خیابان نوفللوشاتو تا قبل از سال 1355 پر بود از گندمزارهای وسیع با چند جوی آب که از قناتهای رضاشهر سرازیر میشدند و به باغهای ملکآباد میرسیدند. وجود باغهای ملکآباد به عنوان بزرگترین لکه سبز و تنفسگاه شهر مشهد در یک سو، آن را خوشمنظر و خوشنشین و خوش آب و هوا ساخته است...
خیابان دکتر شیخ از یک سمت به خیابان قرنی و از سمت دیگر به خیابان صاحبالزمان(عج) متصل میشود. نام این خیابان یاد پزشک نمونه، زندهیاد دکتر مرتضی شیخ را با خود به همراه دارد. پزشکی که خدمات و فداکاریهایش با گذشت سالها فراموش نشده و نسل به نسل و زبان به زبان منتقل میشود.
زمان جنگ تحمیلی اگر اشتباه نکنم نزدیک همین میهمانسرا جنگزدههای جنوب از شهرستان شادگان آمده و در اینجا جمع شده بودند. همسایهها به آنها آب و برق داده بودند. یک تنور انتهای خانه داشتیم که زنها برای پختن نان در آنجا جمع میشدند و دور هم نان میپختند.
کوچه حوض امیر (طبرسی2) که از یکسو به تهپلمحله و نوغان و از سوی دیگر به حرم مطهر و خیابان طبرسی میرسد، بهواسطه وقف مسجد و حوضی که در آن دستنماز گرفته میشد، معروف بود و با وجود اینکه دیگر خبری از حوض نیست، همچنان به همان نام قدیم تابلونویسی شهری شده است.
خیابان شهید فیاض بخش حد فاصل میدان امام خمینی تا خیابان ثامن الائمه، یکی از خیابانهای قدیمی و پرتردد منطقه8 است. درگذشته نام این خیابان کوروش بوده است. ساختمان شهرداری منطقه8، کلانتری فیاض بخش، حسینیه شهید دلدار و تعدادی از دفاتر شهرسازی در این خیابان قرار دارند.
میان خیابان آسفالت بزرگی قرار داشت که البته ماشینرو نبود و دو طرف خیابان به سه قسمت تقسیم شد که در یک ردیف گلهای شصتبرگ، در ردیفی دیگر درختهای بیدمجنون و در یک ردیف هم درختهای چنار کاشته شد. بین ردیفها نیز فاصله داشت که محل عبور بود و میتوانستیم در آن قدم بزنیم. زمینهای کشاورزی نیز آن زمان هنوز به چشم میخورد. بیدهای مجنون که درختان زیبایی بود دو ساله به سایه افتاد و درختان چنار هم ما را در سایه خود شریک میکردند.ن زمانها شهریها هم به آنجا میآمدند، فرشی پهن میکردند، روی آن مینشستند، تفریح کرده و دور هم خوش میگذراندند.
از کوچه میرزاکوچک خان٣ تا حرم مطهر رضوی حدود ٣کیلومتر راه است و اگر کسی با چشمهای خودش نبیند، باور نمیکند چنین جایی در قلب مشهد وجود داشته باشد؛ کوچهای که در قرق انبارهای بزرگ ضایعات و لوازم خانگی است، زمینهای افتاده و خانههایی که با دیوار راهآهن محصور شده و گودالهایی که یادگار زندگی کارگران کوره آجرپزی است.این خیابان بین قدیمیهای محله به حسینآباد کرمانیها و قائنیها معروف بوده که بعدها بهواسطه وجود درمانگاه حضرت ابوالفضل و مسجدی به همین نام به کوی ابوالفضلی تغییر نام پیدا کرد. کوی ابوالفضلی یا همان میرزاکوچک خان٣ اکنون بخشی از محله سجادیه است.
خیابان سرخس یکی از خیابانهای قدیمی و هویتی مشهد است. این خیابان مرز منطقه5و6 قرار گرفته و از پنجراه پایین خیابان به صورت اُریب جدا میشود و خودش را تا چهارراه قهوهخانه عرب میرساند. پیرمردهای با تجربهای در این خیابان به چشم میخورند که هر کدام در حُجره زهوار در رفتهای شغلی را سر پا نگه داشتهاند و لقمه نان حلالی را در میآورند. اگر نام این خیابان به گوشتان خورده و اطلاعی از مشاغل این خیابان ندارید؛ این گزارش را از دست ندهید.
