برپا شدن خیمه عزا در فروشگاهی که در حوادث دیماه سوخت
یک ساعت از اذان مغرب گذشته است. کوچههای اطراف مجتمع مسکونی یاس و خیابانهای اطراف آرامآرام رنگ سیاه عزا به خود میگیرد. زنها چادر و مردها پیراهن مشکی به تن دارند. کودکان با پرچمهای کوچک در دست، جلوتر از بزرگترها حرکت میکنند. مقصد همه یک نقطه است؛ حیاط فروشگاه «شهر ما» که حالا دیگر نه محل خرید روزانه، بلکه خیمه عزاداری امامحسین (ع) شده است.
ساختمانی که تا پیش از اغتشاشات دیماه سال گذشته، بخشی از نیازهای روزمره ساکنان محله نوده را تأمین میکرد، حالا با دیوارهای سوخته و پردههای مشکی، میزبان عزاداران محرم است. اهالی با دستهای خود، کف حیاط را فرش کرده، داربستها را برپا کردهاند و گوشهای از محوطه را هم به کودکان اختصاص دادهاند.
دیوارهای سوخته، سیاهپوش عزای حسین (ع)
قبل از اینکه جمعیت به اینجا برسد، نوجوانان و جوانان خودشان را از دو مسجد حضرت رسول اکرم (ص) و امامحسین (ع) به محوطه حیاط فروشگاه رساندهاند. تعدادی مشغول پهنکردن فرش و موکت هستند و بعضی هم پرده سیاه پشت جایگاه سخنران را وصل میکنند. همهچیز برای پذیرایی از عزاداران امامحسین (ع) آماده است.
جمعیت لحظه به لحظه بیشتر میشود. هنوز برنامه آغاز نشده است که با حجتالاسلاموالمسلمین فرهاد تفضلی، امام جماعت مسجد حضرت رسولاکرم (ص) در توس۵۱، صحبت میکنیم.
او درباره روزهای نخست شکلگیری این اجتماع میگوید: با شروع جنگ تحمیلی سوم و شهادت قائد امت، اینجا یکی از پاتوقهای تجمعات شبانه شد و اهالی مجتمع یاس و خیابانهای اطراف به اینجا آمدند. پنج مسجد منطقه در این شبها با هم همکاری میکردند. مسجد حضرت محمد (ص) درخیابان توس۴۰ و مسجد پنجتن (ع) در خیابان توس۴۲، مسجد حضرت رسولاکرم (ص) در توس۵۱، مسجد حضرت ابوالفضل (ع) در توس۵۳ و مسجد امامحسین (ع) در توس۵۵ برای برگزاری برنامهها و تجمعات شبانه پای کار بودند. هیئتامنای مساجد این محل را برای تجمع انتخاب کردند؛ چون فروشگاه در اغتشاشات دیماه تخریب و غارت شد. نیمی از ساختمان ریخت و جای سالمی باقی نماند.
به گفته او در شبهای تجمعات، حیاط این محوطه برای نوجوانان درنظر گرفته شد و غرفههای فرهنگی برای کودکان برپا بود. از اول محرم نیز بههمت دو مسجد حضرت رسولاکرم (ص) و مسجد امامحسین (ع) و هیئت شجاعاتالحسین (ع) این مسجد، فروشگاه تبدیل به خیمه عزاداری شده است.
پرچم زمین نمیماند
پارچههای مشکی بر دیوارهای آسیبدیده فروشگاه نصب شده است و همهچیز مهیای مراسم عزاداری است. مراسم با قرائت قرآن و زیارت عاشورا آغاز و کمکم به تعداد جمعیت اضافه میشود. سخنران مشغول صحبت است. بهسراغ مردم حاشیه خیابان میرویم که مشغول پرچمگردانی هستند.
پیر و جوان، زن و مرد، ایستاده یا نشسته روی صندلی، پرچم سهرنگ ایران با نشان «الله» را به دست گرفتهاند و میچرخانند. درمیان آنها محمد روحی، متولد۱۳۲۴، باوجود سن و سالش پرچم کشورمان را در دست گرفته است و همزمان با نوحهها سینه میزند.
او که از نخستین شبهای برگزاری این اجتماعات درکنار مردم حضور داشته است، میگوید: حضور در این مراسم را وظیفه خود میدانم و خدا را شاکرم که برنامههای محرم نیز در همین مکان برگزار شد تا میدان خالی نماند.

هیئتیهایی که خیمه را سر پا نگه داشتهاند
محسن رضایی، از اعضای قدیمی هیئت شجاعاتالحسین (ع)، درحال صحبت با نوجوانان هیئت است و از آنها میخواهد برای بهتربرگزارکردن مراسم همکاری کنند. او میگوید: از کودکی با روضه و عزاداری اهلبیت (ع) بزرگ شدم و امسال هم با کمک اهالی و هیئتیها، خیمه محرم را در این مکان برپا کردیم تا تجمعات شبانه پرشور باقی بماند.
