هاشم شکوهی شاعر آیینی مشهد همیشه برای اهل بیت میسرود 
نخستین کتابخانه تخصصی امام علی(ع) در محله جنت قرار دارد 
ووشو در ژن اهالی محله طلاب است
آقای مربی متولد ۱۳۶۱است و محل تولدش گلشهر است. سیدعلی حسینی هاشمی سالها در این محدوده زندگی کرده و حالا در منطقهای دیگر از مشهد زندگی میکند. با این حال باشگاه ورزشی ووشویش هنوز در طلاب دایر است. چند ترمی در دانشگاه متالوژی خوانده، اما دوباره امتحان داده و به رشته تربیتبدنی رفته است.
چند سال بعد برخلاف اینکه مردی خانوادهدار شده است دوباره درس را ادامه داده و توانسته رتبهای دو رقمی در کنکور کارشناسی ارشد تربیتبدنی به دست آورد و دانشجوی دانشگاه فردوسی شود.
این سالها در بوستان بسیج مربی ووشو است. او وقتی وضعیت فرهنگ عمومی را در سالهای اخیر با سالهای دورتر مقایسه میکند، خبر از ارتقایی خوشنود کننده میدهد.
- اولین مرتبهای که به باشگاه رزمی رفتید را در خاطر دارید؟
بله، سال ۱۳۶۵بود. نوجوان بودم سال سوم راهنمایی. زیاد فیلم رزمی میدیدم و به همین دلیل عشق دعوا بودم. ناظم مدرسهمان برای کنترل من ترتیب خاصی اجرا کرد.
با هزینه شخصی من را در باشگاه ورزشی ثبتنام کرد و این شد که امروز مربی ووشو هستم و تعداد زیادی مدال طلا از مسابقات مختلف کسب کردم. اوایل به کلاس تکواندو میرفتم.
یادم میآید آنقدر علاقه به حرکات مبارزهای سنگین داشتم که حتی این رشته هم نمیتوانست آرامم کند. بعد به سمت ووشو رفتم. یادم میآید در بخش ساندا (مبارزه آزاد) رشته ووشو کار میکردم و از مسابقهای برگشته بودم و پای چشمم سیاه شده بود.
پیشنهاد شد در سبک تالو (انجام حرکتهای فرمی مختلف ووشو) که چندان خشن نیست ادامه بدهم. من هم در این بخش ادامه دادم و اتفاقاً موفقیتهای بیشتری کسب کردم.
- درباره تالو و ساندا بیشتر بگویید
بخش اجرای فرم در ووشو تالو نام دارد. دراین بخش اجرای فرمهای سنتی و یا مدرن چینی همراه با در برگیری ضربات دست و پا، حرکات آکروباتیک و نشستها استفاده میشود.
این بخش به ژیمناستیک نزدیک است و بچهها از سن ۵سالگی میتوانند به آن بپردازند. ساندا، اما مبارزه محور است. این بخش ترکیبی از کشتی، کیکبوکس و ژیمناستیک است. الان برخلاف سابق مبارزات با وسایل ایمنی و مسابقات امتیازی برگزار میشود. سعی شده است کمتر خشونت در آن راه داشته باشد.
- تنها مشوقتان ناظم مدرسهتان بودند؟
مشوقهای اصلی من پدر و مادرم بودند. هرچند پدر علاقه خاصی به این رشته نداشت، اما دوست داشت حالا که به این رشته وارد شدم و به آن علاقه دارم در کارم پیشرفت کنم.
- ووشو در آن سالها چگونه بود؟ از استادانتان هم بگویید
کلاسهای این رشته در آن سالها سنتیتر برگزار میشد و اصولاجو ورزش سنتیتر از الان بود. مسابقات چندانی هم نداشت. یادم میآید این رشته و چندین رشته دیگر رزمی همه زیر نظر یک فدراسیون اداره میشد و نگاه تخصصی به ماجرا در میان نبود.
