تاریخی - صفحه 3

خانواده «قوام شکوهی» را خیلی از مشهدی‌ها می‌شناسند. آن‌ها نسل اندر نسل، سر تیغ آفتاب و سینه‌کِش خورشید، ۱۰۶‌پله را بالا می‌رفته‌اند تا از فراز سازه‌ای مناره‌مانند، خبر طلوع و غروب خورشید و سر رسیدن و یا سرآمدن وقت نماز را بدهند.
کلیسای انجیلی از سال‌ها پیش تعطیل شده بود و اهمیت آن در قدمتش بود که آن را به‌عنوان یک اثر ملی در خاطره مردم مشهد ثبت کرده بود. ضمن اینکه بنای آن نیز از سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی قرار گرفته بود.
بسیاری از راویان تاریخ مقصر اصلی مرگ یزدگرد سوم را ماهویه سوری دانسته‌اند. برخی تاریخ‌نویسان نوشته‌اند که یکی از مسیحیان مرو، هنگامی که از کشته‌شدن پادشاه و افتادن جسد او در رودخانه مطلع شد، با گروهی از هم‌کیشان خود پیکر یزدگرد سوم را از آب گرفت و به خاک سپرد.
قراولخانه بیش از آنکه مانند نظمیه نهادی نوین باشد، ساختاری سنتی و برخاسته از تجربه‌های ایرانی داشت. مأموران فعال در قراولخانه‌ها، معمولا گزمه‌های کارآزموده‌ای بودند که علاوه بر توان جسمی و مهارت‌های نظامی می‌توانستند از عهده تأمین امنیت شهری به‌خوبی برآیند.
مشهد در زمینه سازمان‌دهی خدماتِ حمایت از محرومان و فقیران جامعه، سابقه‌ای بسیار روشن و تاریخی دارد. این سابقه تا حد زیادی مرهون وجود مضجع شریف امام‌رضا (ع) در این شهر است که البته باید آن را دلیل اصلی ایجاد مشهد نیز بدانیم.
۱۰ خرداد ماه ۱۲۸۶ خورشیدی، نمایندگان اولین دوره مجلس شورای ملی ایران «قانون بلدیه» را تصویب کردند و در ادامه، تصویب این قانونِ ۱۰۸ ماده‏‌ای پایه تأسیس نهادی شد که اکنون شهرداری نام دارد.
دستمزد کحالان به عنوان چشم‌پزشکان سنتی مانند پزشکان نبود و آنها ناچار بودند به مبلغی بسیار کمتر از آنچه اطبا دریافت می‌کردند، رضایت دهند. در مقابل، کحالانی هم بودند که با استفاده از همان دانش محدود، درمان‌های مؤثری برای بیماری‌های چشمی ارائه می‌دادند.
شاهرخ‌تیموری سال‌ها صبوری و تلاش کرد تا بالاخره توانست دیبای فاخر ایرانی را بر دیوار‌های خانه خدا بیاویزد. اتفاقی که حدود ۶۰۰ سال رخ داد و به‌نوعی جابه‌جایی قدرت میان شاه مصری و حاکم خراسان بود.
یکی از کراماتی که محمدبن منور به جدش ابوسعید ابوالخیر، نسبت داده، ارادت یک مار اژدهاوَش بزرگ در توس به شیخ بوده که حضور او سبب ترس همراهان می‏‌شده است. ارادت این مار به شیخ وسیله‏‌ای برای ایمان آوردن مردم و شکاکان به ابوسعید بوده است.
آنفلوانزا در دهه چهارم قرن ۱۴ خورشیدی درمان‌پذیر است ولی، اما و اگر‌هایی دارد؛ اما و اگرش هم در تقویت بنیه آدمی و داشتن امکانات مبارزه با بیماری است. چیزی که اغلب مردم فقیر ایران ندارند.
شرکت برانوبیل تا مدت‌ها در مشهد شعبه و نمایندگی رسمی نداشت. بازرگانان خراسانیِ مرتبط با عشق‌آباد، محصولات شرکت را شخصا و بعد از پرداخت عوارض گمرکی وارد ایران می‌کردند و کار توزیع آن را در کاروان‌سرا‌های داخل شهر برعهده داشتند.
تلاش‌ها برای مهار بحران تجویز‌های عجیب‌غریب جمعی «عطارنما» از دوره مشروطه آغاز شد؛ ماجرایی که به‌صورت عملی، با تأسیس دواخانه «ضیاءالاطبا» در سال ۱۲۸۱ خورشیدی، در کنار «حمام مهدی‌قلی‌بیگ»، وارد مرحله‌ای جدید شد.
دوران حکومت سلطان سنجر بر خراسان، بسیار طولانی بود و چیزی بیش از نیم قرن به درازا کشید. او حتی پیش از آنکه به فرمانروایی سلاجقه برسد و سلطان شود، بر خراسان حکمرانی داشت اما اعتنای چندانی به عُمران و توسعه مشهد نداشت.
در تاریخ شهر مشهد، آتش‌سوزی‌های متعددی گزارش شده که عموما مربوط به هجوم اقوام مهاجم، هم‌چون ازبکان بوده‌است اما روایت‌هایی هم از آتش‌سوزی‌های ناشی از سهل‌انگاری وجود دارد که یکی از آنها در روز جمعه، ۲۹ آذرماه سال ۱۲۸۰ خورشیدی اتفاق افتاد.
گشتی در قرقی که روزگاری دژی نفوذناپذیر و ورود غریبه به آن غیرممکن بود.
الماس «کوه نور» در عهد افشاریه، روزگاری را در مشهد گذراند و بعدها، سرنوشت عجیب‌وغریبی پیدا کرد و امروزه در اختیار انگلیس و بخشی از تاج شاه یا ملکه این کشور است.
مرکز اسناد تاریخ و توسعه شهر شهرداری مشهد از سال ۹۵ فعالیت غیررسمی خود را در زمینه جمع‌آوری اسناد شروع کرده و توانسته است بسیاری از اسناد هویت سازمانی و شهری و تصاویر توسعه آن را گردآوری کند. این مجموعه در حال‌حاضر حدود ۵ میلیون عدد انواع سند را در ساختار خود ذخیره و نمایه‌سازی کند.
قبل از فعالیت روزنامه، «هفته‌نامه شهرآرا» در ۱۶سال فعالیت خود شاهد اتفاقات بسیاری بوده است؛ از انتشار ضمایم بیمه خبرنگاران تشکیل سازمان آگهی‌ها گرفته تا توقیف. ۱۷ اردیبهشت، سی‌امین سالگرد انتشار «هفته‌نامه شهرآرا» ست و آنچه می‌خوانید نگاهی گذراست به تاریخ ۱۶ سال انتشار آن؛ از گاهنامه تا پایان هفته‌نامه.
سنگ مقام امام‌رضا (ع)، از کهن‌ترین نمونه‌های شناخته‌شده در میان کتیبه‌های حرم است که اکنون در موزه آستان‌قدس‌رضوی نگهداری شده و در معرض نمایش زائران و علاقه‌مندان حضرت قرار گرفته است.
دستکم طی ۲۵۰ سال گذشته، مسیر ارتباطی مشهد به سمت غرب ایران و تهران به عنوان جاده زیارت و البته با کاربری‌های سیاحتی، نظامی، سیاسی و تجاری، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده و حفظ امنیت و تسهیل عبور و مرور در آن از سوی حکام دنبال می‌شده‌است.