بعد از سروصداهای زیادی که 2سال پیش درباره امن نبودن سرای عزیزا...اف ایجاد شد و این تجارتخانه صدساله مشهدیها از سوی مقامات دادگستری و آتشنشانی پلمب شد، شهرداری مشهد پیشقدم شد و با هماهنگی با سازمان میراثفرهنگی و جمعی از کسبه با قبول بخشی از هزینهها تصمیم به بازسازی و مرمت مشارکتی این سرا گرفت.
هنوز هم وقتی در کوچههای «ویلا» قدم میزنی، میتوانی حال و هوای دهه40 را از پشت دیوارهای طویلی که در امتداد خانههای 1200 متری این کوچهها کشیده شدهاند درک کنی.
کوچه کاشانی 12 که به تپل محله منتهی می شود، یکی از محلههایی است که با درختان و مغازههایش و کوچههای تودرتویش شناخته میشود.
با افتتاح کارخانه نخریسی در سال 1313صاحبان این واحد صنعتی زمینهای خیابان کوشش تا انتهای خیابان فداییان اسلام را بین کارگران و کارمندان خود تقسیم کردند. خیابان شهید عرفانی که در ابتدا «رام» و پس از پایان جنگ تحمیلی به نام فعلی تغییر کرد، هم در این زمان ساخته شد.
شیرمحمد شیرمحمدی جزو اولین ساکنان محدوده میدان عسکریه بوده است. حجره عطاریاش هم درست جایی بوده که الان فلکه است. آن زمان شهر به همین محدوده ختم میشد و بعد از آن دیگر آبادی نبود.
مهرآباد 13 خیابانی در محله اصیل و قدیمی مهرآباد در شرق مشهد است که زمانی در محاصره درختهای توت، انگور و زردآلو بوده، اما امروز این خیابان به زمینهای خالی منتهی میشود که در تابستان جز گرد و خاک و در زمستان هم جز گل و لای عایدی دیگری برای اهالی محله ندارد.
کوچه شهید هاشمینژاد 18/2 در محله معروف عشرتآباد قرار دارد. محلهای که به قول خیلی از ساکنان وجه تسمیه آن برمیگردد به عشرتخانمی که صاحب املاک زیادی در این محدوده بوده است.
خیابان امام خمینی89 که روزگاری آن را میلان بیست و چهارم مینامیدند، حدود 50سال قبل با اسکان پنج خانوار شکل گرفت. عریض بودن این خیابان 35متری سبب شده تا مسیری برای تردد خودروها در حدفاصل خیابان امام خمینی و ثامنالائمه باشد.
قدیمیها نشانی این کوچه را از روی خانه شهیدی میشناسند که از 25سال پیش، نمازخانه محله بوده است
کوچه پله در نوغان یکی از این قدیمیترین کوچههای مشهد است که اگرچه نام و نشانش روی تابلوهای شهرداری تغییر کرده و در حال حاضر به نوغان ۱۲ شناخته میشود، در حافظه موسپیدکردههای شهر، همانی است که بود.
دلیل گذاشتن نام «برق» بر روی تقاطع مفتح و طبرسی وجود دکل برقی در این محدوده است. این دکل که آن زمان تمام برق محله طلاب را تأمین میکرده، شامل دستگاهی است که مقداری از آن روی زمین بوده و دیده میشده و قسمتی نیز در زیر زمین بوده است
راویان قصههای متفاوتی دارند. هرکدام بخشی از تاریخ را خواسته یا ناخواسته به تصویر میکشند. عکسها عهدهدار بخشی از این مسئولیت هستند و با اینکه کمتر گوشه آلبومی ماندهاند، اما روایتشان عینیترین و شیرینترینِ روایتهاست.
قرار است چشم در چشم همین عکسها، گذشته کوچه و خیابانهایی را به تصویر بکشیم که نام خاصی دارد و در مشهد به محله جاروبافها شهره است.
از ترافیک خیابان چمن و بازارهای شلوغ مصلی که بگذری به خیابانی دنج و آرام در کوچه شهید رستمی2 میرسی. محلهای منحصر به فرد در مشهد که توسط درختهای سرسبز و سر به فلک کشیده توت محاصره شده است. این سرسبزی برگرفته از تعداد زیاد بوستانها و درختها در این محله است. کوی کارمندان دوم ١٦هزارنفر جمعیت دارد و ١٨بوستان کوچک و بزرگ. علاوهبراین طراحی خاص و چیدمان خانهها، وجود تعداد زیاد خانههای سه نبش و کلی باغچه و فضای سبز میانشان باعث شده که این محله حالا سرسبزترین محله مشهد به شمار بیاید.
اهالی شهرک شهید بهشتی سالهاست که زادگاهشان را به مشهد آوردهاند و در کنار یکدیگر زندگی میکنند. حالا چند سالی میشود که مشهدیها هم جذب این فضای دوستداشتنی شدهاند. به شهرک شهید بهشتی میآیند تا فلافل اصل آبادان را مزه کنند و ماهی جنوب بخرند. همین موضوع باعث شده که حالا کلی ماهیفروشی و فلافلفروشی در دل این شهرک کوچک پیدا شود اما چیزی که این روزها بیشتر از هر محصول دیگری مشتری دارد خرمای اصل خوزستان است! با فرارسیدن ماه مبارک رمضان خرمافروشها دست به کار شدهاند، خرماهای تازه را از نخلستانها بار زدهاند و به اینجا آوردهاند و در دیسهای بزرگ روبه روی مغازه چیدهاند. در نخستین روز ماه رمضان سری به خرمافروشهای شهرک زدیم و از کسب و کارشان پرسیدیم.
شهید مفتح۴ از کوچههای نامآشنای محله طلاب به شمار میرود. مسجد فقیهسبزواری، یکی از پایگاههای مهم و تأثیرگذار فعالیتهای انقلابی و فرهنگی در دوران انقلاب، نام کوچه را زبانزد کرده است. مرکز و حوزه علمیه صاحبالزمان(عج) دیواربهدیوار مسجد است و در فعالیتهای انقلابی و دینی مؤثر بوده است. داروخانه، کلینیکهای درمانی تخصصی و... هم از دیگر بناهای کوچهای در همسایگی بازار زرگرهاست.
از بین برجهای تجاری و بلوکههای سیمانی که قرار است آنها هم روزی برجهای اقامتی و تجاری بزرگی شوند، به کوچه نوابصفوی7 میرسی. کوچهای باریک که از خم آن بگذری، مقرنسها و کاشیکاریهای آبی و فیروزهای و چارچوبهای چوبی پنجرههای خانه تاریخی توکلی خودنمایی میکند.