کمپ زائرپذیر غدیر در محله سیدی و در کنارگذر بزرگراه شهیدکلانتری قرار دارد. این کمپ ۱۰۰ هکتار وسعت دارد و سالانه صدها هزار نفر به آن آمدوشد دارند. هزینه یک روز توقف در این کمپ ۱۴۰ هزار تومان است.
قاسمی میگوید: زمانهای قدیم مردم دوست داشتند قرآن سر عقد عروس و داماد را برای تبرک از مشهد بخرند. چون مغازه ما در مسیر رفتوآمد زائران قرار داشت، خیلیها برای خرید قرآن سفره عقد اینجا میآمدند.
مغازه کوچک هاشم تقوی در محله رضائیه، حال زائر و مجاور را خوب میکند. خدمات هاشم تنها به کارهای عامالمنفعهاش در محل کسبوکارش محدود نمیشود. او همیشه و در همه حال بهدنبال راهی برای خدمت و همدلی بوده است.
خانه علیاکبر تاجیک و همسرش منیر رجبزاده، زوج نیکوکار محله مهرمادر ساده است، اما دلشان آنقدر وسعت دارد که سالی چندبار، برای هیئتهایی از روستاهای خراسان، مشهد را خانه دوم میکنند.
حرم امامرضا(ع) چندصدای ماندگار دارد که برای خیلیها حکم تشرف را دارد. صدای حاجعلی ملائکه یکی از همین صداهاست با این شعر مشهورش: «ای صفای قلب زارم/ هرچه دارم از تو دارم» به گوش و دل همه نفوذ کرده است.
قنات سناباد در دوره قاجار تنها قنات مشهد نبوده و استفاده از آن صرفا بهدلیل محبوبیتش بوده والا که برابر آنچه در مکتوبات آمده، مشهد دوره قاجار بهجز قنات سناباد، دوازده قنات دیگر هم داشته است.
حسن اعتمادی پس از چند سال شاگردی، شیرینیفروشی گوهرشاد را راه انداخت؛ حرفهای که پسرش جعفر و نوهاش علی هم آن را ادامه دادند و شصتسال است شیرینی اعیاد و عروسیهای مردم دریادل و نوغان را آماده میکنند.
گذری بر جاذبههای گردشگری و ظرفیتها و فضاهای قدیمی محلههای کارمندان، مصلی و چهنو که زیباییبخش منطقه ۶ هستند.
در دل یکی از شلوغترین و قدیمیترین محلات شهر که در ۲۰۰ متری باغ موزه نادری قرار دارد، کتابخانهای است مجهز به ۱۶ هزار جلد انواع کتاب که اهالی خیلی با آن آشنا نیستند.
الیاس مجاور میگوید: بچههایی که در سوریه همراه بودند، شغلهای خوبی داشتند، اما رها کردند و آمدند دنبال کاری که یقین داشتند تکلیفشان است. اگر بحث معنوی دفاع را نادیده بگیریم، سختیای که خانوادههای ما کشیدند، جبرانشدنی نیست.
راهنمای زائران خیابان شیرازی معروف به «حاجعباس»، فقط سواد قرآنی دارد. حتی نمیتواند بنویسد، اما به خوبی به زبان عربی صحبت و ارتباطی قوی با زائران و صاحبان خانهها و هتلها برقرار میکند.
آیتالله خالصی را باید عالمی سیاسی بدانیم که در صدور فتواهای شرعی در حوزه سیاست و کشورداری، شجاعت و باریکبینی خاصی از خود نشان میداد، راهرو خالصی در حرم مطهر امام رضا(ع) به یاد این عالم نامگذاری شده است.
حاجنبیالله میگوید: همیشه رفتار مردم از سر مهر نبوده و گاهی در طول مسیر به زائران بیاحترامی شده است. برای نمونه راننده یک تریلی با بوق زدن سعی در ترساندن بچهها کرد اما دو ساعت بعد که ماشینش خراب شده بود، بچهها تعمیر کردند.
باتوجه به ترافیک سنگین اطراف حرمرضوی، یکی از راههای مهم دسترسی به حرم مسیرهای اتوبوس است. دو مسیر رفتوبرگشت خیابان امامرضا (ع) و طبرسی دارای خط ویژه اتوبوس است اما دو مسیر خیابان آیت الله شیرازی و شهید نوابصفوی این امکان را ندارد.
شهید معصومه اعظمزاده در روزی که رفته بود از مشرکان اعلان برائت کند به شهادت رسید. روز ۹ مرداد سال ۱۳۶۶، وقتی که زائران ایرانی خانه خدا در شهر مکه شعار مرگ بر اسرائیل سردادند و سعودیها به آنها تیراندازی کردند.
دو روز در ماه برای سیدمحمد اجتهادی متفاوت شروع میشوند؛ روزهایی که قرار نیست راهی محل کارش در اورژانس هوایی شود و جسمش در بالگرد به پرواز درنمیآید، اما روحش از صحن حرم مطهر رضوی پرواز میکند.
برخلاف گمان برخی، «تپهسلام» مشهد تنها به یک نقطه اطلاق نمیشده، بلکه چند تپه وجود داشته که زائران بر فراز آن آداب زیارت را بهجا میآوردهاند.
ساعتهای آفتابی وسیلهای برای تعیین زمان، به کمک موقعیت مکانی خورشید هستند و قدمت آنها هم به قرنها پیش برمیگردد، اما کاربرد اصلی ساعت آفتابی حرم مطهر برای تعیین دقیق قبله است.
مرتضی قارونی میگوید: شمارهام را روی تابلو نوشتهام تا اگر زائری نصفهشب یا دم سحر ماشینش خراب شد و قطعهای لازم داشت، معطل نشود. هیچوقت صدای گوشیام را هم قطع نمیکنم تا هروقت کسی زنگ زد، حتی اگر خواب هستم، بیدار شوم.
در این گزارش به جزئیاتی از ساماندهی و بازپیرایی بازار سرشور اشاره شده که از ۴۰۰ سال پیش گذرگاه زائران برای تشرف به حرم مطهر بوده است.