مدالهای ووشوکار مشهدی در موزه آستان قدس ماندگار شد
اولینبار که در دهسالگی برای تفریح پا به باشگاه ورزشی گذاشت، هیچوقت فکرش را نمیکرد چندسال بعد، نامش درمیان قهرمانان کشور و اعضای اردوی تیم ملی قرار بگیرد. امیرمحمد رضایی مسیر ورزش حرفهای را از سالهای نوجوانی آغاز کرد و با تلاش و پشتکار، پلههای موفقیت را یکی پساز دیگری پشت سر گذاشت؛ مسیری که از مسابقات کشوری آغاز شد و به رقابتهای بینالمللی و کسب مدالهای آسیایی و جهانی رسید.
با وجود همه افتخارهایی که به دست آورد، آنچه برایش ارزش بیشتری داشت، وفاداری به عهدی بود که با امامرضا (ع) بسته بود. به همین دلیل، پساز کسب مدالهای بینالمللی در خرداد امسال، مدالهای آسیایی و جهانی خود را به موزه آستان قدس رضوی اهدا کرد تا یادگار سالهای تلاش و قهرمانیاش در جوار بارگاه امام مهربانیها ماندگار شود.
حالا نزدیک به یک سال از خداحافظی او با دنیای قهرمانی میگذرد، اما ورزش همچنان جایگاه خود را در زندگیاش حفظ کرده است. او امروز نیز چه در زندگی شخصی و چه در محیط کار، خود را متعهد به تمرین و ترویج ورزش میداند و تلاش میکند تجربه سالهای قهرمانی را به سرمایهای برای ادامه مسیر زندگی تبدیل کند.

ورزشهای صبحگاهی بعد از دعای ندبه
امیرمحمد رضایی، قهرمان جهان ووشو و کارشناس ارشد مدیریت ورزشی، متولد سال۱۳۶۹ و بزرگشده خیابان مفتح در محله گلشور است. کودکیاش در خانهای پشت مسجد امامسجاد (ع) گذشت و از همان سالها عضو فعال پایگاه بسیج مسجد بود. میگوید: صبحهای جمعه در مسجد دعای ندبه میخواندیم و بعد با همسنوسالهایم ورزش صبحگاهی یا فوتبال بازی میکردیم. آن روزها به ورزش علاقه داشتم، اما آن را به چشم یک مسیر حرفهای نمیدیدم.
او در دهسالگی برای پرکردن اوقات فراغت، در کلاس ژیمناستیک باشگاه محله ثبتنام و چندسالی بهصورت تفریحی تمرین کرد. به گفته خودش، «یکی از برادرانم که سابقه فعالیت ورزشی داشت، همیشه تشویقم میکرد ورزش را ادامه بدهم و میگفت محیط سالمی دارد، اما من فقط برای تفریح به باشگاه میرفتم و هدف مشخصی نداشتم.»
پیشنهاد دوستانه سرنوشتساز
در این بین، سال۸۳ یک پیشنهاد دوستانه، مسیر ورزشی و حتی زندگی و تحصیلش را تغییر داد؛ یکی از دوستانش که مربی ووشو بود و باشگاه داشت، از امیر دعوت کرد به او بپیوندد و او مشتاقانه پذیرفت؛ «حدود سه سال، پیش دوستم آموزش ووشو دیدم و سال ۸۶ تصمیم گرفتم در مسابقات رسمی شرکت کنم؛ خوب یادم است اولین مسابقه، المپیاد ورزشی ایرانیان بود که رتبه سوم را کسب کردم و همین سبب شد کمیته فنی فدراسیون ووشو برای حضور در اردوی تیم ملی جوانان از من دعوت کند؛ من هم که بعداز کسب رتبه در اولین مسابقه رسمی، نگرشم به ووشو از صرف سرگرمی یا حفظ سلامتی، به اهداف بزرگتر و حرفهایتر تغییر کرده بود، پذیرفتم و تا سال گذشته بازیکن تیم ملی بودم.»
یکی از برادرانم که سابقه فعالیت ورزشی داشت، همیشه تشویقم میکرد ورزش را ادامه بدهم
به این ترتیب با اینکه ورودش به ورزش و بهویژه ووشو، کاملا اتفاقی و بیبرنامه بود، ولی ماندنش در این مسیر قطعی و هدفمند شد و موفقیتها و افتخارآفرینیها یکی پساز دیگری رقم خورد؛ «سال۹۰ باشگاه حوزه بسیج به خاطر موفقیتهای ورزشیام، مدیریت سالنهای ورزشی بسیج (در انتهای خیابان شهید علیمردانی) را پیشنهاد کرد که به مدت دو سال آن را عهدهدار شدم.
