سایت دانشنامه مشهد به معرفی آثار تاریخی، فرهنگ و هویت مشهد می پردازد. این سایت در سال ۱۳۹۲با هدف معرفی جاذبههای گردشگری، طبیعی و همچنین فرهنگ عامه؛ پتانسیلهای اقتصادی و در نهایت به عنوان یک پایگاه علمی و بانک اطلاعات شهر مشهد و استان خراسان رضوی؛ بهصورت مردمنهاد آغاز به کار کرده است. دانشنامه مشهد توانسته چندین مقام بیاورد.
قرار است ابتدا بلوکه تاریخیای بازآفرینی شود که با متراژی نزدیک به 2هزار متر مربع، بعد از حرم مطهر بزرگترین بلوکه تاریخی شهر مشهد است.
حوزه مرمت حرم همزمان با کتابخانه پایهاش گذاشته شده است و تا کنون ادامه دارد. در اسناد دوره صفویه نیز که دخل و خرج کتابخانه را نوشته جایی به هزینه ملاصحافباشی اشاره کرده که نشان میدهد از دوران صفویه کارمندانی این کار را انجام میدادهاند.
شهروندان محله آزادشهر که قبل از انقلاب آریاشهر نام داشت، مسافران مینیبوس انقلاب شده بودند. آن زمان آزادشهر محلهای دورافتاده از شهر محسوب میشد که دسترسی ساکنانش به شهر به واسطه فاصله زیاد و کمبود وسایل نقلیه خیلی راحت نبود، یک مینیبوس بود که مسافران محله تا مرکز شهر را هر روز جابهجا میکرد، انقلابیها در روزهای منتهی به انقلاب، مسافران این مینیبوس شده بودند، مقصدشان مرکز شهر و هدفشان رسیدن به تظاهرات بود.
از کوچه میرزاکوچک خان٣ تا حرم مطهر رضوی حدود ٣کیلومتر راه است و اگر کسی با چشمهای خودش نبیند، باور نمیکند چنین جایی در قلب مشهد وجود داشته باشد؛ کوچهای که در قرق انبارهای بزرگ ضایعات و لوازم خانگی است، زمینهای افتاده و خانههایی که با دیوار راهآهن محصور شده و گودالهایی که یادگار زندگی کارگران کوره آجرپزی است.این خیابان بین قدیمیهای محله به حسینآباد کرمانیها و قائنیها معروف بوده که بعدها بهواسطه وجود درمانگاه حضرت ابوالفضل و مسجدی به همین نام به کوی ابوالفضلی تغییر نام پیدا کرد. کوی ابوالفضلی یا همان میرزاکوچک خان٣ اکنون بخشی از محله سجادیه است.
خیابان سرخس یکی از خیابانهای قدیمی و هویتی مشهد است. این خیابان مرز منطقه5و6 قرار گرفته و از پنجراه پایین خیابان به صورت اُریب جدا میشود و خودش را تا چهارراه قهوهخانه عرب میرساند. پیرمردهای با تجربهای در این خیابان به چشم میخورند که هر کدام در حُجره زهوار در رفتهای شغلی را سر پا نگه داشتهاند و لقمه نان حلالی را در میآورند. اگر نام این خیابان به گوشتان خورده و اطلاعی از مشاغل این خیابان ندارید؛ این گزارش را از دست ندهید.
سالها است که تنها پیرمردها و پیرزنهای مشهدقلی، کوچه علیزاده 11را به عنوان ورودی قلعه به خاطر دارند. این کوچه به افتخار حضور خانواده شهید علیزاده بیش از 35سال است که به این نام مفتخر شده است. خانواده شهید خودشان از قدیمیهای محله هستند و بیش از 50سال است که در این کوچه ساکناند.
امام هادی 3 معروف به چهارکوچه قلب «بحرآباد» یا همان «بهرآباد» یا به بیان بهتر «بهارآباد» است. از چهار سمت آن کوچههایی منشعب میشد و به همین دلیل به آن «چهار کوچه» میگفتند. در قدیم اینجا مظهر قنات بحرآباد و محل ارتباطات اجتماعی مردم بهویژه زنانی بوده است که هر روز برای برداشت آب و شستوشو میآمدند. «چهار کوچه»همچنین محل تولد اتفاقات انقلاب و نیز اتفاقات مهم تاریخی در منطقه بحرآباد بوده است.
