هاشم شکوهی شاعر آیینی مشهد همیشه برای اهل بیت میسرود 
نخستین کتابخانه تخصصی امام علی(ع) در محله جنت قرار دارد 
شنبه شبهای قرآنی توس
جلسهای با نام قرآن با حضور گروههای سنی متفاوت هر شنبه با حضور پرشور اهالی توس برگزار میشود. این برنامه یک مشارکت عمومی به تمام معناست که زیر سایه قرآن برگزار میشود. در جایجای منطقه ما از ایندست برنامهها اجرا میشود.
خیلیها رنگوبوی خانگی به آن میدهند و بهطور دورهای آن راهر هفته در منزل یکی از همسایهها برگزارش میکنند؛ برخی هم ترجیح میدهند پاتوق اصلی اینگونه برنامهها مسجد محوری محله باشد و خلاصه طوری برنامهریزی میکنند تا هر هفته یک شب با محوریت بچههای محل و معمولا هم جوانترها این محفل خودجوش معنوی شکل گیرد.
هممحلهایهای ما در بولوار توس هم هریک بهشکلی برنامهریزی قرآنی سطح محله خود را در دست میگیرند تا در سایه این معجزه همیشه جاویدان، محله خود را رنگوبوی قرآنی بخشند. در همین راستا بروبچههای قرآنی مسجد حضرت علیبنابیطالب(ع) در بولوار توس یک محفل خودجوش قرآنی ترتیب دادهاند که تمام گروههای سنی از کودکان گرفته تا جوانان و سالمندان را دربرمیگیرد. آغازبهکار این محفل خودجوش قرآنی که مخاطبانشان از پنجماه گذشته تاکنون بیشاز سهبرابرشدهاند، به سه سال قبل برمیگردد؛ درست زمانی که بچههای مسجدی دور هم جمع شدند و تصمیم گرفتند که یک محفل دائمی قرآن بهعنوان پاتوق معنوی محله در مسجد محوری محل داشته باشند.
۳ سال قبل چه گذشت؟
امروز قرار است از بروبچههای قرآنی مسجد حضرت علیبنابیطالب(ع) بنویسیم. همان بچههایی که برای آغاز این فعالیت بزرگ، هیچ مانعی سد راهشان قرار نگرفت و با کمترین امکانات، بهترین برنامهریزی دینی را برای خود و سایر همسالانشان ترتیب دادند. بروبچههای مسجدی محله ما سه سال قبل، آستین همت بالا زدند و عزم خود را جزم کرده و برای تشکیل یک جلسه دائمی قرآن همگی پای کار آمدند.
در این محفل خودجوش که اساس کارش جوانان و اهالی بودهاند، پیداکردن بانی و بهعبارتی شروعکننده و حامی معنوی جلسه کار چندان سخت و مشکلی نبوده است. یحیی گروهی از موسسان و یکی از اعضای قدیمی این جلسه دائمی قرآن در مسجد حضرت علیبنابیطالب(ع) است. ابتدا بهسراغ او میرویم. لب به سخن باز میکند و دراینباره میگوید: سهسال قبل بود که من و دوستم سیدرحمان زارعزاده (موسس جلسه قرآن) در جلسات قرآن ماه رمضان که در مسجد محله برگزار میشد، شرکت میکردیم.
روز آخر ماه مبارک که فرارسید و جلسه که تمام شد، از اینکه جلسه تمام شده بود، احساس ناراحتی و دلتنگی میکردم. چندروز بعد تعدادی از بچههای حاضر در جلسه قرآن امام رضا(ع) به مسجد آمده بودند و تقاضا داشتند که جلسه قرآن ادامه پیدا کند. من و سیدرحمان نیز باتوجهبه استقبال خوب بچهها و اهالی تصمیم گرفتیم که یک جلسه دائمی قرآن را در محله راهاندازی کنیم.
بیشاز ۲۰۰قاری و حافظ در جلسه قرآنی ما شرکت میکنند
اولین جلسه قرآن در منزل جانباز
لبخندی شیرین بر لبانش نقش میگیرد و ادامه میدهد: بههمین دلیل، موضوع را با مصیب نژادسلیمانی که از جانبازان جنگ و یکی از فعالان قرآنی محله است، مطرح کردیم. او نیز از این پیشنهاد استقبال کرد و پذیرفت که خانهاش را دراختیار ما قرار دهد. بهاینترتیب مقدمات کار مثل تهیه قرآن، دعوت از استاد و... را آماده کردیم و اولین جلسه قرآن علیبنابیطالب(ع) در منزل این جانباز برگزار شد.
شرکت حداکثری
او به نخستین روزهای راهاندازی جلسه دائمی قرآن اشاره میکند؛ اینکه استقبال شهروندان و هممحلهایها گاه آنقدر زیاد بوده که با کمبود فضا برای نشستن مواجه میشدهاند.
