هاشم شکوهی شاعر آیینی مشهد همیشه برای اهل بیت میسرود 
نخستین کتابخانه تخصصی امام علی(ع) در محله جنت قرار دارد 
بیمارستان مهر کوهسنگی یکی از اولین انتخابهای توریستهای خارجی است
مسعود نیکدل| از میدان شریعتی به سمت بوستان کوهسنگی را که طی کنید، به چهارراهی میرسید که از شاکله آن میتوان فهمید که قبلا میدانی کوچک بوده است. این چهارراه "الندشت" نام دارد.
الندشت نام روستایی قدیمی در این منطقه است که مردمش بیشتر دامدار و زراعتکار بودند. اکنون این چهارراه تنها بازمانده این روستاست و نام آن را زنده نگاه داشته است. اما امروز برای دیدن و بررسی آن روستا به این محدوده نیامدهایم.
در گوشه شمال غربی این میدان، مرکز خدمات درمانی به نام «بیمارستان و زایشگاه مهر حضرت عباس (ع)» قرار گرفته است. ساختمانی با نمای سنگ مرمر سفید که مانند همه مراکز تشخیصی و درمانی، مهمترین شاخصه آن تابلوی بزرگی است که لبریز از نام پزشکان و تخصص آنهاست. جلوی در ورودی هم تعدادی آمبولانس همیشه آماده به خدمت ایستادهاند.
اما روی تابلوی اصلی بیمارستان که با تکنیک کاشی معرق و تزیینات ایرانی اسلامی در میان این شلوغی جلوه میکند، ذکر شده که تاریخ تاسیس بیمارستان سال ۱۳۶۳ است. بیمارستانی که شکلگیری آن داستانی شنیدنی دارد و بیمارستانی که با بروزکردن تجهیزات خود، در بحث توریسمدرمانی، عمل قلب نوزادان، زایمان طبیعی و ... سرآمد است.
سالن انتظار بدون آه و ناله
از در ورودی اصلی که وارد میشویم خود را در راهرویی مییابیم که پر از صندلیهایی است که در دوبخش منظم چیده شدهاند و همراهان بیمار و کسانی که در انتظار پذیرش هستند روی آنها نشستهاند. قبل از اینکه وارد بیمارستان شویم همیشه پر میشویم از اضطرابهایی از تجربیات قبلی حضور در فضاهای اینچنینی.
اینکه تا وارد میشویم بوی الکل، ضدعفونیکنندهها، بوی کهنگی و بیماری مشام ما را پر کند.اما در کمال تعجب در مییابیم که اینجا انگار از این قانون مستثنی است. اینجا خبری از آه و ناله بیماران در انتظار پذیرش نیست و سکوتی آرامشبخش بر آن حکمفرماست.
واحد توریسمدرمانی و بشکههای نفت
به سالن اصلی ورودی میرسیم که چند اتاقک پیشساخته در آن قرار داده شده تا از فضا درست استفاده کرده باشند. روی شیشه اولین اتاق نوشته است: «واحد توریسمدرمانی». در آن نیمه باز است و بانویی موقر، با نیمه لبخندی بر لب، پشت میزی ساده مشغول پاسخگویی به اربابرجوع است. او سحر مشکانی است.
کارشناس مترجمی زبان انگلیسی دارد و مدت چهارسال در این بیمارستان مشغول به کار است. با کار در واحد اسناد پزشکی بیمارستان شروع کره و حالا یکسال است که با شکلگیری جدی بخش «IPD» یا همان «International patient department» مشغول به کار شده است.
او میگوید: این واحد براساس استانداردهای بینالمللی وزارت بهداشت شکل گرفته و مخصوص پذیرش بیماران خارجی است. این بیمارستان یکی از نخستین بیمارستانهای کشور است که بهطور رسمی و با گرفتن مجوزهای لازم فعالیت خود را در این زمینه شروع کرده است. وظیفه این بخش پذیرش و نظارت بر روند درمان و در نهایت ترخیص بیماران خارجی است.
البته همانطور که انتظار میرود بیشتر بیماران خارجی این بخش، بیماران عربزبان عراقی هستند و کشورهای ترکمنستان، افغانستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس و حتی کشورهای اروپایی همچون سوئد، نروژ و بلژیک سهم کمتری را در این آمار دارند. او هر روز حدود پنج تا هفت بیمار خارجی را پذیرش میکند. این بیمارستان به علت داشتن مرکز خدماتی پیشرفته برای قلب، بیشتر پذیرای بیمارانی در رابطه با همین تخصص است.
