سفر مظفرالدینشاه به اروپا با درآمد آستان قدس 
گشتی در کتابخانههای شمال شهر مشهد 
دبیرستان شریعتی صد سال قدمت دارد
علی اکبر بیزه، عضو افتخاری شورای نویسندگان و دانش آموز مدرسه شریعتی: شاید گاهی اوقات از کنار بنایی بگذریم بیآنکه بدانیم آن بنا چه مکانی بوده یا چه کسانی آنجا بودهاند و حالا به چه مکانی تبدیل شده است؟ دانستن تاریخچه اماکن قدیمی و آشنایی با افرادی که در آن بودهاند شاید به نظر افرادی کار بیهوده باشد، اما حقیقتا مطالبی را به انسان میآموزد که گاه مسیر زندگی خود را تغییر میدهد. این دبیرستان درخیابان شیرازی، کوچه باغ عنبر و محله جنت مشهد واقع شده است و حالا بیشتراز صدسال از عمرآن میگذرد.
دبیرستان دکتر علی شریعتی با صدسال قدمت
یکی از مکانهای قدیمی و مهمی که میتوان از آن نام برد، دبیرستان دکتر علی شریعتی یا همان «شاهرضا» سابق است که قدمتی حدودا یکصد ساله دارد. این دبیرستان یکی از مهمترین آموزشگاههایی بوده که از سال ۱۳۰۴ به بعد، خارج از سیستم دولتی تاسیس شده است. این دبیرستان تا سال ۱۳۰۹ به عنوان ضمیمه مدرسه رضویه فعالیت داشته است. در همان سالها فردی به نام محمدولی خان اسدی نایب التولیه آستان قدس رضوی ضمن گسترش فعالیتهای آموزش اقدام به ساختن فضای آموزشی به سبک جدید در این دبیرستان نمود و این مکان را در اراضی باغ عنبر ساخت.
در سال ۱۳۰۹ محمدولی خان اسدی اقدام به ساخت فضای آموزشی به سبک جدید در این دبیرستان نمود
این دبیرستان با نام «شاهرضا» در سال ۱۳۱۰ رسما کار خود را آغاز کرد. قابل ذکر است که این مکان با نظارت مهندس بهزاد طاهرزاده به مبلغ چهارصدو ده هزار ریال ساخته شد. اولین مدیر این آموزشگاه علیاکبر مجیدی فیاض بوده است در ابتدا تعداد دانشآموزان ۲۴۰ نفر به ثبت رسیده است.
واگذاری به اداره معارف
به علت تغییر و تحولات عصر پهلوی دبیرستان شاهرضا در سال (۱۴-۱۳۱۳) به اداره معارف واگذار گردید تا اینکه در سال (۱۸-۱۳۱۷) علیاکبر شهابی لیسانسه دانشسرای عالی مسئولیت دبیرستان را بر عهده گرفت. از نکات جالب در آموزشگاه همزمان با سایر فعالیتهای آموزش تنظیم سالنامه در سال ۱۳۱۳ است که بخش عمده فعالیتهای دبیرستان به صورت مجموعهای جالب و زیبا تدوین گردیده است. مطالبی همچون: اهمیت تعلیم و تربیت، تاریخچه دبیرستان، اوضاع اداری، معرفی کارکنان و شیوه تدریس دروس و ... که در این سالنامه ثبت و درج گردیده است.
قسمتی از متن که در سالنامه در مورد شرایط ورود به دبیرستان نوشته شده است بدین شرح میباشد: «محصلین که در این دبیرستان پذیرفته میشوند علاوه بر مطالبه ورقه هویت و تصدیقنامه ابتدایی و کارنامه و ... میبایست اولیا خود را نیز همراه بیاورند که کارکنان دبیرستان اطلاعات مخصوص راجع به وضع زندگی آنان کسب نمایند.»
یک عمر مدیریت محمدزوار در دبیرستان
از سال ۱۳۲۸ مدیریت این دبیرستان به محمد زوار واگذار گردید و تا پایان عمرش این سمت را بر عهده داشت. این دبیرستان مهد مشاهیر بزرگ همچون: مهدی اخوانثالث، فریدون مشیری، شاملو، محمدرضا شجریان، احمد و محمد خیامی و ... نیز بوده است. همچنین فرهیختگانی مانند:علیاکبر فیاض، محمد زوار، محمد پروین گنابادی، سیداحمد خراسانی و... در این آموزشگاه مصور خدمت و تدریس بودهاند. از افراد دیگری همچون رضا عطاران و علیرضا واحدینیکبخت میتوان به عنوان دانشآموزان این دبیرستان یاد کرد.
این دبیرستان شامل دو باب است که یکی از سمت کوچهای باغ عنبر «واقع در میدان شهدا» و باب دیگر آن در خیابان امام خمینی (ره) قرار دارد. هماکنون این دبیرستان یکی از بزرگترین و بهترین دبیرستانهای سطح مشهد و به خصوص ناحیه ۴ به شمار میآید.
اما شاید شناختن این مدرسه از زبان یکی از شاگردان قدیمی آن جالب باشد. مهدی اخوان ثالث (م. امید) در مقاله طوس دیروز و مشهد امروز از کتابخانه این دبیرستان یاد میکند و مینویسد:کتابخانههاى دبیرستانهاى شاهرضا، فردوسى، دانشسراى مقدماتى، هنرستان و ... که متأسفانه چندان مورد استفاده نیستند و نظم و روش مناسبى ندارند، اگر چه بعضىشان کتابهاى نفیس و عالى دارند، از جمله کتابخانه دبیرستان شاهرضا در حدود شش هفت هزار جلد کتاب دارد که لااقل سه هزارش از کتب نخبه و نفیس هستند.
*این گزارش دی سال ۹۰ در شماره ۵ شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