یک سال بعدش هم بهعنوان مربی تیم ووشوی بسیج سپاه امامرضا (ع) فعالیت کردم که حاصلش کسب نخستین کاپ قهرمانی بسیج خراسان رضوی در سال۹۳ بود؛ در شرایطی که تا پیش از آن، تیمهای ورزشی بسیج استان (رده جوانان) در هیچ رشتهای قهرمان کشور نبود.»
خانواده کمکم نگرانم شدند
این فعالیتها در نیمه اول دهه ۹۰ درحالی صورت گرفت که همزمان در اردوهای تیم ملی هم شرکت میکرد و به تهران و شهرهای مختلف رفتوآمد داشت و از سوی دیگر دانشجو بود و برای مسابقات لیگ برتر دانشجویان آماده میشد؛ دیگر همه زندگی و فکر و ذکرش شده بود ووشو؛ «بعد از المپیاد ورزشی ایرانیان در سال۸۶ که اولین مسابقه رسمیام در سطح کشوری بود، دو سال عضو تیم ملی جوانان بودم و از سال۲۰۱۰ (۱۳۸۹) همزمان با بازیهای آسیایی گوانگجو به تیم بزرگسالان دعوت شدم که اینجا دیگر المپیاد نداشت. در دوران کارشناسی به مدت چهار سال مدال طلای مسابقات قهرمانی ووشوی دانشجویان کل کشور را کسب کردم و همزمان در مسابقات آسیایی و جهانی نیز حضور داشتم.»
رتبه هشتم مسابقات قهرمانی آسیا رده جوانان (۲۰۰۹)، مدال طلای مسابقات غرب آسیا رده بزرگسالان (۲۰۱۳)، مدال طلای مسابقات قهرمانی آسیا (۲۰۱۶)، مدال طلای مسابقات قهرمانی جهان (۲۰۱۷)، مدال برنز المپیاد دانشجویان جهان (۲۰۱۷)، رتبه پنجم مسابقات قهرمانی جهان (۲۰۱۹) تنها بخشی از افتخارات بینالمللی این ورزشکار مشهدی است که البته بهراحتی کسب نشده و در ابعاد مختلف برایش هزینههایی داشته است.
میگوید: «خانواده همیشه مشوقم بودند و برای ادامه مسیر حمایت میکردند، دلتنگیها را به جان میخریدند و...؛ اما وقتی آسیبها زیاد شد (ازجمله چهاربار جراحی رباط و مینیسک زانو)، نگرانم شدند و خواستند که ادامه ندهم؛ درحالیکه من در اتاق عمل همه فکر و دغدغهام این بود که چه کنم که سریعتر راه بیفتم و دوباره به تیم برگردم. میدانستم آسیب در ورزش حرفهای طبیعی است، بنابراین در عزم و ارادهام خللی ایجاد نمیشد. خانواده هم به مرور با دیدن عزم جزمم دوباره همراه شدند، بهخصوص که تحصیلاتم را هم ادامه دادم و نگذاشتم ورزش آن را تحت تأثیر قرار دهد.»

همه سختیها با اولین مدال فراموش شد
این ورزشکار ادامه میدهد: چالشی که همیشه وجود داشت (بهجز اردوی تیم ملی)، هزینههای زیاد لوازم ووشو بود که بهدلیل وارداتیبودن قیمتشان وابسته به دلار و تحریمها بود؛ مثلا در کشور فقط دو شرکت یکی در اصفهان و یکی در زنجان واردکننده کفش ووشو هستند که قیمتش ۲۰ میلیونتومان است و حداکثر دوسه ماه دوام دارد. بماند که همین هم در یک دهه اخیر گاهی رسما وارد نمیشد؛ وزارت ورزش و جوانان میگفت دولت اجازه واردات نمیدهد و فقط در حد تیم ملی اجازه داریم؛ به این ترتیب استانها منتظر ورود سرمایهگذار یا تاجر میماندند تا از این طریق لوازم را تأمین کنند که آن هم با قیمت نجومی فراهم میشد.