برای خانم مشکانی در این بخش نکتهای پر رنگ وجود دارد که آن را چنین شرح میدهد: طبق آمار وزارت بهداشت و درمان، هر بیمار خارجی که تحت عنوان توریسمدرمانی در ایران پذیرفته میشود، برای ایران سودی معادل هفتبشکه نفت دارد.
این مهمترین و قابل درکترین نکته اقتصادی در بخش توریسمدرمانی است؛ پس در جهت رسیدن به این منافع برای کشورمان تلاش کردیم تا با راه اندازی سایت اطلاع رسانی چند زبانه و حضور در نمایشگاههای بینالمللی و استفاده از فرصتهای دیگر، چون استفاده از ظرفیت شرکتهای گردشگری، خود را در سطح منطقه به مخاطبین معرفی کنیم.
در اتاق مدیر عامل
به همراه بانوی روابط عمومی بیمارستان به اتاق مدیرعامل میرویم. در بدو ورود نگاهمان به یک السیدی میافتد که در حال نمایش زنده تصاویری است که از سراسر بیمارستان با دوربینهای مداربسته به این اتاق ارسال میشود. همین برای ما کافی است تا بدانیم مدیر عامل بر تکتک کارها و روند آنها نظارت کامل دارد.
از جناب دکتر میخواهیم تا خودشان را برای خوانندگان ما معرفی کنند.غلامرضا فرودی هستم و متخصص بیهوشی. فعالیت بنده در بیمارستان مهر از سال ۱۳۵۷ شروع شده است. البته از سال ۱۳۵۵ درتدارک کارهای بیمارستان بودم.
اما روی تابلوی بیمارستان سال تاسیس ۱۳۶۳ ذکر شده، جریان این تفاوت چیست؟
تاریخ روی تابلو در حقیقت تاریخ ساخت بیمارستان در میدان الندشت است و ریشه و اساس این بیمارستان در چند آپارتمان واقع در خیابان دانشگاه و روبری سینما هویزه است. تاسیس بیمارستان مهر داستان بسیار جالبی دارد.
برای ما آن داستان را تعریف کنید؟
آقای دکتر شیبانی متخصص جراحی مغز و اعصاب که به رحمت خدا رفتهاند، آغازکننده تاسیس بیمارستان بودهاند. ایشان در همان سالها در بیمارستانی خصوصی مشغول به جراحی بودهاند. یک روز هنگاهی که بیمار خود را در ساعت دو بعدازظهر روی تخت جراحی، آماده عمل میکنند، رئیس بیمارستان وارد اتاق عمل میشود و دستور میدهد، تخت را خالی کنند تا بیمار خود را برای عمل جراحی آماده کند.
با وجود تلاش مرحوم دکتر شیبانی و اینکه بیمار ایشان باید فورا عمل شود، کار به نتیجه نمیرسد. دکتر شیبانی با دیدن این بیعدالتی از بیمارستان خارج میشود و تلاش میکند تا بیمارستانی را که اکنون به نام مهر وجود دارد بنا کند. در این مسیر از همراهی جناب دکتر رضوانی و دکتر حبیبی هم بهرمند میشود و در سال ۱۳۵۵، به موفقیت میرسند.
بیمارستان اولیه حدود بیست و پنج تخت داشت و امکاناتی، چون ارتوپدی، جراحی و همچنین خدمات زنان و زایمان را انجام میداد. اما با گذشت زمان، بیمارستان مراحل ترقی را طی کرد و در سال ۱۳۶۲، مدیران درخواست سهامدار بیشتری کردند و در آن زمان خود بنده هم وارد جمع سهامداران بیمارستان شدم.
سپس با این حرکت، موفق شدیم زمین بیمارستان کنونی را خریداری و ساختمان فعلی را در آن بنا کنیم. این بیمارستان هم اکنون حدود یکصد و بیست سهامدار دارد.
