بد نیست بدانیم اطلاعاتمان درباره معروفترین خانه تاریخی مشهد پر است از اشکالات و، اما واگرهایی که مثل یک ویروس در فضای اینترنت تکثیر شده است و حالا دیگر تشخیص درست از نادرست سخت به نظر میرسد.
طوبی خانم میگوید: خانه داروغه ملکی بود که غلامرضا داداللهی، پدر بزرگ من، آن را خریده بود. وقتی هم که فوت کرد این خانه به ورثه که یکیشان مادر من بود رسید و بعد هم به هیئت یزدیها فروخته شد.
«گواهی» با هدایتهایش، خانههای تاریخی بسیاری را در مشهد زنده کرده است. او مردی است که انگشتانش نه فقط مرمتگر، که مترجم زبان خاموش دیوارهای تاریخی شده است تا روایت و قصه آنها را تعریف کند.
خانه تاریخی داروغه در محله پایینخیابان، راسته حوض مسگران، راسته بهادرخان یا شهید سالاریمقدم، کوچه یوسفخان واقع شده است.
حاجآقای رحیمیان که دفتر کار و تجارتش در کاروانسراهای پایینخیابان بود، حسینیه فعلی رحیمیان را از داروغه مشهد خرید.
چهار سالی است که درِ اتاقهای معروفترین خانه تاریخی مشهد به بهانه ایجاد موزه حکام و والیان شهر به روی بازدیدکنندگان بسته است.
چهار سالی میشود که درِ اتاقهای معروفترین خانه تاریخی مشهد به بهانه ایجاد موزه حکام و والیان شهر به روی بازدیدکنندگان بسته است.
مهمترین ویژگی خانه تاریخی علیزاده تزیینات آجر و کاشی بسیار زیبای آن است که هم در نمای ساختمان و هم در فضاهای داخلی یعنی دیوارهای حیاط وجود دارد.
هومن مرصعی و هدایت گواهی، برمبنای یک الگوی جهانی کارشان را «واچینی» و دوبارهچینی بناهای تاریخی مشهد قرار دادند و به این روش توانستند تعداد زیادی از خانههای تاریخی مشهد را در انبارهای تاریک و نمور شهرداری حفظ کنند.
علی ملایی را این روزها میتوان در حال سبدبافی در کوچه داروغه دید. امروز مردم بیشتر راغباند سبدهایی که با چوب ارغوان بافته شده است، بخرند. این سبدها برای گذاشتن میوه، نان، سبزی، لباس و... کاربرد دارد.
بر اساس آنچه کلنل جولیس دالمج روی نقشه ای که در انتهای سال1248 خورشیدی از مشهد آن زمان و بناها و گذرهای آن ترسیم کرده است، صرف نظر از بناهایی مانند باروت کوب خانه، توپخانه مبارکه، قورخانه قدیم و جدید و سربازخانه که هرکدام بخشی از محدوده ارگ قدیم مشهد را به خود اختصاص داده بودند، نزدیک به 28قراول خانه، خان زنبورک چی ها، دو تکیه داروغه و تخت داروغه بناهای شهری هستند که در مشهد حدود 150سال پیش نامشان با موضوع امنیت شهر گره خورده بوده است.