خیابان سرخس یکی از خیابانهای قدیمی و هویتی مشهد است. این خیابان مرز منطقه5و6 قرار گرفته و از پنجراه پایین خیابان به صورت اُریب جدا میشود و خودش را تا چهارراه قهوهخانه عرب میرساند. پیرمردهای با تجربهای در این خیابان به چشم میخورند که هر کدام در حُجره زهوار در رفتهای شغلی را سر پا نگه داشتهاند و لقمه نان حلالی را در میآورند. اگر نام این خیابان به گوشتان خورده و اطلاعی از مشاغل این خیابان ندارید؛ این گزارش را از دست ندهید.
سالها است که تنها پیرمردها و پیرزنهای مشهدقلی، کوچه علیزاده 11را به عنوان ورودی قلعه به خاطر دارند. این کوچه به افتخار حضور خانواده شهید علیزاده بیش از 35سال است که به این نام مفتخر شده است. خانواده شهید خودشان از قدیمیهای محله هستند و بیش از 50سال است که در این کوچه ساکناند.
امام هادی 3 معروف به چهارکوچه قلب «بحرآباد» یا همان «بهرآباد» یا به بیان بهتر «بهارآباد» است. از چهار سمت آن کوچههایی منشعب میشد و به همین دلیل به آن «چهار کوچه» میگفتند. در قدیم اینجا مظهر قنات بحرآباد و محل ارتباطات اجتماعی مردم بهویژه زنانی بوده است که هر روز برای برداشت آب و شستوشو میآمدند. «چهار کوچه»همچنین محل تولد اتفاقات انقلاب و نیز اتفاقات مهم تاریخی در منطقه بحرآباد بوده است.
نفیسترین اثر خطی موجود در گنجینه کتابخانه آستان قدس که نسخه ۷۶۸ ساله نهجالبلاغه بود، به نمایش عمومی درآمد.
قبرستان خردو تا سال1345 محل دفن اهالی محله نوغان به شمار میرفت، اما در گذر زمان و با شکلگیری قبرستان بهشت رضا(ع)، این قبرستان نیز مانند دیگر قبرستانهای کوچک محلی متروک و تخریب شد، بهطوری که اکنون دیگر اثر و نشانهای از آن وجود ندارد. نکته متفاوتی که در ارتباط با قبرستان خردو وجود دارد، مسجد این قبرستان است که با وجود گذشت بیش از نیمقرن، هنوز هم در محله پابرجاست.
در راستای تغییر نامهای مشابه، خیابان حافظیه که در پیروزی72 قرار داشت به دلیل تشابه اسم با بولوار حافظ در دیماه امسال تغییر نام پیدا کرد و تابلوهایی با نام عماد خراسانی در این خیابان نصب شد.
در منطقه ثامن مشهد 40حمام بزرگ و کوچک وجود داشت و دسترسی به حمام آسان بود، اما بستن بار و بنه و اجرای مراسم مخصوص عید، حمامکردن را مثل هفتخان رستم کرده بودند.
باید تمام تصوراتتان را از یک محله معمولی دور بریزید و بعد وارد خیابان تاجرآباد شوید. گاه از جلوی یک پارچهفروشی عبور میکنید و محو انبوه رنگهای لباسها میشوید، گاهی هم عطر عجیب ادویههای پاکستانی شما را به داخل عطاریها میکشاند. نام خیابان حر ٨٢ در شهرک شهید باهنر، تاجرآباد است.
داستان این کوچه سرنوشت خانوادههایی است که از گذشتههای دور در خانههای کوچک و کنار هم زندگی میکنند و نوع زندگیشان تحتتأثیر بیماریشان با دیگران خیلی فرق میکند؛ آنها از بیماری جذام رنج میبرند.
مدیران شهری سالهاست به این نتیجه رسیدهاند که فضاهای محلی باید به گونهای باشند که یک اثر هنری جنبه هویتبخشی برای آن محله و منطقه را داشته باشد. اتفاقی که پای هر رهگذری را ناخودآگاه سست کند و آنها را به این فکر بیندازد که این شخصیت چهکسی است و به نظر میرسد اثر هنرمند بنام مشهدی، محمدحسین مأموریان، این اتفاق را رقم زده است.