نفیسترین اثر خطی موجود در گنجینه کتابخانه آستان قدس که نسخه ۷۶۸ ساله نهجالبلاغه بود، به نمایش عمومی درآمد.
قبرستان خردو تا سال1345 محل دفن اهالی محله نوغان به شمار میرفت، اما در گذر زمان و با شکلگیری قبرستان بهشت رضا(ع)، این قبرستان نیز مانند دیگر قبرستانهای کوچک محلی متروک و تخریب شد، بهطوری که اکنون دیگر اثر و نشانهای از آن وجود ندارد. نکته متفاوتی که در ارتباط با قبرستان خردو وجود دارد، مسجد این قبرستان است که با وجود گذشت بیش از نیمقرن، هنوز هم در محله پابرجاست.
در راستای تغییر نامهای مشابه، خیابان حافظیه که در پیروزی72 قرار داشت به دلیل تشابه اسم با بولوار حافظ در دیماه امسال تغییر نام پیدا کرد و تابلوهایی با نام عماد خراسانی در این خیابان نصب شد.
در منطقه ثامن مشهد 40حمام بزرگ و کوچک وجود داشت و دسترسی به حمام آسان بود، اما بستن بار و بنه و اجرای مراسم مخصوص عید، حمامکردن را مثل هفتخان رستم کرده بودند.
باید تمام تصوراتتان را از یک محله معمولی دور بریزید و بعد وارد خیابان تاجرآباد شوید. گاه از جلوی یک پارچهفروشی عبور میکنید و محو انبوه رنگهای لباسها میشوید، گاهی هم عطر عجیب ادویههای پاکستانی شما را به داخل عطاریها میکشاند. نام خیابان حر ٨٢ در شهرک شهید باهنر، تاجرآباد است.
داستان این کوچه سرنوشت خانوادههایی است که از گذشتههای دور در خانههای کوچک و کنار هم زندگی میکنند و نوع زندگیشان تحتتأثیر بیماریشان با دیگران خیلی فرق میکند؛ آنها از بیماری جذام رنج میبرند.
مدیران شهری سالهاست به این نتیجه رسیدهاند که فضاهای محلی باید به گونهای باشند که یک اثر هنری جنبه هویتبخشی برای آن محله و منطقه را داشته باشد. اتفاقی که پای هر رهگذری را ناخودآگاه سست کند و آنها را به این فکر بیندازد که این شخصیت چهکسی است و به نظر میرسد اثر هنرمند بنام مشهدی، محمدحسین مأموریان، این اتفاق را رقم زده است.
پس از اجرای طرح احیای بازار سرشور، از ابتدای اسفند امسال جدارهسازی کوچه آیتالله خامنهای نیز در دستور کار شهرداری قرار گرفت و طرح بازآفرینی آن آغاز شد.
کوچه شهید دهقان نیری تا 15سال پیش به نام هجرت شناخته میشد. از آنزمان تغییر نام پیدا کرد و به نام شهید نیری که خانوادهاش در آن ساکن هستند زینت گرفت.
از آن زمانی که حسینمیرزا میرالدوله، والی خراسان در سال1320، در کوچهای نزدیک به چهارراه نادری آن روزها آبانباری بنا کرد تا آب شرب مردم محله و چهارحوض واقع در صحن عتیق را تأمین کند، کوچه را به نام او مزین کردند.
خیابان وکیلآباد93 در محله وکیلآباد بیش از 200سال قدمت دارد. این کوچه که مرکز قلعه وکیلآباد بوده در طول یک قرن گذشته محل زندگی کشاورزان، باغبانان و دامداران حاج حسین ملک بوده است.
مصطفی قناعتگر تا همین چندسال پیش نمیدانست که نسب او به شیخ حر عاملی میرسد. زمانی متوجه این موضوع شد که راه جد خود را برای مطالعه دروس دینی در حوزه پیش گرفته بود، اما نکته جالب اینجاست که از زمان مرحوم شیخ حر عاملی تاکنون کسی از خاندان، تحصیلات حوزوی نداشته است.