دفن متولیان یا همان نایبالتولیهها در جوار حرم رضوی سابقهای دیرینه دارد. این رسم دستکم از زمان استقرار سادات رضوی در مشهد (در قرون چهارم و پنجم قمری) برپا بوده است.
علی ثقفی میگوید: تا اتاقک نقاره خانه حدود ۱۰۶ پله است و بالارفتن از این پلهها سختترین قسمت کار ما بود. به دستور آیت الله رئیسی مسیر از داخل مهمان سرای حضرت عوض شد و از آن به بعد، با آسانسور بالا میرفتیم.
عباس هریری میگوید: نماز را که خواندیم، عزم رفتن کردیم. در راه دیدم آقایی صدایم میزند. وقتی برگشتم، آن آقا گفت رئیسجمهور هدیهای برای شما داشتند و گفتند آن را به شما برسانم. دستش را که باز کرد، یک انگشتری عقیق در دستش بود. آن را به من داد و رفت.
حضور پرندهها در روضه منوره، قدمتی به اندازه سالهای ساخت این بنای مقدس دارد؛ البته این فرضیه به هیچ سند تاریخی مشخصی پیوند نمیخورد.
محمدرضا قربانی میگوید: یچوقت کشیک خدمت در حرم را فدای شغلی دیگر یا مجالس یا سفری نکردهام. هیچموقع بیعلت مرخصی نگرفتهام. حتی مواقعی که درگیر مشکلی یا مسئلهای بودهام.
میگوید: مادرم روزی با دلی شکسته نذر کرد که اگر خدا پسری به او بدهد و برایش نگه دارد، اسم حضرت رضا (ع) را رویش بگذارد و او را بفرستد برای خادمی امام رضا (ع).
عباس آقا فراش ثالثی که خادم حرم مطهر امام رضا(ع)، وقتی که دید با حقوق بازنشستگی نمیتواند کار خیر بزرگی انجام بدهد، تصمیم گرفت طبقه منزلش را به زائرسرا تبدیل کند.
این مداح نوجوان میگوید: چند بیت را بهصورت شمرده و آهسته خواندم. نفهمیدم چقدر طول کشید، اما صدای تشویق خانواده را که شنیدم، احساس کردم که بهخوبی از پس کار برآمدهام.
رستم کریمدادی نزدیک یکسال است توفیق خدمت در یکی از خاصترین بخش های حرم را پیدا کرده است. جایی که گلآرایی گلهای مضجع شریف رضوی و دیگر قسمتها در آن انجام میشود.
دلیل حبس فاطمه؛ دادن چک سفیدامضاست. هفت ماه است به جرم نکرده، اسیر این دیوارها شدهام. میخواهم فرزندانم را ببینم و بغلشان کنم.
علی دلیری درباره سختی کار میگوید: یکی از تفاوتهای مشاغل داخل حرم این است که برخلاف دیگر شغلها ما در تعطیلات و مناسبتها حجم کارمان چندبرابر بیشتر میشود.
جواد رحیمی، هنرمند بازنشسته موسسه آفرینشهای هنری آستان قدس رضوی، بیش از ۴۷سال سابقه کار در زمینه آجرچینی، کاشیکاری و گچبری، گره و گلبری و دیگر نقوش هنری دارد.
اکرم عباسپور بهترین لحظه کاریاش را هنگامی میداند که بهعنوان سقا خدمت میکند: هنگامیکه جمعیت زیاد میشود، لیوانها را پر آب میکنیم و به دست زائر میدهیم یا بطریهایشان را پر میکنیم.
سیدمحمدعلی ضابطی، خادم ۷۰ ساله بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) نزدیک به ۴۵ سال است افتخار خدمت دارد و وارث پدر در خدمتگزاری به حرم مطهر میشود.
رضا صولانی میگوید:من لیاقت این را داشتم که دستهای من زیر پای مسافر و زوار امامرضا (ع) باشد؛ هم اویی که به نشان ارادت، همان سنگها را میبوسد و پیشانیاش را هم روی آن سنگها میگذارد.
احمد نصیرایی، تاکسیران پایانه مسافربری معتقد است زائران امام رضا (ع)، میهمانان مردم مشهد هستند و حالا که او در این شهر زندگی میکند، باید رسم میزبانی را بهدرستی بهجا آورد.
قدر مسلم آن است که مشهد، دستکم تا دوره تیموری، کارگاه کاشیسازی نداشته است و کاشیهای مربوطبه قبل از این دوره، در شهرهای دیگر ساخته و به مشهد حمل میشدند. کارگاه خاندان ابوطاهر در کاشان، در این دوره، یکی از مراکز مهم تولید کاشی در ایران بود.
کل خدمتگزارهای دفاتر امانات حرمرضوی، ۲۰۴ آقا هستند که در ۳ نوبت فعالیت میکنند. سال گذشته، ۹.۵ میلیون زائر به بخش امانات مراجعه داشتهاند. در بخش اشیای نقدی و ارزشمند زائران زن ۱۰ درصد بیشتر از مردان امانتی به حرممطهر سپردهاند.
خانوادههای «اصل» و «عطاریاننژاد» در محلههای فاطمیه و راهآهن چندسالی است درِ خانهشان به روی زائران پیاده حضرت باز است و با جان و دل از آنان پذیرایی میکنند.
پهلوان تختی یک الگو شد و بعد از ایشان خیلی از ورزشکاران با تأثیر از ایشان مدالهای خود را اهدا کردند. بهدنبال این موضوع، بخش مدالها اختصاصی شد.