نکته جالب توجه این است که تقریبا همه این سهامداران پزشک هستند. مرحوم دکتر شیبانی به مدت سیسال سرپرستی این مجموعه را به عهده داشتند و بنده بعد از فوت ایشان به سمت مدیر عاملی برگزیده شدم.
شما و به نوعی سهامداران این بیمارستان، در سالهای میانی جنگ تحمیلی و در میان تحریمهای آن زمان توانستید این بیمارستان جدید را بنیانگذاری کنید. چگونه موفق به این کار شدید؟
قطعا آن دوره دشواریهای خاص خودش را داشت. اما ما بیمارستان را با تجهیزات همان بیمارستان اولیه افتتاح کردیم. با وجود مشکلات فراوان، این بیمارستان هم مانند بسیاری از بیمارستانهای دیگر، میزبان مجروحان دوران جنگ بوده و خدمات بسیاری را به آنها ارائه داده است.
البته روند رشد بیمارستان از حدود چهارسال قبل بیشتر شد و توانستیم به تجهیزات بسیار خوبی دست یافته و با خرید آنها از کشورهایی، چون آلمان و فرانسه، بیمارستان را به صورت کنونی تجهیز کنیم. در این دوره هم اصل تفکر ما بر ارائه خدمات درست به بیماران بوده و در این راه هم گام برداشتیم.
از بخشهای مختلف بیمارستان بگویید؟
در حال حاضر بیمارستان ما حدود ۱۸۰ تخت دارد و بخشهای زیادی مثل سیتیاسکن، رادیولوژی دیجیتال پیشرفته، آیسییو، قلب داخلی در آن فعال هستند.
اتاق جراحیها، ارتوپدی و همچنین آزمایشگاهها و زایشگاه بسیار مجهز است و تنها بیمارستان خصوصی هستیم که عمل قلب باز انجام میدهیم؛ هر ماه حدود سیصدعمل قلب. همچنین این بیمارستان مرکز جراحی مغز و اعصاب شمال شرق کشور است.
این مجموعه را چگونه اداره میکنید؟
این مجموعه ۶۷۰ تن پرسنل دارد و حدود یکصد و سی تا یکصد و پنجاه پزشک متخصص در آن فعالیت میکنند که این پرسنل در سهشیفت کاری، بهطور شبانهروزی این بیمارستان را فعال نگاه میدارند و پزشکان متخصص ما نیز روزانه حدود ۸۰ عمل جراحی را پوشش میدهند. البته پرسنل ما حقوق اندکی دریافت میکنند، اما همه با توجه به مشکلات باز هم شاد و پر انرژی به فعالیت ادامه میدهند.
ما فعالیت شما را درباره توریسمدرمانی مشاهده کردیم. آیا این بیمارستان در جهات دیگری نیز گام برداشته است؟
بله. این بیمارستان با توجه به بخش زایشگاه بسیار مجهز که در آن بیش از پنجاهمتخصص زنان و زایمان فعالیت میکنند، تلاش کرده است تا به ترویج زایمان طبیعی در زنان بپردازد. در این مسیر تعرفهای که برای زایمان طبیعی در این بیمارستان از فرد گرفته میشود تقریبا نصف تعرفه دولتی است.
این امر باعث افزایش درخواست برای زایمان طبیعی در مراجعان ما و همچنین جلب مادرانی که به زایمان طبیعی علاقه دارند، شده است. در این بیمارستان زایمان در آب نیز انجام میشود.
همچنین بیمارستان مهر یکی از نخستین بیمارستانهایی است که با استفاده از امکانات مدرن، عملهای جراحی ویدیویی روی کودکان چندماهه که با مشکلات نارسایی قلبی مادرزادی به دنیا میآیند، انجام میدهد. این عمل بدون بازکردن قفسه سینه است و آنها را از مرگ حتمی، نجات میدهد.
بیمارستان مهر در موقعیت مکانی خاصی قرار دارد و بارها مشاهده کردیم مشکلات ترافیکی و بهخصوص کمبود محل پارک ماشین در اطراف آن دیده شده است. البته قرارگرفتن بیمارستان دیگری در روبروی بیمارستان مهر هم در این مشکل بیتاثیر نیست. آیا برای این مشکل راهی اندیشیدهاید؟
این نکتهای است ما هم با گذر زمان با آن روبرو شدیم و به فکر حل آن بودیم. خوشبختانه توانستیم با تملک زمینی مجاور بیمارستان، اقدام به ساخت یک پارکینگ مکانیزه کنیم که با اتمام این پروژه میتوانیم ۱۲۰ خودرو را در آن واحد پوشش دهیم.