تولیدات داخلی دردسترس ولی بسیار گران بود. همین حالا هم هنوز ورزشکاران قهرمانی رشته ووشو این مشکل را دارند. ازطرفی با اینکه در کشور هر فدراسیون بودجه خاص خودش را دارد، در استان متأسفانه اولویت با فوتبال است و درصد بالایی از بودجه به این رشته اختصاص پیدا میکند که این خود به محرومیتهای سایر رشتهها ازجمله ووشو دامن میزند.
در عین حال اینطور که میگوید اولین مدال، همه چالشها و خستگیها را برایش جبران کرد؛ «خاطره اولین مدال را هرگز فراموش نمیکنم؛ وقتی روی سکو رفتم و سرود ملی پخش و پرچم ایران برافراشته شد، آنقدر حس خوبی داشتم که تمام این ده سال و سختیهایش در چند ثانیه از جلو چشمانم گذشت و فراموش شد.»
خداحافظی با قهرمان
او که تا همین اواخر در اردوی تیم ملی حضور داشته و اخیرا خداحافظی کرده است، ادامه میدهد: از سال۲۰۱۹ دیگر اعزام نداشتیم ولی تا ۲۰۲۲ در اردو بودم؛ دیدم دیگر توان رقابت با نیروهای جوان و تازهنفس را ندارم و صلاح نیست بیشتر بمانم؛ بنابراین به مشهد برگشتم و سال گذشته طی مراسمی که به همت هیئت ووشوی استان و اداره کل ورزش و جوانان و استانداری برگزار شد، در حضور رئیس فدراسیون رسما از قهرمانی خداحافظی کردم.

ادای دین به محضر ولینعمت
این خداحافظی، اما یک خداحافظی ساده نبود و کمی بعد همراه شد با ادای دین به محضر حضرت ولینعمت تا قهرمانی و پهلوانی در هم آمیزد و برای همیشه ماندگار شود؛ «ما مشهدیها از بچگی با عشق و محبت امام علیبنموسیالرضا (ع) بزرگ شدهایم و هرجا گرهی به کارمان بیفتد، در خانه ایشان را میزنیم؛ از این رو سال۲۰۱۶ پیش از اعزام به مسابقات قهرمانی آسیا با امام عهد بستم که درصورت کسب مدال، آن را به موزه حرم اهدا کنم.
یادم است اولین مسابقهای که شرکت کردم، هدف اصلیام صرفا پوشیدن پیراهن تیم ملی بود ولی هرچه جلوتر میرفتم، هدف بزرگتر میشد تا رسید به حضور در ترکیب اصلی تیم و اعزام به مسابقات جهانی و بعد هم کسب مدال؛ قبلاز رسیدن به هرکدام از این اهداف، آنها را غیرقابل دسترس میدیدم؛ فکر میکردم یا در توانم نیست یا شرایط فراهم نمیشود ولی به لطف خدا و عنایت امامرضا (ع) همگی ممکن شد و نهفقط سال۲۰۱۶، که تا سه سال بعد از آن، یعنی آخرین اعزامم به مسابقات جهانی موفق به کسب مدال شدم و خردادماه امسال مطابق عهدم سه مدال جهانی (مدال طلای قهرمانی جهان، مدال طلای قهرمانی آسیا و مدال برنز المپیک دانشجویان جهان) را طی مراسمی رسما به آستانقدس تقدیم کردم.»
همسویی مسیرعلم، ورزش و اشتغال
این ووشوکار پرافتخار که تحصیلات دانشگاهیاش را هم در زمینه ورزش پی گرفته است، درباره آثار و برکات مرتبطبودن تحصیلات آکادمیک با فعالیت ورزشیاش میگوید: سال۹۶ طبق قانون اشتغال، دارندگان رتبههای اول تا سوم المپیک و مدال طلا و نقره مسابقات جهانی، به عنوان مسئول تربیت بدنی جهاد کشاورزی استان استخدام شدم ولی با اینکه دیگر ظاهرا نیازی به تحصیلات نبود، هم قبل و هم بعد از آن، تحصیلاتم را در رشته مدیریت ورزشی و تا کارشناسی ارشد ادامه دادم.
