به وقت امداد حتی در نوروز
خیلی از شهروندان در ایام نوروز به اتفاق خانوادههای خود به سفرهای استانی، دیدوبازدید اقوام و... راهی میشوند. برخی نهادها همچون نیروی انتظامی، آتشنشانی، اورژانس و... بهصورت آمادهباش کامل هستند تا اگر خدایناکرده اتفاقی رخ داد و نیاز به کمک بود، سریعا خود را برسانند و خدمات خوبی ارائه دهند.
در این شماره به سراغ چند تن از بچههای اورژانس ۱۱۵ واقعدر خیابان ابوریحان رفتیم و ساعتی را در کنار آنها سپری کردیم.
امدادگران منطقه
پس از گذشت حدودا یک ماه مجوز مصاحبه با بچههای اورژانس را از روابطعمومی دریافت میکنم. قرارم را ساعت ۸ صبح در محل خدمت آنها میگذارم. از کنار بیمارستان شهید هاشمینژاد که عبور میکنم، خودروهای اورژانس به چشم میخورد.
وارد محوطه میشوم. فردی مشغول نظافت و فرد دیگری مشغول تجهیزکردن جعبه کمکهای اولیه یکی از این خودروهاست. با راهنمایی آنها به کانکس فلزیشان در انتهای محوطه میروم و با مرتضی لطفی، مسئول ناحیه ۳ اورژانس و چند تن دیگر همصحبت میشوم.
آقای لطفی سال ۱۳۸۸ این شغل را انتخاب میکند و پس از مراحلی جذب میشود. او در ابتدا میگوید: برای جذبشدن در اورژانس باید مدرک دانشگاهی پرستاری، فوریتهای پزشکی، هوشبری و... داشته باشی تا از طریق آزمون جذب شوی؛ ضمن اینکه درحالحاضر داشتن گواهینامه هم یکی از الزامات است. با این کار ما در هر آمبولانس دو راننده و دو کارشناس داریم.
مرتضی لطفی که مسئول ناحیه ۳ اورژانس است، میگوید: پایگاه اورژانس خیابان ابوریحان با توجه به اینکه همجوار بیمارستان شهید هاشمینژاد است، پایگاه مادر است و پانزده پایگاه دیگر در سطح این ناحیه داریم که در مناطق ۳، ۴ و ۵ شهرداری واقع شده است.
در حالت استاندارد هر پایگاه بایستی دو آمبولانس داشته باشد تا درصورت اعزام یکی از آنها، دیگری آمادهباش یا در صورت برگشت توسط نیروهای اورژانس نظافت و تجهیز شود. درحالحاضر هجده آمبولانس فعال داریم.
از تماس تا خاتمه ماموریت
مسئول ناحیه ۳ اورژانس، مراحل اعزام آمبولانس را اینطور شرح میدهد: هرگاه فردی آسیب میبیند، اولین اقدامی که شهروندان انجام میدهند، تماس با تلفن سهرقمی۱۱۵ است. تماس به کارشناسان مربوطه متصل میشود.
در اینجا توسط کارشناسان سوالاتی پرسیده میشود که بایستی شهروندان با خونسردی کامل پاسخگو باشند؛ چنانچه مشکل فرد مدنظر جدی باشد و نیاز به اورژانس باشد، کارشناس در حین پرسش و پاسخ دستور اعزام آمبولانس را صادر میکند، سپس سریعا از طریق بیسیم به نزدیکترین پایگاه امدادی اطلاع داده میشود و کمتر از پنج دقیقه آمبولانس در محل مدنظر حاضر میشود.
حاضربودن در این ساعت مستلزم آن است که آمبولانس در پایگاه حاضر باشد و در مسیر نیز ترافیک وجود نداشته باشد. با حضور تکنسینهای مرکز فوریتهای پزشکی علائم بیمار گرفته شده و از طریق بیسیم به پزشک منتقل میشود و طبق نظرپزشک اقدامات لازم روی افراد صورت میگیرد.
در ادامه این روند اگر بیمار نیاز به انتقال به بیمارستان داشته باشد، به بیمارستان منتقل شده و خاتمه ماموریت اعلام میشود و مجدد آمبولانس در پایگاه حاضر میگردد و برای اعزامهای دیگر آماده است.