آیا تاکنون همسایههای بیمارستان درباره این مکان با مشکلی برخورد نکردهاند؟ بالاخره وجود بیمارستان در محلهای مسکونی میتواند آسیبهایی برای اهالی به دنبال داشته باشد.
همینطور است، اما تا آنجا که در توان داریم از بروز مشکلات جلوگیری میکنیم. یادم است چندتن از همسایهها درباره بوی بد گله داشتند و آن را از زبالههای بیمارستان میدانستند. شخصا آنها را به محل خروج زبالههای بیمارستان بردم و با چشم خودشان دیدند که آنقدر این محل تمیز است و زبالهها به موقع خارج میشود که این بو هیچ ارتباطی به بیمارستان ندارد و مربوط به فاضلابهای شهری است.
(تلاش میکنیم گفتگو را صمیمیتر کنیم و درباره خود ایشان بپرسیم.)
آیا خودتان هم این روزها کار میکنید؟
بله. هنوز هم در اتاق عمل کار میکنم، اما باز هم در اتاق عمل باید کارهای اداری را راه بیندازم. البته، چون متخصص بیهوشی هستم این کار از دقت من در کارم کم نمیکند.
از اتاق عمل برایمان بگویید و از خاطرات آنجا.
اتاق عمل محل خاصی است و گاهی به رغم بکارگیری همه تلاش ها، دیگر کاری از کسی بر نمیآید. اینجاست که فقط خدا میتواند فرد را نجات دهد و من بارها این را دیدهام. مثلا مریضی داشتیم که بعد از عمل با توجه به حال مساعدی که داشت در حال ترخیص بود اماوقتی دکتر بالای سرش حاضر شد، متوجه شدند که دچار ایست قلبی شده است. دو نفر از پزشکان ابراز کردند که بیمار فوت شده و اقدامات بعدی فایدهای ندارد. اما من بدون در نظر گرفتن نظر آنها بیمار را ماساژ قلبی و تنفس مصنوعی دادم و در نهایت بیمار بعد از چند دقیقه احیا شد و فردای آن روز هم مرخص.
مهمترین اصل رفتاری شما در این بیمارستان چیست؟
بنده خودم تلاش میکنم تا در امور این بیمارستان بسیار دقیق عمل کنم و بطور مدام از همه بخشهای بیمارستان بازدید میکنم. مهمترین توصیه من به کارکنان اینجا خوش برخوردی با بیماران است.
زیرا بیمار و خانواده آنها در این زمان بیشترین نیاز را به محبت و احترام خواهند داشت. این رفتار شایسته در بهبود بیمار نیز بسیار موثر است. این صحبتها همراه با صحبتهای تخصص دیگر در جلسات منظم و مداومی که در بیمارستان برای ردههای مختلف تشکیل میدهیم، تکرار و یادآوری میشود.
از حس خودتان به بیمارستان بگویید؟
اینجا خانه دوم من و برای من مقدس است و من به اینجا عشق میورزم. بطوری که روزی ده تا دوازده ساعت در اینجا کار میکنم و این ساعات چنان برایم لذتبخش است که گویی از عمرم کاسته نمیشود.
نوزادهای ششصد و هشتاد گرمی
خانم محبوبه شکیبایی مسئول روابط عمومی بیمارستان مهر است. رویداد خاصی که از لحاظ پزشکی در ذهن او ماندگار شده باشد، برایمان تعریف میکند: در این بیمارستان، کودکانی دوقلو به دنیا آمدند که وزن هرکدام حدود ششصد و هشتاد گرم بود.
کودکانی که با این وزن کم به دنیا میآیند معمولا زنده نمیمانند یا دچار نقصهایی هستند. اما از این دو کودک نگهداری کاملی به عمل آمد و وزن آنها در نهایت به وزن متعادل رسید. این دو پسر بچه الان حدود هشتماه را گذراندهاند و در سلامت کامل هستند و این یک رویداد کمنظیر است.
* این گزارش شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۵ در شماره ۲۱۶ شهرآرا محله منطقه یک چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
