وقتی یک دهه شصتی درباره امام کتاب می‌نویسد

«یادم می‌آید اولین‌بار امام‌خمینی (ره) را با دیدن تصاویر رحلت ایشان از تلویزیون و زار زدن پدر و مادرم با شنیدن این خبر، درک کردم، انگار که عزیزی از فامیل را از دست داده‌اند. آن موقع فقط ۶ سال داشتم.»این عبارات، نخستین جملاتی است که حجت‌الاسلام علی‌اکبر سبزیان، نویسنده کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...»، به زبان می‌آورد. وی متولد سال ۱۳۶۱ است. از دوران نوجوانی در محله حرعاملی زندگی کرده است و سرآغاز فعالیت‌های فرهنگی خود را رفت‌وآمد مادرش به مسجد حضرت زینب (س) محله و پایگاه شهیدروحی می‌داند.

شروع تحصیلات طلبگی حجت‌الاسلام سبزیان از حوزه علمیه قم بوده است و پس از زندگی کوتاهی در تهران، به مشهد بازمی‌گردد و ساکن محله حرعاملی، از محله‌های قدیمی مشهد، می‌شود.وی که در زمان حیات امام راحل سن‌وسالی نداشته است، شیفته و دل‌باخته اخلاق و رفتار امام می‌شود و سه کتاب با عنوان‌های «زندگی به سبک روح‌ا...»، «همدلی با رایحه روح‌ا...» و «دغدغه‌های روح‌ا...» را به رشته تحریر درمی‌آورد.

سبزیان اکنون مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان است. از سوابق وی می‌توان به مسئول فرهنگی حوزه علمیه خراسان، مسئول مرکز مشاوره حوزه علمیه خراسان و مشاور استاندار در حوزه زیارت اشاره کرد.حجت‌الاسلام علی‌اکبر سبزیان صحبت‌های خود را با اشاره به حال‌وهوای دهه ۶۰ و نقش امام راحل در آن زمان شروع می‌کند و می‌گوید: ما نسل سومی بودیم. تلویزیون در زمان ما رنگی نبود و فقط دو شبکه داشت، اما از آن زمان، صحنه ارتحال امام را به‌خوبی به یاد دارم.

انگار جلوی چشمانم است که پدر و مادرم با شنیدن این خبر زار می‌زدند و گریه می‌کردند، به‌گونه‌ای که شاید برای عزیزشان هم این‌گونه نبودند و این تصویر در ذهن من، پررنگ ماند و همان موقع امام را به اندازه سن خودم، بچه‌ای شش‌ساله درک کردم، تااینکه وارد مدرسه شدم و در دوران تحصیل در صفحه اول کتاب‌های درسی، تصویر امام و جمله «امید من به شما دبستانی‌هاست» نقش بست.

آن موقع بود که جایگاه و شخصیت امام راحل بیشتر در زندگی من رنگ پیدا کرد و خواستم بیشتر ایشان را بشناسم. درست است که من جزو افرادی بودم که امام‌خمینی را در زمان حیاتشان به‌دلیل سن کمی که داشتند، آن‌گونه که باید درک نمی‌کردند.اما جاذبه شخصیتی امام را که در بین مردم دیدم، به‌سراغ شناخت ایشان رفتم و با شناخت بیشتر امام راحل به این فرمایش مقام معظم رهبری رسیدم که: «امام به ما نشان داد تا نزدیکی مرز عصمت رفتن، افسانه نیست.»

رهبر محبوب

سبزیان یکی از دلایل اصلی‌ای را که باعث شده است درس حوزوی بخواند، علاقه بسیار خود به امام‌خمینی (ره) می‌داند و می‌گوید: هرکس از منظر خودش به امام (ره) نگاه می‌کند، اما شخصیت من خیلی متاثر از شخصیت امام (ره) است.من از کودکی به‌خاطر چهره و شخصیتی که امام داشت، به ایشان علاقه‌مند شدم و این نگاه تاثیر زیادی بر طلبه شدنم گذاشت؛ چون همواره به‌دنبال آن بودم که به‌نوعی زندگی امام (ره) را مرور کنم، بنابراین در دوران طلبگی صحیفه امام (ره) را خواندم و با اندیشه‌ها و آرمان‌های ایشان آشنا شدم.

اما آنچه توجه من را بیشتر به امام راحل جلب کرد، شخصیت چند بعدی ایشان دربین رهبران و بنیان‌گذاران سیاسی دنیا بود و اینکه کمترفردی در بین رهبران دنیا پیدا می‌شود که علاوه‌بر جنبه سیاسی و اجتماعی پررنگ خود، جنبه خانوادگی پررنگی نیز داشته باشد.امام‌خمینی درعین‌حال که مبارزه می‌کردند، از خانواده و فرزندان خود نیز غافل نبودند و اهتمامی جدی به امور خانواده داشتند. اصولا شخصیت‌های سیاسی، خستگی این کار و بازخوردش را به خانواده خود منتقل می‌کنند و این خانواده است که باید پاره‌ای از مسائل سیاسی را تحمل کند.

