کارآفرینی با ورود به دنیای شمع‌سازی

شیما حاتمی، جوانی ۲۹ ساله و کارآفرین، است که از نوجوانی نزد پدر کار تولید شمع را آغاز کرده است و در حال حاضر توانسته برای چندین نفر اشتغال‌زایی کند.

درست است اعتبارش در بازار را از پدر دارد، اما دستش را به زانو گرفته و خودش بلند شده است. او از کارش راضی است، اما از بی‌مهری برخی مسئولان در این‌کار گلایه‌مند. از اینکه برخی شعار اقتصاد مقاومتی را سر می‌دهند، اما حمایتی از تولید ملی نمی‌کنند. ۲۹ بهمن روز اقتصاد مقاومتی و کارآفرینی بهانه‌ای شد تا پای درد دل‌های این جوان کارآفرین بنشینیم و ساعتی به دغدغه‌هایش گوش دهیم.

این بانوی ساکن محله ده‌دی که لیسانس عمران دارد تا سال ۱۳۹۱ در شرکتی مرتبط با رشته تحصیلی‌اش مشغول به کار بود. البته بعدازظهر‌ها به‌دلیل علاقه‌اش به هنر و کار‌های تزیینی به کارگاه پدر می‌رفته و همراه با دیگر زنان شاغل در آنجا مشغول به کار می‌شده است.

پدر برای گسترش کارش از مشهد می‌رود و او در مشهد می‌ماند، کم‌کم این فکر به ذهنش می‌رسد چرا کار پدر را ادامه ندهد و برای خودش کار نکند. همین فکر سبب می‌شود تا از سال ۱۳۹۲ با همان سن کمش، کار در رشته تحصیلی‌اش را رها کند و به دنبال تولید شمع باشد و وارد بازار شود.

‌می‌خواستم کار را رها کنم

وی با اشاره به اشتغال‌زایی در کارگاه تولیدی اش می‌گوید: در گذشته‌ای نه چندان دور برای افراد زیادی کارآفرینی کرده بودیم، اما به‌دلیل سختگیری‌های برخی سازمان‌ها نتوانستیم مانند گذشته کار کنیم و نیروهایمان را کم کردیم.

در این مدت آن‌قدر اذیت شدم که دیگر تمایلی به کار نداشتم، اما به اصرار دوستانی که با من همکاری می‌کردند کارم را در سطحی کمتر ادامه دادم و در حال حاضر حدود ۸ نفر مشغول به‌کارند. اگر حمایت باشد می‌توانم ۵۰ نفر را استخدام کنم و کار تولید داشته باشیم.

وقتی پای صحبت‌های تولیدکنندگان بنشینید این فکر به ذهنتان خطور می‌کند که بحث حمایت از تولید ملی شعاری بیش نیست که مطرح می‌شود.

این کارآفرین محله ده‌دی با بیان این مطلب ادامه می‌دهد: کارگاه تولید شمع نیاز به سرمایه زیادی دارد برای دریافت مجوز باید ۱۰۰ میلیون هزینه داشته باشید، برای اجاره کارگاه تولیدی نیز هزینه زیادی لازم است که شاید یک تولیدکننده در مرحله اول نتواند آن را بپردازد و نیاز به حمایت دارد.

متأسفانه این هزینه‌ها سبب می‌شود تولیدکننده نتواند به‌راحتی در بازار کار حاضر شود و محصولاتش را عرضه کند. درنتیجه ترجیح می‌دهد سرمایه‌اش را وارد بازار کار نکند و در نتیجه روز به روز بر تعداد بیکاران افزوده می‌شود.

مواد خام را صادر می‌کنند

این کارآفرین محله ده‌دی می‌گوید: پارافین مواد اولیه تولید شمع در داخل ایران وجود دارد، اما به‌دلیل حمایت‌نکردن از شمع‌سازان، سالانه حجم زیادی از پارافین به چین صادر شده و از این کشور شمع وارد می‌شود که تولیدکنندگان داخلی را با مشکل روبه‌رو کرده است.

وی درباره انواع شمع توضیح می‌دهد: در گذشته شمع‌ها انواع زیادی نداشت. شمع‌های زیارتی و شمع‌های کوتاه و بلند بود، اما الان فرق کرده و شمع در مدل‌های مختلف تولید می‌شود. وقتی شمع دود می‌کند یا بو می‌دهد به‌دلیل پارافینش است. متأسفانه پارافین نامرغوبی که به تولیدکننده داخلی می‌دهند سبب می‌شود تا نگاه به تولید ملی خیلی خوب نباشد.

 بازاری برای مشهدی‌ها نیست

حاتمی با اشاره به بازار صادرات شمع می‌گوید: اگر به فکر تولیدکننده باشند کار برایمان سخت نیست، اما مشکل ما زمانی است که برخی مسئولان دغدغه تولید را ندارند.

