با نگاهی دقیق به عکسهای هوایی مشهدِ۱۳۳۵خورشیدی، میتوان به شکل و الگوی معماری اماکن متبرکه حرمرضوی در آن دوره پی برد. تصویری که در فتوحرم امروز میبینید، بخشی از عکس هوایی تاریخی است.
صاحب اولیه خانه پریشانی، تاجری بهنام نعیمی اهل نوغان بود. بعدها در سال۱۳۶۷، پدرم که شیفته معماری خانه شده بود، آن را با مبلغ یکمیلیونودویستهزار تومان خرید. چند دانگ از خانه هم به نام مادرم ثبت شد.
عبدالحمیدمولوی از مطلعین خراسان و عضو مهم آستانقدس، از تهران به مشهد آمد و با مساعدت افکارعمومی از خرابی بیشتر گنبدسبز جلوگیری کرد و مرکز هم نمایندگی را به او داد و آن بنا را به نام ابنیه تاریخی به ثبت رسانید.
مزمان با اجرای طرح بزرگ توسعه فلکه حرم (۱۳۶۱تا۱۳۷۲)، «طرح شبکه جمعآوری و دفع فاضلاب حرم و اطراف حرم» نیز طی مراحلی به اجرا درآمد و در سال۱۳۶۷ به بهرهبرداری رسید.
با همه فراز و فرودها در نهایت سال۱۳۳۵ صدای سوت قطار در ایستگاه مشهد شنیده شد و رؤیایی که سالها زیر خاک سیاست مانده بود به حقیقت پیوست. این قطار باری ایستگاه به ایستگاه گذشت و در حالی به ایستگاه وارد شد که اهالی آن بیصبرانه منتظر بودند.
دبیرستان شاهرضا با پرداختن به ورزشهای مختلف روز، نهتنها زمینه آشنایی آنها را با چنین ورزشهایی فراهم میکند که خود به مکان پرورش اولین نسل ورزشکاران نوین مشهد بدل میشود و سرانجام نخستین مجله ورزشی مشهد را نیز همین دبیرستان چاپ میکند.
گورستانی قدیمی قتلگاه که باید آن را معادل قبرستان «وادیالسلام» در نجف بدانیم، باوجود پیشینه شاید حدودهزارسالهاش، در سال۱۳۰۹خورشیدی ویران شد و به تاریخ پیوست و تنها بخشهایی از آن در قالب حاشیه باغرضوان باقی ماند.
نظامالملکی میدانست متن رادیویی باید موجز و روشن باشد و کجا باید واژه را پررنگ ادا کند تا در همهمه میدان شهدا هم شنیده شود. او وقتی در مسجد گوهرشاد به منبر رفت، مردم در گوش هم زمزمه میکردند «این همان صدای رادیو است»!
یکی از مستشاران بلژیکی که برای اداره امور پستی ایالت خراسان راهی مشهد شده بود، در این شهر دست به اقدامی خارج از حدود وظایفش زد که تبعات سنگینی برایش بهدنبال داشت.
نامیدن کوچه به نام کربلا بهدلیل تجمع کاروانسالارهای کربلاست و در سالهای قبل از سده ۱۴ هجری که زائران کاروانی و با استفاده از شتر و اسب و قاطر عازم کربلا میشدهاند، این کوچه محلی بوده است برای آغاز سفر زیارتی.
«قبر میر» یکی از خرده محلات قدیمی مشهد در محدوده محله بزرگ نوغان است؛ این محله در جوار باروی مشهد بود و این یعنی قرار گرفتن همیشگی در معرض هجوم و ناامنی.
«گرمابه سعدی» هم حمام عمومی دارد و هم نمره خصوصی. حسن موذنی ۵۶ ساله که از ۱۴ سالگی گرداننده این گرمابه است راوی این خاطرات است تا در مورد هویت این گرمابه ۱۱۰ ساله در محله آیتا... خامنهای بیشتر برایمان بگوید.
محله احمدآباد مشهد که امروز نبض تردد و زندگی شهری در آن میزند، در گذشتهای نهچندان دور، منطقهای باغی و مزرعهای در حاشیه شهر و یادگار نوه ملکالتجار خراسان بود.
دهه ۲۰قرن ۱۴ خورشیدی که بیش از نیمقرن از تولید اتومبیل میگذشت، پای خودروهای سواری کوچک برای استفاده در حملونقل عمومی به مشهد باز شد؛ این تحول بزرگ با ورود ۱۰دستگاه تاکسی به مشهد رقم خورد.
درهای باغ خونی، بیش از صد سال به روی مردم کوچه و بازار بسته مانده است و انگار جنگ جهانی، قصد رفتن از آن را نداشته است. مردم اینقدر از تفرج در این باغ محروم ماندهاند که تنها رویایی از آن در ذهن دارند، خاطرهای دور که در قصهها برایشان گفتهاند.
تاریخ میگوید آیینههای شیشهای برای نخستینبار در شهر صیدای لبنان ساخته میشود و در سدههای دوم و سوم، جای آیینههای فلزی و سیماندود را در معماری بناها میگیرد. در ایران در سدههای نخستین هجریقمری، شهر همدان از مهمترین این مراکز بوده است.
بعد از دستگیری آیتالله هاشمینژاد در مسجد فیل، تلگرافات خیلیخیلی فوری از مشهد به تهران ارسال شد مبنی بر اینکه بهترین مجازات برای هاشمینژاد که از چند روز پیش از گرگان به اینجا آمده، آن است که بهسربازی اعزام گردد.
مروری بر محتوا، چرایی و چگونگی تهیه فیلمی کوتاه و مستند از مشهد در دوران جنگ جهانی دوم
قدمت پنجره فولاد صحنعتیق در حرمرضوی به دوره تیموری بازمیگردد. پنجره امروزی از جنس برنج است و سه دهانه مجزا دارد اما پنجره اولیه، از جنس فولاد بود و برایهمین همگان آن را با نام پنجره فولاد میشناسند.
رد پای حبیبالله بنای رضوی هنوز هم در گوشهوکنار حرمرضوی دیده میشود. پروژه گسترش اطراف ضریح بدون تخریب گنبد، بهواسطه وزن بالای گنبد و سستی دیوارهها، هنوز هم از شگفتانگیزترین رویدادها در صحن و سرای حرم است.