زوج کوهنورد محله الهیه اهالی را با خود همراه کردهاند
برف پیری بر سروصورتش نشسته، اما نشاط و چابکی که در حرکاتش وجود دارد این جمله را تداعی میکند که «سنوسال فقط یک عدد است.» به اقتضای شغل و خدمتش در نیروی فراجا عملیاتهای مختلف رزمی، شناسایی، تعقیب مجرمان و اشرار را در بیابانها وکوهها تجربه کرده است و بعداز بازنشستگی در مسیر کوهنوردی قدم گذاشته است.
رجب جباری از دو دهه قبلتر ورزش کوهنوردی را بهصورت حرفهای و با فتح قلههای کمارتفاع ایران شروع کرد و با فتح یکروزه بلندترین قله ایران یعنی دماوند، رکوردی بینظیر به نام خودش ثبت کرد و مورد تشویق رئیس وقت فدراسیون کوهنوردی کشور قرار گرفت.
زهرا کابلی، همسر او، نیز در همه این صعودها با او همراه بوده و به قول خودش قوت قلب او در این مسیر بوده است. «کاوشگران طبیعت» نام گروه کوهنوردی آنهاست که از دو سال قبل توسط آقا رجب تأسیس شده است و بسیاری از هممحلیها را در این مسیر همراه خود کردهاند. راهاندازی این گروه کوهنوردی محلی در ایجاد نشاط، همراهی و سرزندگی اهالی محله تأثیر زیادی داشته است.
از پیادهروی در محله تا قدمگذاشتن بر قله
رجب جباری که این روزها در دهه هفتم زندگیاش قراردارد، سالها در لباس نیروی انتظامی به این آب و خاک خدمت کرده و در عملیاتهای مختلف حاضر بوده است. بیشتر این مأموریتها در مناطق صعبالعبور مرزی و کوهستانی انجام شده که نیاز به توانایی و ورزیدگی جسمانی زیادی داشته است.
جباری در تأیید این مطلب میگوید: سالهای زیادی را در مناطق مرزی و کوهستانی خدمت کردهام و پیادهروی در مسیرهای سنگلاخ، تپه و کوهها ازجمله برنامههای روزانه ما نیروهای عملیاتی بود.
آقارجب به مدت سیسال هر روز این پیادهرویها و کوهپیماییها را انجام میداد و بعداز بازنشستگی هم پیادهروی مسیر خانه تا بوستان محله یا حتی رفتن به ارتفاعات اطراف مشهد را در برنامه روزانهاش قرار داده است.
به گفته خودش چندماه بعداز بازنشستگی بوده که ایده کوهنوردی مستمر به ذهنش میرسد و این ورزش را از کوههای کمارتفاع اطراف مشهد شروع میکند. جباری در توضیح بیشتر میگوید: کوهنوردی را از قلههای ۱۰۰۰ و ۱۵۰۰متری اطراف مشهد مثل قلههای زو، معجونی و اژدرکوه شروع کردم و بهتدریج و با کسب مهارتهای بیشتر پا به قلههای ۲ تا ۳ هزارمتری گذاشتم.
صعود ۲۴ ساعته به دماوند
این کوهنورد خستگیناپذیر و مصمم محله الهیه از پانزدهسال قبل بهصورت حرفهای، فتح قلههای مرتفع و بلند کشور را شروع کرده و تا امروز مرتفعترین کوههای ۲۱ استان کشور را فتح کرده است. آقارجب حین نشاندادن عکسهای مختلف صعودهایش به قلههای مختلف ایران اینطور بیان میکند: در کوهنوردی طرحی به نام «سیمرغ قلههای ایران» وجود دارد. این قلهها شامل بلندترین و مرتفعترین قلههای هر استان میشوند؛ سبلان، سهند و دماوند ازجمله آنها هستند. بینالود، مرتفعترین کوه استان خراسان رضوی، اولین قله سیمرغی بود که فتح کردیم.