خاطره اولین مدال را فراموش نمیکنم، آنقدر حس خوبی داشتم که تمام این ده سال و سختیهایش در چند ثانیه فراموش شد
حالا هم به ادامهاش در مقطع دکتری فکر میکنم چراکه مرتبط بودن تحصیلات علمی با ورزش و شغلم، تأثیرات بسزایی در رشد و پیشرفتم داشته است؛ مثلا آشنایی با آناتومی و فیزیولوژی بدن و تغذیه و... را در دانشگاه یاد گرفتم و تا پیش از ورود به تیم ملی (که برای هر کدام از این مباحث مربی جداگانه داشتیم)، جزو معدود ووشوکاران استان بودم که در این زمینهها اطلاعات داشتم و با عمل به آن رشد بهتری داشتم. از وقتی هم استخدام شدم، در محل کارم جمعیت حدود ۲۵۰ نفری از همکاران خانم و آقا را طبق برنامهای مدون و پیوسته وارد ورزش همگانی کردم و حالا چندین سال است در رشتههای مختلف اعم از فوتسال، فوتبال، والیبال، ورزشهای تشکی، سالنی و... فعال هستند.
آمادگی برای مربیگری تیم ملی
امیرآقا که دان۶ فنی، مدرک مربیگری و داوری ملی ووشو دارد، در رشتههای بدنسازی، فیتنس، آمادگی جسمانی و کراسفیت نیز مدرک مربیگری دارد. او آینده ورزشیاش را اینطور توضیح میدهد: باوجود همه سختیها، شوکها، نگرانیها، استرسها و... از مسیرم راضی هستم و همین رشته را ادامه خواهم داد؛ هرچند مربیگری در ووشو هنوز در حد شغل نیست.
تاکنون تجربه داوری مسابقات انتخابی تیم ملی بزرگسالان و سرپرستی تیم ملی ووشوی جوانان (به میزبانی مشهد) را داشتهام و برای آموزش نیز در سطح ملی و لیگ برتر آمادگی دارم. او از مدیران ارشد و خانوادهها میخواهد که اگر فرزندشان به یک رشته ورزشی علاقهمند است، با وجود چالشهایی، چون گرانی که معضل همه رشتهها شده است، حامی باشند و نگذارند استعداد فرزندشان هدر رود.
وقتی نقطه اشتراک ورزشی به اشتراک زندگی میرسد
این ووشوکار موفق که ازدواج موفقش را هم مرهون ورزش است، درباره مزایای همرشته بودن با همسرش میگوید: اولینبار همسرم را در مسابقات سال۲۰۰۹ که اعزام مشترک داشتیم، دیدم؛ من در رده جوانان و او در رده نونهالان. سال۹۷ هم ازدواج کردیم و در این مدت با تمام وجود، شاهد تأثیر همرشتهبودن با همسرم بودهام؛ هردو مدام در رفتوآمد به اردوهای مختلف بودیم و گاهی تا یک ماه یا بیشتر یکدیگر را نمیدیدیم ولی هم را خوب درک میکردیم. برخی دوستانم که این اشتراک را نداشتند، متأسفانه کارشان به جدایی رسید.»
مهسا دهقانی، کارشناس تربیتبدنی، با اینکه هنوز وارد دهه سوم زندگیاش نشده است، افتخاراتش دست کمی از همسرش ندارد؛ «از ۲۰۰۶ که فقط هفتسال داشتم ورزش را شروع کردم؛ چند رشته را تجربه کردم ولی علاقه نداشتم و رهایش کردم تا اینکه ووشو را تجربه کردم و دیدم همان است که میخواهم؛ چون هم تکنیکها و هم بهکارگیری سلاحهای مختلف در آن برایم جذاب بود. بههمیندلیل با اینکه دوری از خانواده و اردوهای متعدد برای یک دختر کوچک خیلی سخت بود، دشواری را به جان خریدم و ماندگار شدم.»
او که موفق به کسب مدال طلای قهرمانی آسیا و مدال طلای قهرمانی جهان در ووشو و ریاست انجمن ووشوی کارگران استان شده است، سال۹۸ از ووشو خداحافظی کرده و ضمن کسب مدرک مربیگری بدنسازی، فیتنس، آمادگی جسمانی و...، در حال حاضر به مربیگری کراسفیت در باشگاهها اشتغال دارد و مدال طلای مسابقات قهرمانی فیتنس خراسان (سال ۱۴۰۲) و مدال برنز مسابقات وزنهبرداری کشوری (سال ۱۴۰۳) را در کارنامه خود به ثبت رسانده است.
* این گزارش یکشنبه ۱۱ مردادماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۷۳ شهرآرامحله منطقه ۳ و ۴ چاپ شده است.