هنوز دقایقی از نیمهشب نگذشته بود که ماموران با تمام توان به مسجد حمله میکنند. اینگونه بود که از همه طرف به متحصنان در مسجد گوهرشاد حمله شد تا یکی از سیاهترین روزهای دوران حکومت پهلوی اول رقم بخورد.
«دارالذکر» و رواق مجاورش «دارالعزه» که با ۷۵ مترمربع کوچکترین رواق حرممطهر هم هست، روزگاری مدرسه علمیهای بود که به مدرسه «علینقیمیرزا» شهرت داشت؛ مدرسهای که فعالنشده، متروکه شد!
مشهد قدیم از چهار محله اصلیِ پایین خیابان، بالاخیابان، عیدگاه و چهارباغ تشکیل میشده است که عموم هیئتهای عزادار در روزهای تاسوعا و عاشورا از این محلات حرکت میکردند و مقصد همه آنها به حرم ختم میشد.
تاکنون ۹ طومار زیارتی در کتابخانهها، موزهها و مجموعههای خصوصی بهدست آمده و در این میان طومار آستانقدس بهعنوان سومین طومار زیارتی خطی جهان یک سفرنامه تصویری از مکه تا مشهد است.
محمدحسین اسلامی درباره عشق پدرش به اهلبیت (ع) میگوید: هنر ماندگار پدرم در حرم فقط بخشی از علاقه او به ائمه (ع) است. او شاعر آیینی بود و شعرهای زیادی برای مناسبتهای مختلف و برای ائمه (ع) سروده است.
درست از ۳۵ سال پیش که همسر اول قمرخانم بهخاطر جدایی از او، فرزند ششماههاش را میگیرد و بعد از مدت کوتاهی او را در حرم میگذارد، دنیای این مادر دنیای فراق و انتظار شده است.
نزدیک بودن بقعه امامزاده سید محمد به حرم مطهر رضوی این مکان زیارتی را به پاتوق زائران تبدیل کرده است.
گلخانه شهرداری منطقه ثامن با گلهای رنگارنگ و درختچههای متنوعش، سالهاست خانه دوم علی محمدپور، جانباز سیدرصد اعصابوروان است، مأمنی سرشار از آرامش که حاصل دسترنج خودش در ۲۱ سال گذشته است.
دفن اموات در جوار بارگاه منور رضوی میتواند قدمتی به طول ۱۲۰۰ سال داشته باشد و شواهد تاریخی مربوط به آن، حدود هزار سال قدمت دارد. بعد از دفن پیکر مطهر امامرضا(ع)، این مکان بهعنوان یکی از مهمترین اماکن مذهبی شرق ایران موردتوجه قرار گرفت.
سیسال از زمانیکه رضا صادقزادهیزدی همراه همسایهشان راهی سفر شد تا کمکش آینهکاری کند، میگذرد. همین اتفاق او را پایبند این هنر کرد و تجربههای گوناگونی از آینهکاری در حرمین معصومین(ع) بهدست آورد. او جزو آینهکاران حرم رضوی نیز هست.
مقبره شیخ محمدالمقتدی کارندهی که با نام «مقبره پیر پالاندوز» شهره است، در بخش شمال شرقی حرمرضوی قرار گرفته و پیکر شیخ بزرگ طریقت ذهبیه در همین بنا به خاک سپرده شد.
خدمت در کشیک سوم، میراث اجدادی خاندان باغدار حسینی است. میگوید: خدمت موروثی یعنی اجداد ما در ازای چیزی که بخشیدند، فراشی حرم در کشیک سوم را گرفتند.
این خاطره ۳۵ سال پیش در حرم برای حاج خلیل یداللهی اتفاق افتاد. مردی مقابلم ایستاد و چیزی در کف دستم گذاشت. مشتم را باز کردم و دیدم ژتون غذای حضرت است؛ آن هم درست برای چهار نفر، به اندازه اعضای خانواده.
دعوت شده بودم!
مرد بدون اینکه کلام دیگری بگوید، در بین جمعیت ناپدید شد و حاجخلیل که در بهت و شوک بود، مشتش را باز کرد و دید ژتون غذای حضرت است؛ آن هم درست برای چهار نفر، به اندازه خانوادهاش: «اشک در چشمانم حلقه زده بود. نمیتوانستم باور کنم. انگار آقا از سبزوار دعوتم کرده بود تا شب میلادش مهمانش باشم.»
که
حرم رضوی در جریان سیل سال ۱۳۳۳ از آسیب مصون نماند. این سیل که در ویرانگری کم از سیل سال ۱۳۲۹ نداشت، نهفقط به مناطق گوناگون شهر خسارتهای سنگین وارد کرد و به محدوده ساختمانها و تأسیسات حرم رضوی هم وارد شد.
درمیان ازدحام زائران حرم مطهر امامرضا (ع)، صدای دلنشین سیدابوالفضل حسینی شنیده میشود که با اعتمادبهنفس، ندای تکبیر نماز را سر میدهد. او متولد سال۱۳۹۱ و ساکن محله فاطمیه است.
شهید رضائیان در زمان حضورش در جهاد سازندگی آب شرب را به شهرستان خواف رساند. حضورش در جبهه، بیشتر جنبه تحقیقاتی داشت، اما در خط مقدم بود. او در عصر هشتم خرداد ۶۵ روی جزرومد اروند به شهادت رسید.
حسینالموسوی، مینیاتور منحصربهفردش را به شیوه نقاشیهای قهوهخانهای کشیده و سالها تجربهاش را برای خلق این اثر ماندگار به کار بسته است تا بتواند از پس ترسیم مقرنسهای سقف و کاشیهای سنجری برآید. او بر جزئیات روضه منوره تسلط کاملی داشته است.
شیلان یک غذای معمولی برای عموم مردم نیست یا دستکم عرضه آن در کل اوقات سال رواج ندارد. شیلان ولیمهای بوده که آن را در اعیاد ملی یا مذهبی و فتوحات نظامی و مناسبتهای خاص طبخ و توزیع میکردهاند.
ملکالشعرای آستانقدس منصبی بود که از دوره قاجار ایجاد شد، روال به این ترتیب بود که نایبالتولیه وقت، شاعر منتخب را به دربار معرفی و شاه نیز معمولا حکم ملکالشعرایی را به نام این شاعر صادر میکرد.
کار در حرم از همه جا بهتر بود؛ هم هر روز زیارت میکردی و هم محیطی دلباز بود که زوار امامرضا(ع) را در آن میدیدی! زائران میآمدند و از معرقکاشی میپرسیدند و مرا هم تشویق میکردند.