اما امام با وجود تمام سختی‌ها و مرارت‌های ایام مبارزه، هیچ‌گاه از خانواده غافل نمی‌شد؛ به‌عنوان مثال نامه‌ای از ایشان وجود دارد که آن را خطاب به همسرشان زمانی که در کویت بودند، نوشته‌اند و این نامه با عبارات بسیار لطیفی شروع شده است که اگر فردی شخصیت امام راحل را نشناسد و تنها از بعد سیاسی ایشان را ببیند، نمی‌تواند بدون دیدن امضای امام در پایان نامه، قبول کند که این قلم خود ایشان است.

سبزیان که کار فرهنگی خود را از پایگاه شهیدروحی آغاز کرده است، از چگونگی تصمیم‌گیری خود برای نگارش کتابی درمورد امام راحل این‌گونه برایمان می‌گوید: آقای روحی، مدیر پایگاه، از من خواستند تا در حوزه ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی به‌عنوان مشاور با آن‌ها همکاری کنم.

با قبول این پیشنهاد، در برگزاری مسابقات کتاب‌خوانی به آن‌ها مشورت می‌دادم و از این طریق، کانون شهیدروحی توانست به یک پایگاه قوی برای کتاب‌خوانی تبدیل شود. ازطرفی محله حرعاملی بافت سنتی خوبی دارد و انسان‌هایی ارزشی در این محل زندگی می‌کنند که همواره پای انقلاب بوده‌اند و شهدای بسیاری را در این مسیر تقدیم کرده‌اند و ارتباط خوب و قوی‌ای با مسجد حضرت زینب (س) دارند. همین محله و رفت‌وآمد‌ها به مسجد باعث شد تا تصمیم به نگارش کتابی درمورد امام‌خمینی(ره) بگیرم.

ترجمه کتاب به چند زبان زنده دنیا

کتاب‌های زیادی درباره امام خمینی (ره) به نگارش درآمده است، اما کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» با استقبال زیادی مواجه شد، به‌طوری‌که این کتاب به زبان‌های انگلیسی، عربی، فرانسه، اردو و... ترجمه و در بازار منتشر شد، حتی برخی رایزن‌های فرهنگی سفارتخانه‌ها نیز این کتاب را به زبان همان کشور ترجمه کردند و دراختیار افراد قرار دادند.

وی درباره این میزان اقبال به کتاب یادشده می‌گوید: شاید بیشترین علت جذابیت کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» مطالب محتوایی و اشاره‌گونه آن در حجم کم باشد؛ چون درحال‌حاضر به دست گرفتن یک کتاب قطور در مرحله اول برای افراد خیلی جذاب نیست، مگر اینکه آن کتاب خیلی خاص باشد که فرد بخواهد به مطالعه‌اش بپردازد.

در مجموع وقتی کتابی مختصر باشد، گیرایی آن بیشتر خواهد بود و من مطابق توصیه‌ای که مقام معظم رهبری داشتند که کتاب باید کم‌حجم، آسان، مفید و ارزان باشد و در کمترین زمان ممکن بیشترین پیام را به مخاطب بدهد، کتاب را با کم‌حجم روانه بازار کردم که با استقبال خوبی هم مواجه شد.
وی ادامه می‌دهد: همچنین تصویر‌هایی که در کتاب کار شد، کشش و جذابیت خاصی برای مخاطب عام داشت؛ مانند تصویری که امام (ره) را با آن شخصیت سیاسی و جهانی‌ای که داشت، درحال انجام امور کوچکی مانند چای ریختن نشان می‌دهد.

البته معرفی و تبلیغ کتاب توسط افراد مختلف همچون حجت‌الاسلام رفیعی و نقویان نیز در اقبال مردمی بی‌تاثیر نبود. انتخاب عنوان «سبک زندگی» برای کتاب هم جاذبه‌ای خاص برای مردم داشت؛ چون از سال ۱۳۹۰، موضوع سبک زندگی را رهبر معظم انقلاب در فضای بیرونی جامعه مطرح کردند و همین موضوع باعث شد که کتاب با اقبال بیشتری روبه‌رو شود.

وی یکی از دلایلی را که تیراژ کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» به نزدیک یک میلیون رسیده است، تبلیغ چهره‌به‌چهره این کتاب می‌داند و توضیح می‌دهد: یکی از کار‌های خوبی که می‌توانیم در جامعه رواج دهیم، این است که کتاب خوبی را که خواندیم، به دیگران هم معرفی کنیم.
کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» را هر کسی که خوانده، تبلیغش کرده است و بعد از چاپ و توزیع کتاب، ایمیل و پیامک‌های زیادی از افراد مختلف دریافت می‌کردم که حس خود را به من منتقل می‌کردند.