اورژانس مال همه است
از آقای لطفی میپرسم وقتی که یک شهروند ارتباط تلفنی با مرکز فوریتهای پزشکی برقرار میکند، چه نکاتی را باید رعایت کند که در پاسخ میگوید: اولین و مهمترین نکته، حفظ خونسردی است. شهروند باید اطلاعات اولیه بیمار را مدنظر داشته باشد تا در هنگامیکه کارشناسان سوالات مربوطه را میپرسند، پاسخگو باشد و نکاتی که ازسوی کارشناسان گفته میشود، روی بیمار صورت گیرد.
متاسفانه مشاهده شده است که برخی از شهروندان اقدامات خودسرانهای روی بیمار انجام میدهند و در مرحله آخر با اورژانس ارتباط میگیرند. شهروندان بدانند اورژانس متعلق به همه است و فقط در مواقع مهم و ضروری از اورژانس درخواست نیرو کنند؛ چراکه اگر آمبولانس بدون هیچ ضرورتی درگیر شود، ممکن است برای بیمار بعدی، با تاخیر، خدماترسانی ارائه شود.
مرتضی لطفی در ادامه درخواست دیگری از شهروندان داشت و گفت: چنانچه آمبولانسی را در خیابان میبینند و فقط چراغ گردان آن روشن است، مفهوم آن را ندارد که بیمار در داخل آن آمبولانس نیست. برخی از بیماران نیاز است با آرامش و بدون هیچگونه سروصدایی به بیمارستان منتقل شوند؛ لذا آمبولانس بدون آژیر درحالحرکت است.
اگر دو تکنسین اورژانس در داخل آمبولانس مشاهده میکنند، به معنی آن نیست که بیمار همراه آمبولانس نیست، بلکه اورژانس درحال حرکت به محل حادثه یا بیمار است و رسیدن به بیمار در کمترین زمان ممکن از مهمترین اقداماتی است که اورژانس انجام میدهد.

در ادامه این گزارش خاطرات برخی از بچههای اورژانس را میخوانید:
دوباره زندگی
لطفی خاطرات تلخ و شیرینی در ذهن خود دارد. او خاطرات شیرین را cprهای موفق میداند. او دراینباره میگوید: تاکنون چندین مرتبه cpr موفق داشتهام. مواردی بوده که مراجعه کردهایم و فرد دچار ایست قلبی شده است و پس از اقدامات لازم توانستهایم آن فرد را احیا و سپس به بیمارستان منتقل کنیم. پس از ترخیص بیمار، از طرف مسئولان به ما لوح تقدیر و هدایای نقدی تعلق گرفته است.
مسئول ناحیه ۳ خاطرات تلخ زیادی هم دارد. او چند خاطره برای ما بازگو کرد: اوایل دوران خدمتیام در محور بجنورد به آشخانه ماموریت بودیم. برخورد دو دستگاه خودرو اعلام شد. با حضور در محل حادثه با جانباختن یک زوج جوان روبهرو شدیم که غمانگیز بود.
شوکهای حوادث
وی در ادامه میگوید: در حوادث، اولین نیروهای امدادی اورژانس است که در محل حادثه حاضر میشود. سال گذشته حادثهای در یکی از خیابانهای طلاب رخ داد. از پایگاه ۲۲ بهمن واقعدر محله تلگرد یک دستگاه آمبولانس اعزام شد که فورا به من اطلاع دادند خانمی که دچار مشکلات روحی و روانی بوده، سر دو فرزند خود را از تن جدا کرده است.
با اتفاقافتادن این حادثه دلخراش بچههای اورژانس تا مدتی در حالت شوک بودند. لطفی، مسمومیتهای گاز co را نیز یکی دیگر از حوادث تلخ میداند و بیان میکند: مدتی قبل اعلام شد مسمومیتی در خیابان وحید رخ داده است. وقتی در محل حادثه حاضر شدیم، با پیکر اعضای یک خانواده روبهرو شدیم.
وی در ادامه به آخرین حادثه تلخی که به وقوع پیوسته اشاره میکند و میگوید: حدود یک ماه گذشته، انفجاری در طبرسیشمالی، خیابان جماران رخ داد. به اتفاق بچههای اورژانس در محل حادثه حاضر شدیم و با ریزش سقف منزلی روی یکی از فرزندان خانواده مواجه شدیم. پس از سه ساعت تلاش متاسفانه پیکر کودک سهسالهای از زیر آوار بیرون کشیده شد.
لطفی در پایان گفتههایش از خیرین درخواستی هم دارد و میگوید: برای احداث پایگاههای امدادی به زمین نیاز داریم تا بتوانیم فاصله امدادرسانی را کمتر کنیم. اگر خیرینی حاضر بودند با خرید دستگاه الکترو شوک و... ما را یاری کنند، خوشحال میشویم.