گروهی ادامه میدهد: این جلسه از همان ابتدا با استقبال بسیار خوب اهالی بهویژه کودکان و نوجوانان محله روبهرو شد. گاهی حدود صدنفر در جلسه قرآن شرکت میکردند؛ بهطوریکه با کمبود فضا برای نشستن اعضا مواجه میشدیم. بههمیندلیل با موافقت هیئتامنای مسجد علیبنابیطالب (ع) قرار شد جلسه قرآن در مسجد برگزار شود؛ بهاینترتیب از آن زمان تاکنون جلسه قرآن هر هفته شنبهشبها در مسجد برگزار میشود.
او که این روزها نماینده فرهیختگان محله توس و یکی از اعضای قدیمی این جلسه قرآن محسوب میشود، اضافه میکند: درحالحاضر بیشاز ۲۰۰قاری و حافظ در جلسه قرآنی ما شرکت میکنند. تنها مشکل ما این است که گاهی بهدلیل اجرای مراسم در مسجد، مجبور میشویم جلسه قرآن را کنسل کنیم.
حدود ۲۰۰متر زمین پشت مسجد برای ساخت کانون فرهنگی در آن، خریداری شده است و از مسئولان و خیّران میخواهیم برای ساخت و توسعه مسجد مساعدت کنند. او از هیئتامنا و امام جماعت مسجد و آقایان زارعزاده، اسدی و عظیمی تشکر ویژه میکند و میافزاید: با کمک معاونت فرهنگی منطقه ۲ قرار است اعتباری برای ساخت درنظر گرفته شود. این فعال فرهنگی محله ما بیان میدارد: با توسعه مسجد، جلسات قرآن نیز طبق برنامه برگزار میشود و البته برکت قرآن باعث راهاندازی دیگر برنامههای فرهنگی نیز خواهد شد.
تفسیر و روخوانی قرآن
موسس جلسه دائمی قرآن در ادامه به نحوه برنامهریزی برای کلاسهای قرآن محله اشاره میکند؛ اینکه در این جلسات همه اهالی پای کار هستند. رایزنیها برای جذب مدرس قرآن، برنامهریزی برای تفسیر قرآن و استفاده و از مفسران برجسته و... از دیگر برنامههای این جلسه است.
هم ورزش و هم قرآن
او دیگر ویژگیهای این جلسه قرآنی را ورزش، تفریح و فعالیتهای مثبت محلی و گروهی عنوان میکند و میگوید: اعضای جلسه کاملا با هم آشنا هستند و وقتی شنبهشبها دور هم جمع میشوند تا جلسه قرآن را برگزار کنند، علاوهبر صلهارحام و حالواحوال، فرصت خوبی فراهم میشود تا برنامهریزی فعالیتهای گروهی ورزشی و حتی تفریحی نیز راحتتر انجام شود.
برای ورزش بچههای مسجد فکری کنیم
گروهی بیان میدارد: این محله بهدلیل قرارگرفتن در حاشیه شهر هیچگونه امکانات رفاهی، تفریحی و ورزشی ندارد. از طرف دیگر بهدلیل ضعف اقتصادی خانوادهها، کودکان و نوجوانان محله توانایی استفاده از باشگاههای ورزشی خصوصی محله را ندارند؛ تنها مجموعه ورزشی موجود در ناحیه، مجموعه ورزشی شهیدچدنی(مهدیآباد) و زمین ورزشی آن است که آن هم بهدلیل تعداد زیاد نوجوانان ناحیه و تقاضای آنان برای استفاده از این مجموعه ورزشی باید چندینماه در صف انتظار ماند.
علاوهبراین هیچکدام از مراکز و سازمانهای وابسته مانند وزارت ورزش و جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر مراکز فرهنگی تاکنون حتی یکریال برای تفریح و ورزش نوجوانان محله سرمایهگذاری نکردهاند.
ظرف ۵ ماه اعضا سهبرابر شدهاند
او با بیان اینکه از مهرماه تاکنون فعالیتهای این گروه از بچههای محله توس گستردهتر شده است، میافزاید: خوشبختانه و به لطف خود امیرمومنان(ع) ظرف مدت پنجماه جمعیت و شرکتکنندگان ما در برنامهها تعدادشان روزبهروز در حال افزایش بوده است؛ تاآنجاکه اکنون بهجرئت میتوانیم بگوییم اعضای ما حدود سهبرابر شدهاند. خیّران پای کار آمدهاند و متولیان و مسئولان نیز تاآنجاکه بتوانند، همکاری دارند.
آموزش قرآن در جلسات خانگی و خودجوش افتخارم است
در ادامه آقای مرتضوی بهعنوان یکی از استادان قرآن این جلسه صحبت میکند. او بیان میدارد: از سهسال قبل، آموزش قرآن را در این جلسه برعهده گرفتهام؛ البته من از دوران کودکی نزد پدرم قرآنخواندن را شروع کردم. از همین زمان بود که عشق و علاقه خاصی به قرآن پیدا کردم و تحتتاثیر همین جاذبه معنوی قرآن در انتشارات حوزه علمیه مشغولبهکار شدم.
