مدرسه علميه آيتالله خويي آشنای قدیمی اهالی کوچه شاهینفر است
۳۲ سال است محله شاهین فر با مدرسه علمیه آیتالله خویی در محله جنت مشهد خو گرفته است. مدرسهای که هرچند قدمــتش چارک قرن است، اما در و دیوارش، نقش و نگار فیروزهایاش، باغچه و حــیاطش و ... همه نشان از سنت و قدیمهایی دارند که یادآور هویــت تاریخـی و اسلامی این شهر هستند.
در گذر تاریخ
مدرسه علمیه آیتالله خویی مشهد که قدمتش به ۳۲ سال میرسد، قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، خانه مسکونی عدهای از مهاجران شوروی بود که آن مکان را از کنسولگری شوروی اجاره کرده بودند. این زمین با اجرای طرح توسعه حرم مطهر در زمان پهلوی و با خراب کردن مدارس و مراکز حوزوی اطراف حرم امام رضا (ع)، به دستور آیتا... العظمی خویی، داماد و نماینده ایشان مرحوم آیتا... حاج سیدجلالالدین فقیه ایمانی، مامور به تهیه مکانی مناسب برای طلاب شد. او زمینی خریداری و مجوز ساخت را هم گرفت، اما ساواکیها کار را متوقف کردند تا روال ساخت این مدرسه تا بعد انقلاب بر زمین بماند.
مدرسه علمیه آیتا... خویی قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، خانه مسکونی عدهای از مهاجران شوروی بود
آیتا... فقیه ایمانی موفق به خریداری ملکی به مساحت دههزار مترمربع شده و بلافاصله شروع به ساخت مدرسه کردند. دروس حوزه راهاندازی و مشکل مهم حوزه مشهد با تاسیس این مدرسه حل شد.
مدرسه علمیه آیتا... خویی مشهد اینک با دو فضای بزرگ درسی، خوابگاهی و کتابخانهای باشکوه، با غنیترین منابع و متون اسلامی، مرکزیتی برای دروس حوزه علمیه دارد که روزانه بیش از ۴ هزار نفر از اساتید، دانشپژوهان و فضلا به این مکان علمی و مقدس تردد و از امکانات آن بهره برداری مینمایند.
گنبدی به رنگ آسمان
از هر سمت شهر که سر مرکبتان را بگیرید حوالی خیابان آخوند خراسانی، تصویر بزرگ یک گنبد فیروزهای همان ابتدای کار مینشیند توی چشمتان. رنگ آبی که خاکستری شهر را قابل تحملتر میکند. این سرِ سربلند، در محاصره داربستهایی قرار دارد که قرار است بعد از سه دهه بر گنبد خاکستری این مدرسه جلوهای نو بنشانند.
از میان حجرهها
از سردر بزرگ چوبی مدرسه که میگذرید به محوطه زیبا و بزرگی میرسید که بیش از یکهکتار مساحت دارد. معماری این مدرسه که با سهدهه عمر هنوز جوان است، سبک و سیاق مدارس تاریخی را دارد. کلاسها همگی برپا هستند و در هر کلاس که شبیه به حجرههای قدیم است، دانشجویان و طلبهها به شکلی سنتی، در یک حلقه پای درس استاد خود نشسته و صحبتهایش رایادداشت میکنند. دیوارهای بلند، فاصله انداختهاند میان طلاب و هیاهو و شلوغی شهر.
با دانشگاهها تعامل داریم!
حجهالاسلام و المسلمین علیرضا یساقی مدیر مدرسه علمیه آیتا... خویی بهترین گزینه برای توضیح کیفیت فعالیت این مدرسه است. به بیان او اغلب طلبههایی که در این مدرسه تحصیل میکنند، بعدها به عنوان مدّرس، قاضی و یا نماینده ولیفقیه در نهادها و مراکز مختلف و... انتخاب میشوند. او ادامه میدهد: این مدرسه علمیه با سایر مدارس و حوزههای علمیه و حتی دانشگاهها تعامل داشته و طلبهها در کنگرهها و همایشهای دانشگاهی نیز شرکت میکنند.
بحث داغ طلبهها
«زیر گنبد»، مکانی است واقع در زیر گنبد فیروزهای مدرسه که حدود ۱۰۰۰ متر مساحت داشته و مکانی ثابت برای برگزاری برخی از کلاسهاست. آیتا... مرتضوی، آیتا... اشرفی، آیتا... خلخالی و ... از جمله اساتیدی هستند که هر روز کلاسهایشان را در این مکان برگزار میکنند، اما غیر از تشکیل کلاس، این فضا برای انجام مباحثه طلاب نیز مناسب است. طلبهها زیر این گنبد در گروههای کوچک و بزرگ دور هم مینشینند و به مباحثه میپردازند. داغی بعضی از این بحثها را میتوان از میزان همهمه آنها فهمید.
کتابخانهای بینظیر
پُر بیراه نیست اگر بگوییم کتابخانه مدرسه آیتا... خویی یک گنجینه ارزشمند برای طلاب این مدرسه است. این کتابخانه اول از همه به منابع اغلب کمیابش مینازد و سپس به سیستمهای مدرن کتابداری و اینترنتش. همچنین این کتابخانه دارای سیستم مخزن باز بوده و دانشجویان و طلبهها به راحتی میتوانند از کتابهای مورد نظر خود استفاده نمایند.
کتابخانه حوزه علمیه اول از همه به منابع اغلب کمیابش مینازد و سپس به سیستمهای مدرن کتابداری و اینترنتش.
با عشق، بدون نمره
وقتی بیمقدمه وارد مباحثه چند تا از طلبهها میشویم که زیر گنبد دور هم نشسته و گویا «خمس» موضوع مباحثهشان است، متوجه موضوع جالبی میشوم و آن اینکه عنوانی که ساعتی پیش در کلاس و از زبان استاد برای محصلان طرح شده، حالا بهانه داغی مباحثه طلاب است. آنها درس هر روزشان را اینجا حسابی حلاجی میکنند.
روحا... حسینی یکی از این طلبهها میگوید: خاصیت درسهای حوزوی این است که محصلان خود به دنبال درس هستند و کسی آنها را اجبار نمیکند. حتی در کلاسهای ما حضور و غیاب هم معنایی ندارد و هیچ محصلی به دنبال نمره گرفتن از استادش نیست، اما این عشق و شور است که ما را پای این مباحث میکشاند.
همسایههایی صبور
اما جالب است بدانید مدرسه آیت ا... خویی همسایههای خوبی دارد. همسایههایی که مشکلات شرعیشان را مردان موقرِ اهلِ درس و کتاب این مدرسه درمیان میگذارند. آنها به گفته طلبهها بسیار صبورند. چرا که باوجود ترافیک این محدوده و نبود پارکینگ، توقف خودروهای طلاب در این محدوده را بهخوبی تحمل میکنند.
طلبههای از شرق دور و غرب
در مسیر برگشت از مدرسه و در حالیکه ساعات جدید کلاسهای طلبهها شروع شده، تعداد زیادی از آنها را میبینیم که با نژادهای متفاوت در مسیر رسیدن به کلاس و درسشان هستند. وقتی پرسوجو میکنم، میگویند: مدرسه علمیه آیتا... خویی مشهد حدود ۲۰۰ نفر طلبه از کشورهای مختلف، چون چین، پاکستان، هند و ... دارد.
*این گزارش آبان سال ۹۰ در شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.