استادم در آن سالها سیدابراهیم موسوی بود و در باشگاه مقداد بسیج در خیابان شهید آوینی تمرین میکردم. بعد از مدتی باشگاه تعطیل شد و به کلاس رزمی استاد غمخوار رفتم.
ایشان برایم زحمت فراوانی کشیدند. تا الان هم خدمت استاد غمخوار هستم و درجات مربیگری و داوری را هم زیر نظر ایشان به دست آوردم.
- چه شد که رشته دانشگاهی تربیتبدنی را انتخاب کردید؟
ووشو ورزشی ایرانی نیست و اگر ملاک، فیلمهای آموزشی چینی باشد ما نسبت به آنها عقبتریم. استادان هم نمیتوانند به آنجا بروند و آموزشهایشان را تکمیل کنند.
در ورزش روز دنیا، این رشته و هر رشته دیگری با استفاده از مبانی روز تدریس میشود، اما ما در وضعیتی عقبتر ادامه میدهیم. به نظرم رسید حالا که ووشوکار شدم بهتر است دانشم هم در همین رشته باشد تا در کنار توان بدنی به سطح بالاتری برسم و دیگرانی را که بعد از من به این رشته واردشدند کمک کنم.
صددرصد سطح کاری کسی که بهعنوان مثال فوقلیسانس تربیتبدنی دارد با کسی که فقط باشگاه رفته و از آموزههای علمی بیخبر است متفاوت است. ووشوی تجربی خوب است، اما کامل نیست.
- از کلاس رزمیتان بگویید. چه مدالهایی دارید؟
حدودا پنج سال در بوستان بسیج یکی از مربیان رزمی هستم که کلاس مستقلی را در ووشو برگزار میکنم. البته پیش از آن هم مربیگری کردم. حتی در رشته جودو هم در سالهای گذشته سابقه مربیگری داشتهام.
اولین مسابقهای که در آن مدال گرفتم مسابقات درون سبکی بود که مقام سومی ایران را کسب کردم. همانطور در مسابقات استان گلستان، اصفهان، قم و جام ریاست جمهوری شرکت کردم و هربار مقام آوردم.
این روند دائما تکرار میشد و آخرین قهرمانیام هم در مسابقات کشوری بود که دوم شدم. پیش از آن سابقه اولی هم در کشور داشتهام. تا به حال نامه دعوت به اردوی تیم ملی هم دریافت کردهام، اما نتوانستهام شرکت کنم.
یک سال مصادف شد با فوت پدرم و سال بعد به دلیل مصدومیت نتوانستم شرکت کنم. برای بار سوم هم نامه دعوت به تیم ملی گرفتم، اما خودم را در آن حد نمیدیدم. تصورم این بود که جای یک نفر دیگر را ممکن است بگیرم.
به هر حال هرچه جلوتر میرویم سنمان بیشتر میشود و وظایف مرد خانواده هم بیشتر میشود. خوشحالم که در همین مشهد خودمان که قطب ووشو در کشور است ورزشکاران زیاد و قابلی یافت میشوند.
- تا به حال چند شاگرد داشتهاید؟
شاگردان زیادی داشتهام. خیلی از شاگردان میآیند و میروند. همین باشگاه بسیج مخصوصا در تابستان شاهد آمدن دانشآموزان علاقهمند زیادی است که دیگر در سال تحصیلی پیدایشان نمیشود.
اولین سالی که به باشگاه بسیج آمدم با هزینه شخصیام در منطقه به عنوان استعدادیاب حضور پیدا کردم. دو مدرسه همین محدوده را استعدادیابی کردم و حدود ۱۵۰ نفر فرد مستعد را شناسایی کردیم.
مدارس البته با ما همکاری نکردند. بیشتر بچهها رفتند و حدود ۱۵نفر از آنها ماندند. ۲نفر از همان گروه کمی که ماندند عضو تیم ملی هستند. ۵نفرشان در سطح کشور دارای ارج و قرب ورزشی هستند. به نظرم منطقه طلاب بستر خوبی برای ووشو در کشور است.