تولد نوزاد در آمبولانس
خسروی، یکی دیگر از اعضای پایگاه اورژانس است. او که سابقه چهارده ماه خدمت در اورژانس را دارد، خاطرهای از تولد نوزاد بیان میکند و میگوید: در دوران دانشجویی که در اورژانس حضور داشتیم، اعلام کردند خانم بارداری از یکی از روستاهای بجنورد نیاز به آمبولانس دارد.
سریعا به محل رسیدیم. از محل مذکور تا نزدیکترین بیمارستان حدود بیست دقیقه فاصله بود که در بین راه بهخاطر درخطربودن جان مادر و کودک بهاتفاق همکاران این نوزاد پسر متولد شد.
حوادث برای ما عادی شده است
آقای توکلیان، مسئول پایگاه اورژانس ابوریحان است. او که هشت سال است در اورژانس فعالیت میکند، میگوید: حوادث برای ما عادی شده است. اوایل دوران خدمت بسیار کار سخت و دشوار بود؛ بهویژه تصادفات جادهای که صحنههای دلخراشی دارد، تا زمان زیادی ذهن را درگیر میکند و بر روحیه فرد تاثیر میگذارد.
چند سال قبل در روز ۱۳ فروردین یک دستگاه وانت در قسمت عقب، تعدادی از اقوام خود را سوار کرده بود که سر یکی از پیچها خودرو چپ شده بود و بسیاری از افراد مجروح شده بودند.
توکلیان به یک خاطره شیرین اشاره میکند: چند سال قبل در ایام نوروز پیرمردی با اورژانس ۱۱۵ تماس میگیرد و میگوید حالش خوب نیست و در خواست اعزام آمبولانس میکند. بهاتفاق یکی از همکاران در محل حاضر شدیم و به سراغ این پیرمد رفتیم.
وقتی او را معاینه کردیم، دیدیم هیچگونه بیماری ندارد. علت تماس با اورژانس را از او جویا شدیم که در جواب گفت «من تنها زندگی میکنم و دلم گرفته بود، گفتم با شما تماس بگیرم بیایید اینجا تا دقایقی با هم صحبت کنیم.» سپس از ما پذیرایی کرد و هدیهای بهعنوان عیدی داد و آمدیم.
توکلیان در انتهای گفتههایش میگوید: برخی مواقع بر سر صحنههای دلخراش گریهام گرفته است، مثلا وقتی برای فرزندی که همسنوسال فرزند خودم است، اتفاق و حادثه دلخراشی رخ داده است. از طرفی خیلی از مواقع تاثیر مثبت هم دارد. فرد آسیبدیده را جای فرزند خودم میگذارم و روحیهام تقویت میشود و بهتر خدمت میکنم.
من تنها زندگی میکنم و دلم گرفته بود، گفتم با شما تماس بگیرم بیایید اینجا تا دقایقی با هم صحبت کنیم
تمام لذت ماموریت
مجتبی حسینزاده، آخرین فردی است که برای ما خاطره بیان میکند. او باسابقهترین فرد این پایگاه است. وی از سال ۱۳۸۴ جذب مرکز فوریتهای پزشکی شده است و میگوید: تمام لذت ماموریت ما این است که بتوانی برای فردی که درخواست کمک کرده، کاری انجام دهی.
خاطره برای ما زیاد است. هر ماموریت یک خاطره است. به یاد دارم در پایگاه رضاشهر بودیم که ساعت ۲ بامداد به اتفاق آقای حیدری ماموریت رفتیم. بعد از معاینات یک بیمار میخواستیم وی را به بیمارستان منتقل کنیم که موافقت نکرد با ما همراه شود، بالاخره به پایگاه برگشتیم.
هنوز زمان زیادی نگذشته بود که مجدد درخواست اعزام آمبولانس شد. خود را سریع رساندیم، خانم خانواده ایست قلبی کرده بود، اقدامات اولیه را انجام دادیم و بیمار را سریعا به بیمارستان فارابی رساندیم که در آنجا عمل قلب باز و... انجام شد. خداراشکر فرد مجدد به زندگیاش بازگشت که خیلی از ما تشکر و قدردانی میکردند.
*این گزارش یکشنبه ۲۰ فروردین سال ۱۳۹۶ در شماره ۲۴۱ شهرآرامحله منطقه ۴ چلپ شده است.