میرزا مهدی نوقانی عالمی از دل نوقان بود که دانش را با اخلاق و خدمت جمع کرد. همانقدر که طلاب را در درس فقه و اصول به دقت عادت داد، مردم را هم به آرامش عبادت و گرهگشایی عملی خو داد.
سفرنامه سیدحسن موسویاصفهانی از مشهد، مکه و عتبات مصادف با سفر او به این سرزمینهای مقدس به خط خودش نگاشته شده است. مهمترین امتیاز این سفرنامه آن است که نویسنده طی آن مرقد یازده امام را زیارت کرده است.
با نگاهی دقیق به عکسهای هوایی مشهدِ۱۳۳۵خورشیدی، میتوان به شکل و الگوی معماری اماکن متبرکه حرمرضوی در آن دوره پی برد. تصویری که در فتوحرم امروز میبینید، بخشی از عکس هوایی تاریخی است.
به گفته مهدی سیدی، بازسازی گنبد حرمرضوی حدود۳۶سال به طول انجامیده است و در دهه۱۳۳۰خورشیدی، احتمالا در بزرگترین عملیات ترمیمی تاریخ مسجد گوهرشاد، همه گنبد برداشته و با استفاده از لایه نازک «بتن» دوباره ساخته شد.
مزمان با اجرای طرح بزرگ توسعه فلکه حرم (۱۳۶۱تا۱۳۷۲)، «طرح شبکه جمعآوری و دفع فاضلاب حرم و اطراف حرم» نیز طی مراحلی به اجرا درآمد و در سال۱۳۶۷ به بهرهبرداری رسید.
صحن انقلاب اسلامی، صحن کهنه یا صحن عتیق، قدیمیترین صحن مجموعه حرم است. بنای اولیه صحن به دوره تیموری میرسد، اما شکل امروزی آن مربوط به دوره صفوی و عهد شاهعباس اول صفوی است.
بابک مسعودی؛ هنرمندی که بیش از دو سال، تزیینات روی سنگ مضجع مطهر حضرت رضا(ع) را با دست و دل خود تراشید. میگوید: آن روزها هنوز نمیدانستم این پیشنهاد قرار است مسیر زندگی مرا عوض کند.
عباس بهرامی ۱۸ سال است رسم ارادتش به امام حسین(ع)را با وقف خانهاش به هیئتهای عزاداری ادا میکند او میگوید: بااین وقف حالا از مردم از شهرهای مختلف مهمان خانه ما میشوند.
سیدجعفر ماهرخسار، معیار ارزشی برای سنجیدن اشکال دیگر مداحی بود که در حاشیه مرور زندگی اش، میتوان راه درست تشخیص، تحلیل و حفظ و نگه داشت مناسک را آموخت. او بیش از پنجاه سال در جوار گنبد علی بن موسی (ع) خواند.
تاریخ میگوید آیینههای شیشهای برای نخستینبار در شهر صیدای لبنان ساخته میشود و در سدههای دوم و سوم، جای آیینههای فلزی و سیماندود را در معماری بناها میگیرد. در ایران در سدههای نخستین هجریقمری، شهر همدان از مهمترین این مراکز بوده است.
بنا شدن برای رمضان اسدپور نه فقط یک پیشه، بلکه مثل خطمشی زندگی است. معتقد بود کار باید تمیز، یکدست و امن تحویل شود، سنگ اگر اندکی کج بنشیند ممکن است قدم زائر بلغزد. به همین دلیل «کاپیتان حرم» لقب گرفته بود.
مروری بر محتوا، چرایی و چگونگی تهیه فیلمی کوتاه و مستند از مشهد در دوران جنگ جهانی دوم
قدمت پنجره فولاد صحنعتیق در حرمرضوی به دوره تیموری بازمیگردد. پنجره امروزی از جنس برنج است و سه دهانه مجزا دارد اما پنجره اولیه، از جنس فولاد بود و برایهمین همگان آن را با نام پنجره فولاد میشناسند.
رد پای حبیبالله بنای رضوی هنوز هم در گوشهوکنار حرمرضوی دیده میشود. پروژه گسترش اطراف ضریح بدون تخریب گنبد، بهواسطه وزن بالای گنبد و سستی دیوارهها، هنوز هم از شگفتانگیزترین رویدادها در صحن و سرای حرم است.
شربتخانه یکی از نهادهای پذیرایی در حرمرضوی بود که آشکارترین مسئولیت آن، تهیه و توزیع شربت و نوشیدنیها محسوب میشد. همچنین شربتخانه مسئولیتهای دارویی هم داشته و باید ادویه موردنیاز دارالشفای حضرتی را هم تأمین میکرده است.
بزرگترین عَلَم شهر متعلق به هیئت جاننثاران است که به دست اکبر بهمن، عَلَمساز اصفهانی و سازنده قفل در خانه خدا ساخته شده. ۴۹ عَلَم دیگر که کمکیهایی از هیئتهای دیگر شهر هستند نیز پشت عَلَم شاهرجب رو به حرم مطهر به راه میافتند.
این تصویر بسیار مهم و جذاب از صحن عتیق حرمرضوی بوده؛ منحصربهفرد و پر از شواهد تاریخی ناب و متعدد است. اهمیت محتوای این تصویر همین بس که به احتمال زیاد، قدیمیترین تصویری است که کبوتران حرم در آن ثبت شدهاند.
کنار زائرانی که وضو میگیرد، کودکانی هم هستند که فرصت را برای آببازی غنیمت میشمارند؛ ترکیبی دلنشین از آرامش عبادت و نشاط کودکی. بچهها درحالیکه قطرات آب بر صورتشان میپاشد، با خندهای معصومانه شادی میکنند.
ناصرالدینشاه قاجار، در مجموع، سه بار به مشهد سفر کرد و برای بار سوم، سفرنامه مفصلی نوشت. برای بهبود اوضاع فرمانهایی صادر کرد و دستورهای سفر قبل را نیز با دقتی فراوان ارزیابی و از اجرای آنها مطمئن میشد.
در ورودیهای مختلف حرم امامرضا (ع)، معمولا زائران پیش از آنکه پا به صحنها بگذارند، زمزمهای از سلام و اذن ورود با خود دارند. در آستانه هر ورودی، تابلوی «اذن ورود» یادآوری دلنشینی است که پیش روی زائران قرار گرفته است.