ووشو از چین است و ژنتیک اهالی طلاب به آن چیزی که مطلوب ووشو است نزدیک است
- چرا منطقه طلاب را بستری مناسب برای این رشته میدانید؟
دو نکته مطرح است. یکی اینکه خانوادههای این منطقه از لحاظ مالی عموما ضعیف هستند و کمتر میتوانند فرزندانشان را برای ورزشهای گرانقیمت بفرستند. ووشو ارزانتر است.
نکته دوم هم اینکه ووشو از چین است و خصوصیات ویژهای میخواهد که استیل و ژنتیک مردم این منطقه به آن چیزی که مطلوب ووشو است نزدیک است. این دو نکته در کنار هم طلاب را تبدیل به مهد ورزش ووشو کرده است.
ژنتیک خاص مردم این منطقه نکته و امتیاز خاصی است که میتواند افراد را در ووشو به سطوح بالا برساند. آقایان وطنخواه، محمدزاده، دودله، بخشی، نظری و خیلیهای دیگر ازجمله مدالآوران کشوری و جهانی هستند که همگی فرزند خاک پاک طلاب بودهاند.
- شما مربی ووشو هستید و حتما نکات اخلاقی را هم به هنرجویانتان متذکر میشوید.
اصولا در ورزش رزمی بیاخلاق معنایی ندارد. چون مخاطب من قشر دانشآموز و نوجوان است مسئله حساستر است. در باشگاهم اعلام کردم اگر نمیتوانید منضبط باشید و اخلاقیات برایتان مهم باشد به باشگاه نیایید.
برایم آبروی ووشو مهم است و نمیگذارم خودم یا شاگردانم در جامعه کاری بکنیم که شخصیت ووشو نازل شود. سرلوحه کارمان اخلاق است و پایبندی به وظایفشرعی مثل نماز را مؤکد بیان میکنم. حتی پوشش بچههای کلاس نسبت به سایر همسنهایشان مردانهتر و مرتبتر است.
- به شاگردانتان چه میگویید تا از فنهای ووشو در خیابان استفاده نکنند و همه تواناییشان را تنها در باشگاه خرج کنند؟
میگویم دوره ورزشکاری و جوانی روزی به آخرش میرسد. برای استادانم تمام شد و برای من هم چند سالی است که به معنای شرکت در مسابقات کشوری تمام شده است و به شاگردانم میگویم برای شما هم به پایان خواهد رسید.
چیزی که در این میان میماند همان تواضع و حفظ آرامش در عین توانمندی است. به شاگردان کوچک میگویم شما به باشگاه نیامدید تا زورتان را در خانه به خواهر و برادرتان نشان دهید.
میگویم هرچه قدر جلوتر میروید باید افتادهتر و خاضعتر باشید. همین افتادگی و آرامش قدرت و صلابتی برای فرد میآورد که از قدرتنمایی ظاهری خیلی بیشتر تأثیر میگذارد.
جو و فضای کلاس هم اینگونه است بچههایی که برایشان اخلاق مهم نیست حس میکنند باشگاه با آنها راه نمیآید یا از کلاس رزمی جدا میشوند و یا خودشان را با اخلاقیات تطبیق میدهند.
- برایتان شرایطی پیش نیامده است که لازم باشد از فنهای ورزشی در خیابان استفاده کنید؟
تا به حال نه، همانطوری که گفتم قبل از آمدن به باشگاه خیلی اهل دعوا و مرافعه بودم، اما بعدش نه. البته در خیابان مواردی بوده با کسانی مثلا درباره جای پارک خودرو کارمان به بحث کشیده است، اما از تکنیکها هرگز استفاده نکردهام.
از ووشو تا به حال حسن استفاده را کردهام. گرفتاریهایم را جلوی چشمم میآورم و میگویم هیچ مسئولیت و گرفتاریام از ووشو و تکنیکهای آن سختتر که نیست. این تبدیل به شعار شخصی شده است. به هر مشکلی همین را میگویم و جلو میروم و مشکل را حل میکنم.