باتوجه به موقعیت پیشآمده از همان زمان (سال ۱۳۶۸) تلاش بسیاری برای تشکیل جلسات قرآنی در محلات مختلف مشهد انجام دادم و با شرکت در دورههای پیشرفته آموزش قرآن، فنون مختلف آن مانند ترتیل، لحن، صوت و... را آموختم و بهعنوان قاری، آموزش قرآن به نوآموزان را برعهده گرفتم.او ادامه میدهد: این یکی از بهترین افتخارات من است که کار آموزش قرآن را در جلسات خانگی و خودجوش قرآنی برعهده دارم.
راهاندازی جلسات مداحی در محله
مرتضوی در ادامه به برنامههای سال آینده این محفل خودجوش قرآنی با محوریت جوانان اشاره میکند و میگوید: امیدواریم سال آینده بتوانیم جلسات آموزش مداحی را در محله و در مسجد راهاندازی کنیم.
او بااشارهبه برخی مشکلات اولیه در برگزاری جلسههای قرآن میگوید: دستهای از مشکلات جلسات قرآن جنبه مادی و مالی دارند که شامل نبود قرآن مناسب و یک دسترحل مناسب، میکروفن و... است. این کمبودها باعث اختلال و کاهش بازدهی جلسات قرآن شده است. قرآنهایی که شاگردان این جلسه استفاده میکنند، با هم متفاوت هستند. نوع نگارش، ریز و درشتی خطوط و حتی صفحات متفاوت هستند که این موضوع باعث سردرگمی استاد و شاگرد میشود.
وقتی که شاگردی درحال خواندن قرآن است، برای آنکه معلم قرائت او را بشنود و نظر بدهد، حتما باید یک میکروفن داشته باشد که جلسه ما ندارد. علاوهبراین زمانیکه شاگرد صدای خودش را ازطریق بلندگو میشنود، حس و لذت بیشتری میبرد و علاقه بیشتری به خواندن قرآن پیدا میکند.
این استاد آموزش قرآن در محله ما درباره نقش مهم والدین در تشویق فرزندانشان به شرکت در جلسه قرآن میگوید: بهترین سن آموزش قرآن، کودکی و ششهفتسالگی است. در همین دوران است که شخصیت کودک شکل میگیرد و کودک هر چیزی را که دراین سن بیاموزد، فراموش نخواهد کرد؛ پس این سن، بهترین زمان برای شرکت کودکان در چنین جلسات آموزنده و مفیدی است. برای تشویق بیشتر کودک بهتر است خود والدین نیز بههمراه کودک در جلسه شرکت کنند و حتی میتوانند با دادن یک هدیه، حمایت خود را از این کار نشان دهند.
قرآنخوان نمونه
در ادامه بهسراغ یکی از آموزشدیدگان قرآن در این جلسه خودجوش محلی میرویم. حسین یکی از شاگردان این جلسه است. او که از همان سالهای ابتدایی شکلگیری این جلسه از شرکتکنندگان آن بوده است، میگوید: سهسال است که مشغول خواندن و حفظ قرآن هستم؛ باوجودیکه هنوز ۱۰ سال دارم، تمام قرآن را بدون غلط میخوانم.
به گفته استاد مرتضوی، حسین یکی از قرآنخوانهای نمونه محله ماست. حسین میافزاید: سال اولی که به مدرسه رفتم، بین همه شاگردان، من تنها کسی بودم که میتوانستم قرآن بخوانم؛ چون با شرکت مستمر در جلسه قرآن، قرائت را آموخته بودم. مدتی هست که شروع به حفظ قرآن کرده و تا امروز سوره یس را حفظ کردهام و حالا مشغول حفظ سورههای دیگر قرآن هستم. از زمانیکه به حفظکردن قرآن مشغول شدهام، هوش و حافظهام بیشتر شده است. در درسهایم نیز موفقتر شدهام و یکی از شاگردان زرنگ کلاس هستم.
حافظ نمونه
علی ۱۱ ساله نیز یکی دیگر از کودکان شرکتکننده و البته از طرفداران پروپا قرص این جلسه قرآنی است که با تشویق مادر و علاقه خودش در این جلسه قرآن شرکت میکند. او علاوهبر خواندن صحیح قرآن تاکنون توانسته است جزء ۳۰ قرآن را حفظ کند. علی بااشارهبه آرامشخواندن قرآن میگوید: از زمانیکه وارد جلسه قرآن شدهام، احساس خوبی پیدا کردهام.
هرگاه دچار مشکل میشوم، بهسراغ قرآن میروم و با خواندن چند آیه از آن آرامش پیدا میکنم و مشکلم نیز حل میشود. من از یک سال قبل حفظ قرآن را شروع کردهام و تاکنون موفق به حفظ جزء۳۰ قرآن شدهام.
امیررضا نیز قرآنخوان دیگری است که توانسته تاکنون دو جزء قرآن را حفظ کند. او میگوید: سعی دارم کل قرآن را حفظ کنم.
*این گزارش شنبه ۲۳ اسفند ۱۳۹۳ در شماره ۱۴۵ شهرآرامحله منطقه ۲ منتشر شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