خیمه را جایی که اغتشاشگران آتش زدند، برپا کردهایم
اهالی محدوده مهدیآباد با نیت حفظ وحدت، زنده نگهداشتن یاد شهدا و برگزاری باشکوه مراسم عزاداری در این برنامهها حضور پیدا میکنند. همه آنها در سالهای گذشته پای کار هیئت بودهاند؛ دهه اول محرم را در مسجد امامحسین (ع) و خیابانهای اطراف مسجد برپا میکردیم و هرکس نذری داشت آنجا میآورد، ولی حالا همه دست به دست هم دادهاند تا خیمه اینجا، درست جایی که اغتشاشگران آن را به آتش زدند، باشکوهتر برگزار شود.
صدایی که سالها با روضه گره خورده است
روحالله شمسی، مداح هیئت شجاعات الحسین (ع)، سالهاست با دستگاه اهلبیت (ع) مأنوس است. او مداحی را در بیتالجواد (ع) خیابان مطهری آموخته و حالا سالهاست که در این محله و هیئت مداحی میکند.
وقتی نوبت نوحهخوانی میرسد، صدایش در فضای خیمه میپیچد و جمعیت با او همصدا میشوند. مداحیاش که تمام میشود، میگوید: هر خدمتی در دستگاه امامحسین (ع) با لطف و عنایت خود حضرت سیدالشهدا (ع) ممکن میشود و به همین دلیل، بیت موردعلاقهام در این شبها این است که «دست من و تو نیست اگر نوکرش شدیم/ عمری حسین زحمت ما را کشیده است». در این ایام و در مراسم عزاداری آقا اباعبدالله(ع) هرکاری انجام میدهیم. از چایریختن تا کفش جفتکردن یا نذریدادن همه به لطف خودشان است. این شبها که مراسم عزاداری همزمان با تجمعات شبانه برگزار میشود، از خدا میخواهیم به حرمت خون شهدا کشورمان را پیروز و مقتدرتر از همیشه نگه دارد.
سهم بانوان در شبهای محرم
حیاط فروشگاه به دو بخش تقسیم شده و از نیمه آن، خیمه بانوان شروع میشود. آنجا را هم سیاهپوش کردهاند و در انتهایش هم حسینیه کودکان برپاست. خانمها به نیت رهبر شهید قرآن میخوانند.
طاهره قربانی، فرمانده پایگاه مسجد امامحسین (ع)، میگوید: بانوان از ابتدای برگزاری اجتماعات در این برنامهها حضور داشتهاند. حلقههای صالحین، جلسات روشنگری، غرفه کودکان و برنامه جزءخوانی قرآن به یاد رهبر شهید ازجمله فعالیتهایی است که با مشارکت بانوان برگزار شده است.
دختران نوجوان نیز در بخش انتظامات و پذیرایی فعال هستند و مهمانان را برای نشستن در جای خالی راهنمایی میکنند. به انتهای خیمه که میرسم، صدای یاحسین (ع) از غرفه کودکان شنیده میشود.
فاطمه خامکیاپور، جانشین فرمانده پایگاه شهیدفخریزاده مسجد حضرت رسولاکرم (ص)، میگوید: نزدیک سه ماه است که اینجا برای کودکان برنامههای مختلف برگزار میشود. در حال حاضر هم باتوجهبه ایام محرم، غرفه کودکان تبدیل به حسینیه شده است.
تعدادی از بچهها مشغول رنگآمیزی اسب و نخل هستند و مربی هم برای آنها داستانهای کربلا را روایت میکند. تعدادی از بچهها کنار هم جمع شدهاند و نقاشی میکشند. مائده سلیمانی، مسئول پاتوق دخترانه که مشغول روایت اتفاقات کربلا برای بچههاست، میگوید: اینجا کودکان فعالیتهای مختلفی ازجمله بازیهای گروهی، نقاشی، رنگآمیزی، نمایش و پردهخوانیهای متناسب با ایام محرم را انجام میدهند و هرشب داستانی متناسب با وقایع کربلا برای کودکان روایت میشود.
ساعت از ۱۰ گذشته که آقایان، حلقه سینهزنی را وسط صحن حیاط تشکیل میدهند و صدای دستهایی بلند میشود که محکم بر سینه میزنند و یاحسین (ع) میگویند.
* این گزارش شنبه ۶ تیرماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۵۳ شهرآرامحله منطقه ۱ و ۲ چاپ شده است.