این قله با اینکه نسبتبه کوههای بیشتر از ۴ و ۵ هزارمتری ایران خیلی مرتفع نیست، مسیری سخت و صعبالعبور دارد. ازطرف دیگر، چون این اولین تجربه ما برای فتح یک قله سیمرغی بود، صعود ما سخت و زمانبر بود. اما با فتح آن احساس خوشایند و غرور به دست آوردیم و عزم خود را برای ادامه جزم کردیم.
دماوند، مرتفعترین قله ایران، یکی از ارتفاعات سیمرغی بود که توسط این زوج فتح شد. آقا رجب که در اتفاقی نادر در مدت یک شبانهروز این قله را فتح کرده است، میگوید: بهدلیل ارتفاع زیاد وآتشفشانیبودن این کوه، کوهنورد احتیاج به سازگاری آب و هوایی دارد و معمولا گروههای کوهنوردی دوسهروز قبل برای آمادگی جسمانی و تنفسی، پای کوه ساکن میشوند و طی دوسهروز صعودهای کوتاهی به این کوه دارند و بعد از آن، صعود نهایی به قله را انجام میدهند. اما ما فتح قله دماوند را در مدت ۲۴ ساعت انجام دادیم. آن زمان خیلی از کوهنوردان این موضوع را غیرممکن میدانستند. این خبر حتی به گوش رئیس فدراسیون وقت کوهنوردی کشور رسید و از ما قدردانی کردند.
مواجهه با خرس در سبلان
جباری از قلهها بهعنوان بخشی از طبیعت زیبای ایران و جایگاه بکرترین مکانهای حیات وحش کشور یاد میکند. او در مسیر کوهنوردی بهسمت قله بارها و بارها شاهد حیوانات و جانوان بومی منطقه بوده است. جباری ادامه میدهد: حیوانات وحشی در این ارتفاعات بهدلیل امنیت و آرامشی که دارند، کمتر میترسند و حمله میکنند. بارها در مسیر فتح قلهها با گرگ مواجه شدهایم؛ حتی ممکن است در لحظه اول دچار ترس و وحشت زیادی شویم، اما میدانیم تازمانیکه واکنش خشونتباری نشان ندهیم، حیوان کاری به کار ما ندارد.
مرد کوهنورد روایت ما ادامه میدهد: در این مشاهدهها منظره گله آهوها و بزهای وحشی که بین صخرهها حرکت میکنند، خیلی زیبا و دوستداشتنی است. بهترین صحنههای حضور حیوانات درکنار چشمههای آب زمانی اتفاق میافتد که برای نوشیدن آب میآیند؛ در این لحظات میتوان بهترین عکسهای طبیعت را ثبت کرد.
بارها در مسیر فتح قلهها با گرگ مواجه شدهایم؛ حتی ممکن است در لحظه اول دچار ترس و وحشت زیادی شویم
جباری در ادامه، خاطره مواجهه با چند خرس در کوه سبلان را بیان میکند؛ او تعریف میکند: زمانی که برای فتح قله سبلان رفته بودیم، در مسیر صعود با چند گروه کوهنورد همراه شدیم. بین راه چادر زدیم تا شب را استراحت کنیم و روز بعد برای فتح قله برویم. نصفه شب ناگهان صدای دادوفریادی شنیدیم که یک نفر با صدای بلند میگفت «فرار کنید؛ خرسها حمله کردهاند.» باسرعت از چادر بیرون آمدم و متوجه خرس قهوهای شدم. این خرس گرسنه با شنیدن بوی غذا به چادرها نزدیک شده بود و با سروصدای همراهان ما متواری شد.
دست در دست هم تا بالای قله
کوهنوردی مثل هر ورزش دیگری، قوانین و مقررات خاص خود را دارد و کوهنوردان حرفهای و موفق، کسانی هستند که این مقررات را رعایت میکنند. جباری بهعنوان یک کوهنورد باتجربه با تأیید این موضوع بیان میکند: قبل از فتح هر قلهای باید چند کار مهم و ضروری را انجام بدهید. اول از همه باید شرایط آبوهوای محل را از لحاظ بارندگی، باد و توفان بسنجید؛ چون طبیعت پای کوه با قله تفاوت زیادی دارد و نسیم ملایم ناگهان در قله به طوفانی سهمگین بدل خواهد شد.