در پاکستان برق زیاد قطع می‌شود و مردمش برای روشنایی به شمع نیاز دارند. بازار شمع در همین کشور‌های همسایه خودمان مانند افغانستان و پاکستان خوب است، اما مشکل ما این است که نه‌تن‌ها حمایتی از تولیدکننده ایرانی نمی‌شود، بلکه کار را به دست تولیدکننده چینی داده‌اند و حمایت از آن‌ها بیشتر از حمایت تولیدکننده ایرانی است.

وی با اشاره به بازار فروش شمع در مشهد توضیح داد: یکی دیگر از مشکلات ما تهیه و تأمین مواد اولیه آن است. با توجه به نوسانات بازار، پارافین اولیه مورد نیاز به‌طور مستقیم در اختیار تولیدکننده قرار نمی‌گیرد و بدتر از آن، پارافین مرغوب را صادر می‌کنند و پارافین با درصد چربی بالا را به تولیدکننده ایرانی عرضه می‌کنند.

با توجه به اینکه بیشتر کارخانه‌های تولیدکننده پارافین در تهران است، تولیدکننده تهرانی با آشنایانی که دارد راحت‌تر از تولیدکننده شهر‌های دیگر می‌تواند پارافین مرغوب را تهیه کند. در نتیجه بازار مشهد هم دست تولیدکننده تهرانی و رقبای چینی است.

پارافین مرغوب را صادر می‌کنند و پارافین با درصد چربی بالا را به تولیدکننده ایرانی عرضه می‌کنند

شمع‌های بی‌کیفیت چینی

حاتمی با اشاره به اینکه واردات شمع از چین تأثیر جدی بر فروش تولیدات داخلی گذاشته است، بیان می‌کند: چین فقط بازار کیف و کفش و... را بر هم نزده است، این رقیب بی‌کیفیت بازار لوازم تزیینی ما مانند شمع را هم بر هم زده است.

شمع‌های چینی کیفیت چندانی ندارند، اما بسته‌بندی آن‌ها خریدار را جذب کرده است و سبب می‌شود تا جنس چینی را بر جنس ایرانی ترجیح دهند. از طرفی اگر قرار باشد تولیدکننده بیمه و مالیات سنگینی را بپردازد بدون حمایت دولت هزینه شمع‌ها مقرون‌به صرفه نمی‌شود و کالا بیشتر از رقم معمولش در بازارفروخته می‌شود.

به طور مثال یک شمع برای ما ۵۰۰ تومان درمی‌آید و ما آن را ۵۳۰ تومان می‌فروشیم و مغازه‌دار آن را ۲ هزار تومان به دست مشتری می‌دهد. این سود به جیب واسطه‌گر‌ها و کسبه می‌رود. ما به همین سود اندک هم راضی هستیم.

اما اگر قرار باشد هزینه‌های جانبی به ما تحمیل شود شمع تولیدی هزینه‌اش زیاد می‌شود. بحث اقتصاد مقاومتی را داریم و می‌گویند به نفت متکی نباشیم. شمع برای ایران سودآور است، اما مانند بسیاری از صنایع دیگر توجهی به آن نمی‌شود.

وی درباره درآمد حداقل و حداکثری این کار توضیح می‌دهد: حداقل درآمد برای نیرو‌ها ۸۰۰ الی ۹۰۰ است که به طور غیررسمی کار می‌کنند و درآمد معمول برای کارگاهی که مجوز دارد ماهانه ۲۰ الی ۳۰ میلیون تومان است.

حاتمی در ادامه با اشاره به رواج هنر در بین مردم ما می‌گوید: خیلی‌ها به کلاس شمع‌سازی می‌روند و می‌خواهند شمع تولید کنند، اما درست‌کردن شمع فوت‌وفن خودش را دارد برای همین نمی‌توانند به طور انبوه تولید کنند.

برخی نیز فقط شمع تزیینی تولید می‌کنند. در هر صورت این علاقه‌مندی به هنر فرصت خوبی برای مسئولان است تا از پتانسیل مردمی برای ارزآوری غیرنفتی استفاده کنند.

این جوان کارآفرین به جوانان توصیه می‌کند: فقط به این فکر نکنید که درس بخوانید و پشت میز بنشینید. به طور مسلم با این همه دانشگاه و فارغ‌التحصیلی که داریم کار اداری برای همه وجود ندارد، پس بهتر است خودمان به فکر تولید و کارآفرینی باشیم.

شمع‌سازی کار باذوق و سلیقه و نشاط‌آوری است، اما در کنارش چربی و کثیفی خودش را هم دارد. توقع نداشته باشید همیشه با لباس اتوکشیده و مرتب سرکار بروید و به خانه برگردید، شاید بهتر باشد نوع دیگر به کار نگاه کنید و بیشتر از اینکه بخواهید مصرف‌کننده باشید به دنبال تولید باشید.




این گزارش سه شنبه ۳۰ بهمن ۱۳۹۷ در شماره ۳۲۴ شهرآرامحله منطقه ۸ چاپ شده است.