محله کارگران - صفحه 2

محله

کارگران

محله کوی کارگران

پیشینه این محدوده به قرن‌ها قبل ازسکونت کارگران کارخانه نخریسی برمی‌گردد. دست‌کم از سال ۱۰۷۸ قمری نام «گل‌خطمی» در متون‌تاریخی آمده است. هویت محله کارگران به‌واسطه سکونت کارگران کارخانه نخریسی در سال‌های آخر دهه۵۰ شکل گرفت. این محله نزدیک به چهارصد کوچه بن‌بست دارد که در میان محلات مشهد خاص است.

محله کارگران
پیشینه مسجد و حسینیه ابوالفضلی (گل‌خطمی سابق) به سال‌۱۳۳۰ برمی‌گردد؛ کربلایی‌علی خلیلی‌پور، واقف و بنیان‌گذار این مسجد است، در آن زمان محله گل‌خطمی هیچ مسجدی نداشت.
سال ۷۴ در کوچه شهیدسلطانی ۸ دوره قرآنی راه افتاد که باعث صمیمیت بیشتر اهالی محله شد. از آن سال تا حالا با وجود تغییرات بسیار، قدیمی‌ها به بهانه همان دوره هنوز با هم در ارتباط هستند.
حسن حیدری ۴۴ سال سابقه کار در معدن فیروزه نیشابور را در کارنامه کاری خود دارد و چندسالی است که به همراه پسرانش در حوالی منزلش کارگاه فیروزه‌تراشی به راه انداخته است.
زهره صداقت‌سلطان‌آبادی خیاطی ماهر و یک کارآفرین است که تولیدات کارگاهش را به کشور‌های عربی و شرق آسیا صادر می‌کند و برای ۲ هزار بانوی سرپرست خانوار ایجاد اشتغال کرده است.
کوی کارگران یکی از آن محلاتی است که نامش اتفاقا هم با شغل و هم با اصلیت تعدادی میوه‌فروش طبسی گره خورده است، به‌طوری‌که پیر و جوان و کوچک و بزرگ، اینجا را به خانواده میوه‌فروشان و طبسی‌ها می‌شناسند.
بخشی از زمین‌های کشاورزی عباس‌آقا در محله کوی کارگران برای گل‌کوچک بچه‌های محله به شهرداری سپرده شد تا هموار شود. درآن زمین خیلی‌ها فوتبالیست شدند که حمید صداقت ازجمله آنهاست.
برادران علیپور را به‌دلیل سفر‌های زیادی که رفته‌اند، به نام دو قلو‌های جهانگرد می‌شناسند، برادرانی که در خانه‌شان کلی عکس و عتیقه و یادگاری و سند و مدرک از کارخانه نخریسی، محله و پدر و مادرشان به چشم می‌خورد.
مزرعه گل‌ختمی یا با املای قدیمی‌اش، «گل‌خطمی»، یکی از شناخته‌شده‌ترین مزارع بیرون باروی شرقی مشهد بود که در سال‌۱۳۴۰ خورشیدی رسما به قسمتی از شهر تبدیل شد و اراضی آن گستردگی زیادی داشت.
هویت محله کارگران به‌واسطه سکونت کارگران کارخانه نخریسی در سال‌های آخر دهه ۵۰ شکل گرفت. در آن سال‌ها به‌دلیل نزدیکی این محدوده به کارخانه نخریسی، زمین‌هایی به رایگان از طرف کارخانه به کارگران واگذار شد.
زهرا شفاهی تعریف می‌کند: در همان لحظاتی که پرچم در دوره قرآن می‌چرخید، یکی از خدام دست به جیب برد و برگه‌های افطاری را بین حاضران توزیع کرد. هنگامی‌که به من و دخترم رسید، لبخندی زد و یکی از کارت‌های غذا را روی پتوی دخترم بهاره گذاشت.
مؤسسه خیریه علی‌بن موسی‌الرضا (ع) محله کارگران ۴۰ ساله شد. ویژگی مهم این خیریه، فعالیت پررنگ بانوان در آن است که یکشنبه‌های هر هفته دور هم جمع می‌شوند.
چمن‌۳۱ از کوچه‌هایی است که هنوز هم حال و هوای قدیمش را دارد. این کوچه با همان خانه‌های کوچک ویلایی، شما را به گذشته می‌برد. به گفته اهالی از سال‌۱۳۵۰ به بعد، آبادی به اینجا آمده است.
شهرت سیدمحمد مهدی رئیس السادات، به روضه‌های زهرایی‌اش بود، هر روضه‌ای می‌خواند نام حضرت زهرا(س) را می‌برد. با اینکه او دیگر در میان ما نیست هنوز اهالی کوی کارگران روضه‌هایش را به خاطر دارند.
حسن و حسین عسگری‌مقدم در کنار هم در قطعه شهدای بهشت رضا (ع) در خاک آرام گرفته اند. پدرشان از غصه فرزندانش سکته کرد و به رحمت خدا رفت، اما مادر سال‌ها با یاد آن‌ها زندگی می‌کرد.
دیدن قطار آن‌هم درحال گذر از تونل شست‌وشو، تجربه تازه‌ای است. شاید شبیه وقتی که نخستین‌بار آب در کارواش به تن خودرو خورد، ولی اینجا از کف و پودر خبری نیست.
«علی‌اکبر صنوبری» هویت محله کوی کارگران است. کوک و درفشش، ۴۰ سال در این محله قدمت دارد. پیرمرد دیگر توان ندارد درفش در دست بگیرد، اما تمام محله، او را با دکه کوچک دومتری‌اش می‌شناسند.
«حاج‌محمد اسدی» روشندلی است که حدود ۵۰ سال است روضه می‌خواند. ۴۰ سالی است که ساکن محلۀ کوی‌کارگران است و جوان‌های این محل با صدای روضه‌اش خاطره دارند.
میهمانان این مجموعه از سراسر کشور و معمولا از طرف کمیتۀ امداد و بهزیستی معرفی می‌شوند و کسانی هستند که توانایی مالی ندارند و بعضی‌هایشان مشهد را ندیده‌اند و زائراولی به حساب می‌آیند.
حجت‌الاسلام سیدرضا علوی در دهه سی زندگی‌اش دنبال علاقه نوجوانی‌اش رفت و برای کسب تحصیلات حوزوی راهی حوزه علمیه شد و حالا ۲۷‌سالی می‌شود که زندگی‌اش با ورزش‌های رزمی عجین شده است.
جواد آخوند‌زاده، قاری قرآن و برادر شهید جعفر آخوند‌زاده، علاوه بر روایت داستان زندگی برادر شهیدش، خاطرات خوبی هم از مرحوم آیت‌الله عبدالرضا حائری عباسی دارد.