۱۲۰ خاطره از امام راحل (ره)

سبزیان با توصیف این کتاب توضیح می‌دهد: کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» شامل برداشت‌ها و برش‌هایی از سیره خانوادگی حضرت امام‌خمینی (ره) است و به‌صورت مصور درقالب یک کتاب منتشر شده است. در این کتاب، فراز‌هایی از خاطرات همسر و خانواده حضرت امام (ره) درمورد نوع برخورد ایشان با خانواده ذکر شده و درکنار آن و به تناسب موضوعاتی که در هر خاطره مطرح شده، احادیثی نیز نقل شده است. این کتاب در برگیرنده نزدیک به ۱۲۰ خاطره از امام راحل است که سیره، زندگی و شیوه برنامه‌ریزی ایشان در زندگی خانوادگی‌شان را برای مخاطبان بازگو می‌کند.

حجت‌الاسلام سبزیان دو کتاب دیگر نیز درباره امام راحل به نگارش درآورده است که یکی از آن‌ها «همدلی با رایحه روح‌ا...» است که جلوه‌هایی از علاقه و محبت امام به مردم و مسئولان را نشان می‌دهد و باتوجه‌به نام‌گذاری سال ۹۴ منتشر شده است تا تاکیدات امام (ره) در این رابطه و توصیه‌هایی که به مسئولان می‌کردند که با مردم همدلی کرده و با آن‌ها مهربان باشید را بازنشر کند و از این طریق، زوایای پنهان زندگی امام‌خمینی برای نسل انقلاب، تعریف شود.

کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» شامل برداشت‌ها و برش‌هایی از سیره خانوادگی حضرت امام‌خمینی (ره) است.

امام‌خمینی (ره) و جذب اجتماعی و سیاسی جوانان

وی درباره اینکه چگونه می‌توان شخصیت امام (ره) را به جوان امروز معرفی کرد، می‌گوید: متناسب با ادبیات جوان امروزی، باید مفاهیم سیره عملی و نظری امام راحل معرفی شود. جوان امروز به معنای واقعی کلمه یک آدم بصیر سیاسی است که درک خوبی از موضوعات دارد. امام راحل در وصیت‌نامه خود، رمز پیروزی انقلاب و تداوم آن را می‌گوید و تک‌تک فرزندانش را مانند پدری دغدغه‌مند، وصیت می‌کند و خطاب به تمام دستگاه‌های تعلیم و تربیت، امنیتی، دولت، قوه قضاییه، مجلس، شورای نگهبان، جوانان و... مسائل را بازگو و خطوط را مشخص می‌کند. تمام این‌ها برای جوان امروز جالب است.

شاید بگویید دغدغه جوان امروز، فضای مجازی است، اما امام راحل درمورد آزادی نیز صحبت کرده است و خطابش به نسل آینده است، بنابراین باید از این جاذبه‌ها نوشت و تصویر ساخت و مسئولان هم باید این سند مستند انقلاب یعنی امام‌خمینی (ره) را در قالب‌های مختلف به جوانانمعرفی کنند.

امروز اگر کار خیری در جامعه می‌خواهد انجام شود، با ورود و تبلیغ یک هنرمند، مردم بیشتر رغبت به کمک و همکاری پیدا می‌کنند. امام‌خمینی نیز با جوانان همین کار را کردند. ایشان گوشزد کردند که جنگ شروع شده است و برای دفاع از ناموس و وطن به عرصه بیایید.

با این سخن، تعداد زیادی از جوانان، داوطلب اعزام به جبهه‌ها می‌شدند. امام (ره) توانست به من جوان دهه شصتی نیز پیام خود را منتقل کند و من دل‌باخته این پیام شوم و اعتقاد دارم که هرکجا از خط امام فاصله گرفته‌ایم، انحرافات ما
شروع شده است.

اسطوره دست‌یافتنی

وقتی از وی می‌خواهم امام راحل را در یک جمله معرفی کند، می‌گوید: امام‌خمینی (ره) محبوب‌ترین شخصیت در دوران معاصر و کنونی است. برخی افراد تصویری از امام (ره) می‌سازند که ایشان را تبدیل به اسطوره‌ای دست‌نیافتنی می‌کند، اما من خلاف این عقیده را دارم و معتقدم که امام (ره) از جنس مردم بود و با کمی دقت در سیره زندگی شخصی و سیاسی ایشان، کاملا به این موضوع پی خواهیم برد.

حجت‌الاسلام سبزیان درباره اینکه شناخت بیشتر حضرت امام‌خمینی (ره) تا چه میزان در زندگی وی تاثیرگذار بوده است، می‌گوید: قطعا زمانی که ما تحت‌تاثیر یک شخصیت قرار می‌گیریم، حتی اگر آن فرد عامی باشد، رفتار و منش او بر نوع زندگی ما تاثیر می‌گذارد.

من از همان زمان کودکی که به‌دنبال پی بردن به ابعاد شخصیتی امام راحل بودم، تحت‌تاثیر شخصیت ایشان قرار گرفتم، اما هنگامی که نگارش کتاب «زندگی به سبک روح‌ا...» را آغاز کردم و بیشتر با سیره عملی و رفتاری حضرت امام (ره) در خانواده آشنا شدم، سعی کردم از رفتار ایشان الگو بگیرم و سلامت خانواده خود را رقم بزنم.