمیم گرفتند هیئتی اصطلاحاً جوانپسند داشته باشند.
حوالی دوره استبداد رضاخانی و ممنوعیتهای مراسم عزاداری ماههای محرم و صفر بود که یدالله و امانالله از روستای «کیوی» استان آذربایجانشرقی به مشهدالرضا(ع) آمدند و هیئت قمربنی هاشم(ع) را تشکیل دادند.
مشهد قدیم از چهار محله اصلیِ پایین خیابان، بالاخیابان، عیدگاه و چهارباغ تشکیل میشده است که عموم هیئتهای عزادار در روزهای تاسوعا و عاشورا از این محلات حرکت میکردند و مقصد همه آنها به حرم ختم میشد.
پانزدهسال از شروع فعالیت هیئت خیمهالحسین(ع) میگذرد. رضا ربانی میگوید: بسیجیهای قدیم مسجد امامحسین (ع) درکنار تیم فوتبال یک خیمه برپا کردیم و این راه را ادامه دادیم.
«علی یزدفاضلی» از همان دوران دبستان همزمان با یادگیری خواندن و نوشتن به خطاطی علاقه پیدا میکند. میگوید: آن دوران بستههای چوبکبریت، جعبههایی چوبی بود که با شکستن آنها، سه تا قلممو درست میکردم.
اهالی منزل حاج حسن مرادی در محله کوی سلمان را با نام تکیه شاهزاده علیاکبر(ع) میشناسند. هر سال همزمان با ایام محرم بزرگترین هیئت منطقه از این تکیه با ۴۸ علم به یاد علمدار دشت کربلا راهی حرم میشوند.
اعضای هیئت «عزاداری سیدالشهدا(ع)» از سال۱۳۵۵ در محله «کوی سلمان» فعالیت خود را شروع کردند.شروعی برای بنیان هیئت و گروه شبیهخوانیِ خانوادگی که نسلبهنسل تا به امروز ریشه دوانده است.
کربلایی حسن طاهری یکی از قدیمیترین روضه خوانهای بلوارطبرسی و پنج تن است. ۳۵ سال پیش بعد از جریاناتی که در زندگی اش رخ داد روضه خوانی مجالس امام حسین (ع) را شروع کرد.
برادران پایکار تنها پرچمدوزان خیابان میثم هستند که زیبایی هنرشان با آمدن محرم، رنگ و رونقی دوچندان میگیرد. این حرفه در اوایل شکلگیری تناسب عجیبی با گلابتوندوزی داشته است.
«علمبندان» از آیینهای محرمی زنان است که هرساله در روز پنجم محرم جمعیت زیادی را برای عزاداری زیر یکسقف مینشاند تا هر کس با گفتن ذکری یا ریختن اشکی خود را شریک غمی دیرین و مقدس کند.
مشهد گواه خوبی برای یادآوری یک رنگی و همدلی شیعیان است و قومیتهای مختلف که بیشترشان حسینیههایی در مشهد دارند، در محرم هیئتهای منحصر به خودشان را در شهر برپا میکنند.
هیئت جوادالائمه (ع) درخت تنومندی است که حالا حالاها میوه میدهد، حتی شاخههای دیگری میزند و این شهر را از ثمره خود بهرهمند میکند؛ و این اتفاق عجیبی نیست که از محلهای قدیمی، چون چهنو به بار آید.
«اوستا برات» که سالهاست در روزهای محرم آشپزی میکند، میگوید: فلسفه دادن شله، این است که به همه برسد. برنج کم و زیاد دارد. ترس دارد. البته خرج شله درستکردن بهمراتب از برنج بیشتر است.
عدهای دلسوز دور هم جمع شدهاند و موسسهای را برای فراموشنشدن آزادگان تاسیس کردهاند؛ موسسه فرهنگی پیام آزادگان معروف به «خانه آزادگان» در امام خمینی ۴۰، خانهای معمولی بدون تابلو و نشانی است.
«سیدجواد ضیاء» عمرش را در حسینیه و مجتمع محبانالجواد(ع) گذاشته است. او میگوید: پدربزرگم واقف این حسینیه است و بعد از پدرم، من واقف این حسینیه شدهام.
پیشینه مسجد و حسینیه ابوالفضلی (گلخطمی سابق) به سال۱۳۳۰ برمیگردد؛ کربلاییعلی خلیلیپور، واقف و بنیانگذار این مسجد است، در آن زمان محله گلخطمی هیچ مسجدی نداشت.
عاشورای هرسال، صحنههایی از کربلا با هنر اصیل تعزیهخوانی در محله طرق به نمایش گذاشته میشود و حدود ۱۰ هزار نفر برای دیدن آن در گلزار شهدای طرق جمع میشوند. در این مراسم، دو علم دیده میشود که هرکدام معنای خاصی دارد.
نخستین ساکنان مشهد، زائرانی بودند که به شوق زیارت خود را به مشهد میرساندند. به این افراد باید تعدادی از اهالی نوغان، تابران، سناباد، «تروغبذ» و شاید «تروغ» را هم افزود.