خبری از ساختمانهای بلند نیست. از آن کوچههایی است که آدم را یاد عبور چرخوفلکیهای گذشته میاندازد. قدوقواره و رنگ خانهها با هم هماهنگ نیست و به قولی هرکس ساز خودش را زده است. مردی که رهگذر است و سنوسالدار، میگوید: بیشتر ساکنان این کوچه از روستای استاد قوچان هستند.
سالها است که تنها پیرمردها و پیرزنهای مشهدقلی، کوچه علیزاده 11را به عنوان ورودی قلعه به خاطر دارند. این کوچه به افتخار حضور خانواده شهید علیزاده بیش از 35سال است که به این نام مفتخر شده است. خانواده شهید خودشان از قدیمیهای محله هستند و بیش از 50سال است که در این کوچه ساکناند.
آبادانی خیابان سیدی بیشک مدیون مرحوم سید محمود سیدی است. او در دهه30 با حضور در این منطقه که بیابانی بیش نبوده و حتی در محدوده شهری به حساب نمیآمده است اقدام به حفر چاه و احداث باغ میکند.
امام هادی 3 معروف به چهارکوچه قلب «بحرآباد» یا همان «بهرآباد» یا به بیان بهتر «بهارآباد» است. از چهار سمت آن کوچههایی منشعب میشد و به همین دلیل به آن «چهار کوچه» میگفتند. در قدیم اینجا مظهر قنات بحرآباد و محل ارتباطات اجتماعی مردم بهویژه زنانی بوده است که هر روز برای برداشت آب و شستوشو میآمدند. «چهار کوچه»همچنین محل تولد اتفاقات انقلاب و نیز اتفاقات مهم تاریخی در منطقه بحرآباد بوده است.
بابانظر ۱۰ یا همان خیابان میثم شمالی در ابتدای محله رده واقع شده است. در گذشته قلعهکهنه، قلعه گنابادیها، قلعه نو، قلعه خردو، قلعه منتقی (محمدتقی)، قلعه حاجرمضان و... جزیی از همین محله رده بوده است.
در راستای تغییر نامهای مشابه، خیابان حافظیه که در پیروزی72 قرار داشت به دلیل تشابه اسم با بولوار حافظ در دیماه امسال تغییر نام پیدا کرد و تابلوهایی با نام عماد خراسانی در این خیابان نصب شد.
باید تمام تصوراتتان را از یک محله معمولی دور بریزید و بعد وارد خیابان تاجرآباد شوید. گاه از جلوی یک پارچهفروشی عبور میکنید و محو انبوه رنگهای لباسها میشوید، گاهی هم عطر عجیب ادویههای پاکستانی شما را به داخل عطاریها میکشاند. نام خیابان حر ٨٢ در شهرک شهید باهنر، تاجرآباد است.
داستان این کوچه سرنوشت خانوادههایی است که از گذشتههای دور در خانههای کوچک و کنار هم زندگی میکنند و نوع زندگیشان تحتتأثیر بیماریشان با دیگران خیلی فرق میکند؛ آنها از بیماری جذام رنج میبرند.
پس از اجرای طرح احیای بازار سرشور، از ابتدای اسفند امسال جدارهسازی کوچه آیتالله خامنهای نیز در دستور کار شهرداری قرار گرفت و طرح بازآفرینی آن آغاز شد.
کوچه شهید دهقان نیری تا 15سال پیش به نام هجرت شناخته میشد. از آنزمان تغییر نام پیدا کرد و به نام شهید نیری که خانوادهاش در آن ساکن هستند زینت گرفت.
از آن زمانی که حسینمیرزا میرالدوله، والی خراسان در سال1320، در کوچهای نزدیک به چهارراه نادری آن روزها آبانباری بنا کرد تا آب شرب مردم محله و چهارحوض واقع در صحن عتیق را تأمین کند، کوچه را به نام او مزین کردند.
خیابان وکیلآباد93 در محله وکیلآباد بیش از 200سال قدمت دارد. این کوچه که مرکز قلعه وکیلآباد بوده در طول یک قرن گذشته محل زندگی کشاورزان، باغبانان و دامداران حاج حسین ملک بوده است.