آستان قدس - صفحه 2

یکی از کراماتی که محمدبن منور به جدش ابوسعید ابوالخیر، نسبت داده، ارادت یک مار اژدهاوَش بزرگ در توس به شیخ بوده که حضور او سبب ترس همراهان می‏‌شده است. ارادت این مار به شیخ وسیله‏‌ای برای ایمان آوردن مردم و شکاکان به ابوسعید بوده است.
از اوستاحسن طباطبایی‌اصل، به‌عنوان بانی و مسئول حفظ کشاورزی و باغداری در توس یاد می‌شود. او هنگام تعمیر تراکتور‌های خراب هر‌جا که به بن بست برمی‌خورد، با استفاده از نبوغ خود، قطعاتی را تولید و تراکتور را راه‌اندازی می‌کرد.
شهرآرامحله تا حالا دوبار به بهانه‌های مختلف به‌سراغ زهرا نساج‌مقدم رفته و درباره مشکلات محل زندگی‌اش در خیابان سعدی با او گفت‌و‌گو کرده است. این‌بار بعد‌از اینکه مطلع شدیم در بستر بیماری است، برای جویاشدن از احوالش به‌سراغش رفتیم.
می‌توان تاریخ نخستین حمایت‌ها از مادران را به بیش از ۸۰ سال پیش بازگرداند که نخستین جرقه‌های حمایت از زنان باردار در جامعه ایرانی کلید خورد. در آن دوران به دلیل نبود امکانات بهداشتی و مرگ و میر بالای مادران و نوزادان حمایت‌هایی بهداشتی صورت گرفت.
به درستی معلوم نیست که برگزاری مراسم سالروز ولادت امام‌رضا(ع) از چه زمانی در مشهد رضوی و حرم مطهر آن‌حضرت آغاز شده‌ است. گزارش‌های تاریخی از اجتماع دوستداران امام(ع) در حرم مطهر و در مناسبت‌های مذهبی خاص شیعه خبر می‌دهند.
نوقان یکی از آن دو شهر است که دارالملک طوس را تشکیل می‌داده است و برای این دو شهر بیشتر از هزار قریه هست. طوس در زمان عثمان بن عفان فتح شده و در این شهر است قبر علی بن موسی الرضا و قبر هارون الرشید.
نسخه خطی موسوم به «مصحف مشهد رضوی» یکی از ارزشمندترین نسخه‌های به‌جا مانده از سده نخست هجری قمری است. از این مصحف می‌توان به عنوان سندی برای بررسی تاریخ کتابت و نحوه قرائت آیات در آغازین دوره‌های ظهور اسلام استفاده کرد.
مکانی که آستان قدس آن‌زمان در اختیار انجمن ادبی گذاشت، اتاق دلبازی بود در ضلع غربی صحن جمهوری؛ اتاق ۱۵۴. بیشتر از چهل سال انجمن شعر رضوی که با عنایت رهبرشهید شکل گرفت و رونق یافت، دوشنبه‌ها از ساعت ۱۷ تا ۱۹ در همین جا برگزار شد.
این گزارش، روایتی است از ورود «چاپ سربی»؛ فناوری نوظهوری که نه‌تنها سرعت انتشار اخبار را دوچندان کرد، بلکه به سلاحی در دست مشروطه‌خواهان و روشن‌فکران مبدل شد تا مشهد را از پیله سنت به سوی دنیای مدرن پرواز دهند.
عبدالحسین مشکات، هنرمند پیشکسوت کاشی کاری سنتی با بیش از شصت سال سابقه فعالیت معتقد است: هنر کاشی کاری نه فقط مهارت فنی، بلکه عشق، صبر و ممارست می‌خواهد. او ادامه دهنده این میراث تاریخی و هنری است.
حرم رضوی بار‌ها محل تحصن و بست‌نشینی مردم بوده است؛ گاه فردی تنها برای دادخواهی به آن پناه می‌آورده و گاه جمعی با مطالباتی فراتر از مشکلات شخصی، به‌صورت جمعی بست می‌نشستند.
کارنامه صدیق‌الدوله نشان می‌دهد که آدمی فعال و در همان حال باریک‌بین و دقیق بوده‌ است. او بلافاصله پس از ورود به مشهد، با سامان‌دهی امور آستان‌قدس و نیز پرداختن به نیاز‌های شهری تلاش کرد تا برای زائران و مجاوران آسایش بیشتری ایجاد کند.
صباغیان طوسی برای هنرمندان بعد از خود اسوه بود. او از نسل استاد و شاگردی بود. از نسلی که برای آموختن الفبای نقاشی، در خانه استادان زیادی را زد. آخرین پرده زندگی اش هم در کارگاه نقاشی جمع وجورش میان رنگ‌ها و بوم ها رقم خورد.
حدود ۱۰۰ سال پیش برای ساخت خیابان آیت‌الله خزعلی امروز، ۲ طرح توسط بلدیه و آستان قدس پیشنهاد و در نهایت راه کنونی ساخته می‌شود.
مسجدالرضا (ع) در محله احمدآباد از مساجد وابسته به آستان قدس‌رضوی محسوب می‌شود. کتابخانه این مسجد ۳۰ سال پیش به پیشنهاد اهالی ساخته شد و اکنون با حدود ۶۰هزار نسخه کتاب میزبان اهالی مشهد است.
بارگاه امام‌رضا(ع) به عنوان یکی از برجسته‌ترین فضا‌های هنری و مذهبی ایران، مجموعه‌ای از بیش از صد نوع هنر اصیل ایرانی اسلامی را در خود جای داده است. هنر در این مکان، از سطح تزیین و بنا فراتر رفته است.
در طول سلسله‌های پادشاهی مختلف، حکام وقت و سرداران نظامی و گاهی حتی کارگزاران و... هم به ثروت حرم‌رضوی چشم داشتند و به آن دست‌درازی کردند. آقازاده‌ها یا همان شاهزادگان افشاری نمونه‌هایی از این سارقان تاریخی‌اند!
حاج‌مهدی بهنامیان ۳۶ سال هرروز با لباس اتوکشیده، مرتب و تمیز به خدمت آقا رسیده، تا زمانی که بازنشسته شده است. می‌گوید: «در جوار امام‌رضا (ع) باید پاکیزه و مرتب برویم.»
حاج علی اکبر بجستانی مقدم، تاجری است که بدلیل شمار وقف‌هایش از او به‌عنوان بزرگترین واقف پس از انقلاب یاد می‌شود. او ۷۲ مدرسه‌ در اطراف تهران وقف کرده که هرکدام به نامی از شهدای کربلا مزین شد.
در میان رجال قاجار که به‌عنوان حاکم یا متولی‌باشی به مشهد آمدند، میرزاجعفرخان‌حسینی، ملقب به مشیرالدوله و «مهندس‌باشی»، یکی از کوتاه‌ترین دوره‌های مسئولیتی را دارد؛ با این‌حال، خدماتش بسیار درخشان است.