جباری با بیان خاطرهای دراینباره ادامه میدهد: در صعودی که به قله هزار کرمان داشتیم، با وجود هوای آفتابی پای کوه، در ارتفاع ۴ هزارمتری، چنان طوفانی بلند شد که آدم را به پایین پرت میکرد. ما پنجنفر کوهنورد با قلابکردن دستهایمان توانستیم از سقوط نجات پیدا کنیم.

قانون۱۴، اولویت یک کوهنورد در صعود
به گفته رجب جباری، اطلاعدادن به ارگانهای انتظامی و مسئولان محلی، یکی دیگر از اقدامات مهم قبل از صعود به قله است؛ زیرا اگر به هردلیلی در طوفان یا مسیر صعود گیر کنید، کسی اطلاع داشته باشد تا بهسراغ شما و برای نجاتتان بیاید.
قانون۱۴ یکی از قوانین مهم هنگام صعود به قله است. آقا رجب با «حیاتی» برشمردن آن، بیان میکند: این قانون میگوید صعود به قله از ساعت۱۴ به بعد ممنوع است و هر کوهنورد حتی اگر در چندمتری قله باشد، باید برگردد و خود را به جانپناهی امن برساند. متأسفانه بعضی از کوهنوردان ناآشنا و کمتجربه با نادیدهگرفتن این اصل، گرفتار طوفان میشوند و مسیر را گم میکنند و جان خود را از دست میدهند.
جباری آب نوشیدنی را یکی از نیازهای حیاتی و وسایل همراه برای کوهنوردی میداند. او ادامه میدهد: هر کوهنورد باید حداقل یکونیم تا دو لیتر آب آشامیدنی تمیز و سالم همراه داشته باشد. با اینکه در اغلب کوههای ایران چشمههای آب وجود دارد، اطمینانی به سلامت آن نیست.
جباری با بیان خاطرهای دراینباره میگوید: در یکی از اولین صعودهایی که داشتیم، بین راه آب نوشیدنی تمام شد. بالاخره بعداز مدتی گشتن، چشمه آبی در دل غاری پر از خفاش پیدا کردیم. از روی ناچاری قدری از این آب نوشیدیم. بعد از این ماجرا همیشه آب نوشیدنی همراه میبردیم.
در آرزوی فتح اورست
رجب جباری بین صعودهای مختلفی که در این چندسال به قلههای ایران داشته، از یک روز تا چند هفته در مسیر صعود قرار گرفته است. او درباره طولانیترین و کوتاهترین صعودش به قله بیان میکند: کوتاهترین صعودی که داشتیم، به قله دماوند بود که یکشبانه روز طول کشید و در آن زمان، رکوردی تازه به حساب میآمد. طولانیترین صعود ما ۲۱ روز طول کشید. چند هفته قبل از اربعین از مسیر خراسان، سمنان، قم، همدان و کرمانشاه حرکت کردیم و بلندترین قلههای هریک از این استانها را فتح کردیم و در پایان از پایانه مهران به عراق و سفر کربلا رفتیم.
آقا رجب در ادامه درباره آرزوی بزرگش که فتح قله اورست است، میگوید: فتح این قله که با حدود ۹ هزار متر ارتفاع بلندترین قله روی زمین است، آرزوی هر کوهنوردی است. بنده هم در خودم این توانایی را میبینم، اما بهدلیل هزینههای سنگینی که دارد، موفق به این کار نشدهام و اگر حامی مالی پیدا شود، این صعود را انجام خواهم داد.
صعودهای دونفره
همراه همیشگی آقارجب در صعودهایی که به قلههای مختلف ایران داشته، همسرش زهرا کابلی است. او که مهارتهای مختلف صعود و سنگنوردی را از همسرش و یا در کلاسهای آموزشی آموخته، در بدترین شرایط جوی درکنار آقا رجب بوده است.
