مهر اولین ابزار در شناخت هویت افراد و مهمترین رکن در شناخت اسناد تاریخی است و مهرها در قدیم حکم شناسنامه امروزی را برای افراد داشتند. قدیمیترین مهر آستان قدس رضوی مربوط به دوره صفویه است.
این گزارش درباره یکی از کهنسالترین مزارع اطراف مشهد که فقط نامی از آن باقی مانده است. قدیمیترین اسناد موجود درباره مزرعه زرگران مربوط به دوره صفوی و عهد شاهعباسیکم است.
اسناد موجود نشان میدهد که کوچه «مهرآیین»، در سالهای میانی سده۱۳خورشیدی، مسیری شناختهشده در بین مردم شهر بوده است و قدمتش حداقل به سالهای نخست حکومت قاجارها بر ایران میرسد.
پاوا پیش از این، از طریق جادهای قدیمی و فرعی در کنار دروازه پایینخیابان، به مشهد راه داشت؛ جادهای که در مسیر چند کیلومتری خود از مزارع و روستاهایی مانند «ساختمان»، «بازهشیخ» و «مهدیآباد» میگذشت. اما اکنون راه دستیابی به پاوا، مسیری است که از خیابان «آوینی ۵۹» میگذرد.
در پی فاجعه تکاندهنده شهادت عبدالکریم هاشمینژاد، مردم به خیابانها ریختند، آنچنان که مشهد شاهد عاشورایی دیگر بود. خراسان در این روز مینویسد: «خراسان یک چهره دانشمند انقلابی را از دست داد.»
۵مهر، نودمین سال پا گرفتن نخستین غسالخانه بلدیه در مشهد است؛ غسالخانهای که، چون از لحاظ امکانات بهداشتی به انواع امروزی خود شبیه بود، بعد از افتتاح به این نام شهرت یافت: «غسالخانه جدید بلدیه».
«مالآباد» را در دورههای تاریخی متأخر با نام کوی صاحبالزمان (عج)، کوی امامرضا (ع) و عموما شهرک شهید چمران میشناسند، کتاب «جغرافیای تاریخی خراسان» از این مزرعه با نام «مالیاداد» نام میبرد.
از میانه دوره قاجار، توسعه کشت خشخاش با میدانداری انگلیسیها در مزارع مهرآباد مشهد شروع شد، تا با واسطه عُمال کمپانی یهودی و انگلیسی «ساسون» به بندر شانگهای در چین انتقال یابد.
قرآنخوانی از همان قرنهای ابتدایی شکلگیری حرم یکی از برنامههای ثابت زائران بوده است، گرچه از حفاظ حرم تا ابتدای قرن نهم اطلاع و اسناد چندانی وجود ندارد.
میداندار کودتای ۲۸مرداد سال۱۳۳۲ در مشهد افرادی نظیر حسن اردکانی و غلامحسینپشمی بودند. نکته جالب اینجاست که غلامحسین پشمی در ابتدای نهضت ملی، خود را از طرفداران مصدق نشان میداد.
بچه کوچه جوادیه ۳ سال است که شروع کرده به ثبت مفاهیم و مصادیق «همسایگی» در محله قدیمیاش؛ از جمعآوری اسناد و عکسها گرفته تا مصاحبه با قدیمیهای محل.
نمیتوان بهطور دقیق گفت که از چه زمانی کشیک در فضای حرم شکل گرفت، اما اسناد برجایمانده از دوران صفویه نشان میدهد که تقریبا از سال۱۰۱۰ قمری، تشکیلات کشیکی برقرار بوده است.
برابر اسناد برجایمانده تاریخی، دارالشفای حضرتی مکانهای مختلفی را در مشهد تجربه کرده و هربار در زمانهای بنا به دلایلی جابهجا شده است تا اینکه در سال 59 ساختمان فعلی آن در بست پایینخیابان افتتاح شد.
به گفته دکتر ابوالفضل حسنآبادی، ایران نیز جزو کشورهای پیشتاز به حساب میآید و از سال۱۳۸۶ تاکنون بیش از سیزده اثر را ثبت جهانی کرده است.
در میان مزارعی که آب قنات آنها، ناجی تشنگان مشهدی میشد، نام مزرعه «سَرده» از جایگاه ویژهای برخوردار است؛ هرچندکه در گذر تاریخ، این نام تحتتأثیر نام مزارع بزرگ اطراف خودش، مانند «سعدآباد»، قرار گرفت.
مهندس جواد شهرستانی نقش شهرداری را در کارهای خیر پر رنگ کرد و توانست با نبوغ خودش در آن زمان مدیریتی جامع برای شهر بهوجود بیاورد.
سید محمد آریانژاد میگوید: آفت نشر دفاعمقدس ما دهه ۸۰ تا اواسط دهه ۹۰ است. بیشتر کتابهایی که در حوزه دفاعمقدس درباره شخصیتهای مختلف در این دوره چاپ شدند، اطلاعات غلطی دارند. این روند غلطنویسی تاکنون ادامه یافته است.
۶۰هزار و ۵۰۰ مترمربع از ۷۰هزار مترمربع فضای سرپوشیده زیارتی حرم مطهر امام رضا(ع) از دهه ۶۰ قرن چهارده خورشیدی ساخته شده است.
علامه عزیزالله عطاردیقوچانی سالهای پیاپی عمرش را صرف پژوهش، مطالعه و قلمفرسایی کرد تا فرهنگ غنی ایرانیاسلامی را کامل و جامع و بدون تحریف به جهانیان و همچنین آیندگان معرفی کند.
اسناد باقی مانده نشان میدهد که در مشهد، تیمچهها بیشتر در بازارها و بازارچههای اطراف حرم قرار داشته اند و بیشتر عمده فروشان در آن تجارت میکرده اند.