پس از اجرای طرح احیای بازار سرشور، از ابتدای اسفند امسال جدارهسازی کوچه آیتالله خامنهای نیز در دستور کار شهرداری قرار گرفت و طرح بازآفرینی آن آغاز شد.
کوچه شهید دهقان نیری تا 15سال پیش به نام هجرت شناخته میشد. از آنزمان تغییر نام پیدا کرد و به نام شهید نیری که خانوادهاش در آن ساکن هستند زینت گرفت.
از آن زمانی که حسینمیرزا میرالدوله، والی خراسان در سال1320، در کوچهای نزدیک به چهارراه نادری آن روزها آبانباری بنا کرد تا آب شرب مردم محله و چهارحوض واقع در صحن عتیق را تأمین کند، کوچه را به نام او مزین کردند.
خیابان وکیلآباد93 در محله وکیلآباد بیش از 200سال قدمت دارد. این کوچه که مرکز قلعه وکیلآباد بوده در طول یک قرن گذشته محل زندگی کشاورزان، باغبانان و دامداران حاج حسین ملک بوده است.
مصطفی قناعتگر تا همین چندسال پیش نمیدانست که نسب او به شیخ حر عاملی میرسد. زمانی متوجه این موضوع شد که راه جد خود را برای مطالعه دروس دینی در حوزه پیش گرفته بود، اما نکته جالب اینجاست که از زمان مرحوم شیخ حر عاملی تاکنون کسی از خاندان، تحصیلات حوزوی نداشته است.
با افتتاح کارخانه نخریسی در سال 1313صاحبان این واحد صنعتی زمینهای خیابان کوشش تا انتهای خیابان فداییان اسلام را بین کارگران و کارمندان خود تقسیم کردند. خیابان شهید عرفانی که در ابتدا «رام» و پس از پایان جنگ تحمیلی به نام فعلی تغییر کرد، هم در این زمان ساخته شد.
شیرمحمد شیرمحمدی جزو اولین ساکنان محدوده میدان عسکریه بوده است. حجره عطاریاش هم درست جایی بوده که الان فلکه است. آن زمان شهر به همین محدوده ختم میشد و بعد از آن دیگر آبادی نبود.
کوچه پله در نوغان یکی از این قدیمیترین کوچههای مشهد است که اگرچه نام و نشانش روی تابلوهای شهرداری تغییر کرده و در حال حاضر به نوغان ۱۲ شناخته میشود، در حافظه موسپیدکردههای شهر، همانی است که بود.
راویان قصههای متفاوتی دارند. هرکدام بخشی از تاریخ را خواسته یا ناخواسته به تصویر میکشند. عکسها عهدهدار بخشی از این مسئولیت هستند و با اینکه کمتر گوشه آلبومی ماندهاند، اما روایتشان عینیترین و شیرینترینِ روایتهاست.
قرار است چشم در چشم همین عکسها، گذشته کوچه و خیابانهایی را به تصویر بکشیم که نام خاصی دارد و در مشهد به محله جاروبافها شهره است.
از ترافیک خیابان چمن و بازارهای شلوغ مصلی که بگذری به خیابانی دنج و آرام در کوچه شهید رستمی2 میرسی. محلهای منحصر به فرد در مشهد که توسط درختهای سرسبز و سر به فلک کشیده توت محاصره شده است. این سرسبزی برگرفته از تعداد زیاد بوستانها و درختها در این محله است. کوی کارمندان دوم ١٦هزارنفر جمعیت دارد و ١٨بوستان کوچک و بزرگ. علاوهبراین طراحی خاص و چیدمان خانهها، وجود تعداد زیاد خانههای سه نبش و کلی باغچه و فضای سبز میانشان باعث شده که این محله حالا سرسبزترین محله مشهد به شمار بیاید.