- ووشو چه دارد که دیگر رشتهها ندارند؟
اگر بعضی رزمیکاران ناراحت نشوند باید بگویم خیلی از رشتههای رزمی ناقص است. در بعضی رشتهها فقط بر تکنیکهای پا تأکید میشود. برخلاف آن بعضی رشتهها تمام تأکیدشان بر استفاده از دست و به تعبیری مشت ورزشکار است و در بخش پا نمیتوان کاری کرد.
رشتههایی هم هستند که هم پا و هم دست در آنها کاربرد دارد، ولی محدودیتهای دیگری دارند، اما ووشو علاوه بر اینکه همان پا و هم دست در آن به کار میآید آن محدودیتها را هم ندارد.
هر ابرازی حتی قندان و خودکار میتواند در ووشو اسلحه کار برای ووشوکار باشد. ووشو ورزشی قابل تطبیق با سنین مختلف است. ووشوی نرم داریم برای کهنسالان. ووشوی سرعتی داریم برای کسانی که آمادگیاش را دارند.
برای کسانی که توانایی بدنی بالا دارند هم ووشوی خشن داریم. الان در فیلمهای روز رزمی از این رشته بهعنوان رشته اصلی حرکات رزمی استفاده میشود. ووشو در چین حدود ۲هزار سبک متفاوت دارد. ووشو در یک کلام هنر زیبا جنگیدن است. جت لی، جکیجان و بروسلی همگی ووشوکار بودهاند.
- تابهحال سعی کردهاید دوستان و یا بچههای محلهتان را به باشگاه جذب کنید؟
روزهای تعطیلی بچهها را سرجمع میکنیم و گاهی گروهی در حد ظرفیت دو سه ماشین بزرگ به دل طبیعت و کوه میرویم. گاهی هم پارک. آنجا هم بحثمان درباره ووشو و ارتقای کارمان است. ۹۰درصد دوستان ووشوکاری که همراهی میکنند هم از همین منطقه طلاب هستند و ۱۰درصد بقیه از دیگر نقاط شهر هستند.
- جدا از ووشو در این منطقه، فوتسال هم با استقبال خوبی مواجه شده است. علت ماجرا چیست؟
هر دلیلی داشته باشد حتما این نکته هم وجود دارد که نهادها مانند شهرداری از ورزش در این منطقه حمایت کردهاند و میکنند. فرهنگ ورزشی منطقه بالاتر رفته و بر همین قاعده فرهنگ عمومی هم به رشد رسیده است و طلاب امروز با طلاب مثلا ۱۰ سال قبل تفاوتهای چشمگیری پیدا کرده است.
حتی نوع نگرششان به پارکآمدن فرق کرده است. پیش از این برای وقتگذرانی به پارک میآمدند، اما امروز در کنار استفاده از فضای سبز، افراد زیادی را میبینید که مشغول نرمش و ورزش در پارک هستند.
همین ارتقای فرهنگی باعث شده است استقبال از ورزش در فرهنگ خانوادهها ارتقا یابد و تمایل بیشتری داشته باشند که فرزندانشان را به کلاسهای ورزشی بفرستند.
- در ماه رمضان چه تدابیری را در کلاس ورزشیتان دنبال کردهاید؟
ساعت کلاسهای رزمی را به بعد از افطار منتقل و با بچههای روزهدار کلاس مدارا کردهام. از آنها نخواستم حرکات هیجانی بالا انجام دهند. مثلا نخواستم دوهای سرعتی بروند و تأکیدم بر حرکات کششی بود و خواستم مرور فرمها و فنهای ووشو را در این ماه دنبال کنند.
حواسم هم بود که قندخون شاگردانم به اصطلاح نیفتد. من مربی شاگردمحور هستم نه از آن مربیهایی که پیش از این بودند و چوب بر میداشتند و دنبال بچهها میدویدند تا تندتر بدوند.
- حرف آخر؟
تشکر از پدر و مادرم برای اینکه من را به این وادی وارد کردند همچنین از کادر شهرداری منطقه برای اهتمامشان به ورزش رزمی.
* این گزارش یکشنبه ۲۷ خرداد سال ۱۳۹۷ در شماره ۲۹۶ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