زهرا کابلی میگوید: اوایل کار، من و همسرم دونفره و با هم برای صعود به کوهستان میرفتیم و در مسیرهای صعبالعبور و سخت با کمک یکدیگر راه را طی میکردیم و به قله میرسیدیم. این روزها جزو بهترین روزهای زندگی ماست. این سفرها ما را به روزگار جوانی و اوایل ازدواجمان میبرد و روزهایی که دونفره و درکنار هم زندگی را شروع کردیم و با هم پیش رفتیم.
آقارجب که شاهد گفتوگوی ماست، با لبخند میگوید: همسرم قوت قلب و بهترین پشتیبانم در فتح همه این قلهها بود. همراهی او نیرو و نشاط صدچندانی در من زنده کرده است. آقارجب که همسرش زهراخانم را آشپزی نمونه میداند، ادامه میدهد: در همه این سفرها من دستپخت زهرا خانم را خوردهام و هیچ وقت از غذای بیرون استفاده نکردیم.
وقتی در باره اوضاع و احوال فرزندان و وضعیت نگهداری بچهها هنگام سفر آنها به کوهستان میپرسم، زهراخانم میگوید: برای بچهها نگرانی نداریم؛ چون بزرگ شدهاند و از پس کارهای خودشان برمیآیند. خوشبختانه در این سالها و سفرهایی که رفتهایم، خواهر و برادرهای بزرگتر هوای کوچکترها را داشتهاند و ما خیالمان از این نظر راحت است.

تشکیل «کاوشگران طبیعت»
با همت آقارجب و زهراخانم از دوسال قبل، گروه کوهنوردی «کاوشگران طبیعت» راهاندازی شد و تعداد زیادی از اهالی محله الهیه به عضویت این گروه کوهنوردی درآمدهاند و در برنامههای کوهنوردی و تمرینات ورزشی شرکت دارند. زهراخانم میگوید: گروه کاوشگران طبیعت هرروز صبح در بوستان صادقیه برنامه ورزش صبحگاهی دارد و هر هفته سهشنبهها و جمعهها برنامه کوهنوردی اجرا میشود.
من و همسرم با هم برای صعود به کوهستان میرفتیم و در مسیرهای صعبالعبور و سخت با کمک یکدیگر راه را طی میکردیم
این بانو با اشارهبه تأثیر مثبت فعالیتهای این گروه کوهنوردی بیان میکند: فعالیتهای گروه، نشاط و همدلی در افراد گروه و محله ایجاد کرده است. خیلیها که قبلا به دلیل بیماری یا حتی بیحوصلگی، توان راهرفتن در بوستان محله را نداشتند، امروز با انرژی مثبت، همراه ما حتی در فتح قلههای چندهزارمتری شرکت میکنند و سلامتی و جوانی دوباره خود را به دست آوردهاند.
افزایش انرژی و روحیه مثبت
مریم دلیر یکی از افراد گروه کوهنوردی کاوشگران طبیعت است و از یک سال قبل با گروه رجب جباری و زهرا کابلی همراه شده است. مریمخانم میگوید: از زمانیکه به این گروه پیوستم، روحیه و انرژی مثبت در وجودم افزایش یافت و من که تا چندسال قبل دچار افسردگی شده بودم، امروز همراه با گروه کوهنوردی به قله میروم و دوست دارم از صعودها عقب نمانم.
سلامتی و نشاط دوباره، هدیه به هممحلیها
احسان احمدیان یکی دیگر از افراد گروه کوهنوردی کاوشگران طبیعت است. احمدیان که چهلوسهسال دارد، بهترین نتیجه همراهی با این گروه را بازگشت نیروی جوانی و سلامتی دوباره میداند. احمدیان میگوید: از یک سال قبل که پیادهرویهای روزانه و کوهنوردی را بهصورت منظم انجام میدهم، حس سلامتی و نشاط جوانی را به دست آوردهام. افراد همسنوسالم را میبینم که با بیماریهای مختلف و حتی خستگی و افسردگی ناشی از افزایش سن و مشکلات زندگی دست به گریبان هستند، اما خداراشکر، من نشاط و نیروی یک جوان بیستساله را دارم.
* این گزارش پنجشنبه ۲۳ مهرماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۵۶ شهرآرامحله منطقه ۱۱ و ۱۲ چاپ شده است.