اسناد

ماجرای نبردی دیپلماتیک که با تدبیر دکتر محمدمصدق در دادگاه لاهه به سرانجامی خوش رسید. این اتفاق در مشهد، اما با یک حرکت زیبا همراه می‌شود؛ مردم شاد از این پیروزی مدارس و دکان‌ها را تعطیل کرده و به حرم مطهر رضوی می‌روند.
وقتی به وسعت‌دادن خیابان در دوره محمدولی‌خان اسدی نگاه می‌کنیم، شاید در تصورمان یک کار ساده دستوری باشد که به‌راحتی انجام شده است؛ اما بررسی اخبار و اسناد پیش از آن دوره، نشان می‌دهد که چنین نبوده است.
رواق دارالذکر، واقع در جنوب‌شرقی روضه منوره، از فضا‌های به‌نسبت جدید حرم مطهر امام‌رضا (ع) است. این رواق در گذشته، بخشی از موقوفات مسجد گوهرشاد بود و بعد‌ها به‌عنوان مدرسه علمیه بهره‌برداری شد.
در مشهد دهه ۳۰ قرن ۱۴ خورشیدی، چنان‌که اسناد نشان می‌دهد، مسئولان قرار می‌گذارند برای برپا کردن مجسمه محمدرضاشاه در یک جای مناسب یک میدان جدید در شهر بسازند اما به دلایلی این اتفاق هیچ‌گاه به سرانجام نمی‌رسد.
۱۲۶ سال قبل که چراغ الکتریکی برای ایرانی‌ها پدیده‌ای ناشناخته بود، دستگاهی با انگیزه‌های مذهبی مظفرالدین شاه برای روشن‌کردن آستان مبارک حضرت رضا(ع) از سرزمین‌های دوردست به مشهد رسید و با مشقت فراوان در نزدیکی حرم مستقر شد.
سوگواری در شهر مشهد ۱۲۰۰ سال قدمت دارد؛ اما رسوم آن در این سال‌ها با تغییرات زیادی مواجه شد. تا پیش از آغاز دوره صفویه، اجتماعات مربوط به عزاداری بسیار محدود بود اما در دوره صفویه، برگزاری عزاداری‌ها دچار تغییر اساسی شد.
در دوره قاجاریه برگزاری مراسم جشن‌ها و سوگواری‌های مذهبی در قشون خراسان رایج بوده تا آنجاکه برای انجام نورافشانی و آتش‌بازی به مناسبت جشن میلاد امام حسین(ع) مقداری باروت طبق روال سالیان قبل در اختیار مسئولان آستان قدس رضوی قرار داده شده است.
مشهد یکی از نخستین شهر‌های ایران است که خیابان‌هایش آسفالت شده است. اسناد می‌گویند قرارداد اولیه آسفالت با شرکتی که مقرر بوده این پروژه مهم را در مشهد آغاز کند، به انجام نمی‌رسد و مسئولان ناچار می‌شوند با شرکت جدیدی قرارداد ببندند.
کلیسای انجیلی از سال‌ها پیش تعطیل شده بود و اهمیت آن در قدمتش بود که آن را به‌عنوان یک اثر ملی در خاطره مردم مشهد ثبت کرده بود. ضمن اینکه بنای آن نیز از سال ۱۳۸۴ در فهرست آثار ملی قرار گرفته بود.
۱۰ خرداد ماه ۱۲۸۶ خورشیدی، نمایندگان اولین دوره مجلس شورای ملی ایران «قانون بلدیه» را تصویب کردند و در ادامه، تصویب این قانونِ ۱۰۸ ماده‏‌ای پایه تأسیس نهادی شد که اکنون شهرداری نام دارد.
یکی از کراماتی که محمدبن منور به جدش ابوسعید ابوالخیر، نسبت داده، ارادت یک مار اژدهاوَش بزرگ در توس به شیخ بوده که حضور او سبب ترس همراهان می‏‌شده است. ارادت این مار به شیخ وسیله‏‌ای برای ایمان آوردن مردم و شکاکان به ابوسعید بوده است.
سید تقی شکری که خودش در جبهه حضور داشته با همراهی بچه‌های اطلاعات، ۲۰ دانشجو و ۶ کارشناس ارشد ادبیات فارسی، تا‌کنون ۴ هزار و ۵۰۰ دقیقه مصاحبه، ۱۸ هزار قطعه عکس و مقداری اسناد دفاع مقدس را جمع آوری کرده است.
دوران حکومت سلطان سنجر بر خراسان، بسیار طولانی بود و چیزی بیش از نیم قرن به درازا کشید. او حتی پیش از آنکه به فرمانروایی سلاجقه برسد و سلطان شود، بر خراسان حکمرانی داشت اما اعتنای چندانی به عُمران و توسعه مشهد نداشت.
شهرآرامحله تا حالا دوبار به بهانه‌های مختلف به‌سراغ زهرا نساج‌مقدم رفته و درباره مشکلات محل زندگی‌اش در خیابان سعدی با او گفت‌و‌گو کرده است. این‌بار بعد‌از اینکه مطلع شدیم در بستر بیماری است، برای جویاشدن از احوالش به‌سراغش رفتیم.
مرکز اسناد تاریخ و توسعه شهر شهرداری مشهد از سال ۹۵ فعالیت غیررسمی خود را در زمینه جمع‌آوری اسناد شروع کرده و توانسته است بسیاری از اسناد هویت سازمانی و شهری و تصاویر توسعه آن را گردآوری کند. این مجموعه در حال‌حاضر حدود ۵ میلیون عدد انواع سند را در ساختار خود ذخیره و نمایه‌سازی کند.
به درستی معلوم نیست که برگزاری مراسم سالروز ولادت امام‌رضا(ع) از چه زمانی در مشهد رضوی و حرم مطهر آن‌حضرت آغاز شده‌ است. گزارش‌های تاریخی از اجتماع دوستداران امام(ع) در حرم مطهر و در مناسبت‌های مذهبی خاص شیعه خبر می‌دهند.
اراضی سرده و سعدآباد مشهد تنها دو رقبه از موقوفات فراوان گوهرشاد خاتون بر مسجد جامع ساخت خودش، یعنی مسجد گوهرشاد در مشهد هستند. این دو مزرعه اوایل قرن گذشته به محدوده شهری مشهد اضافه شدند.
نوقان یکی از آن دو شهر است که دارالملک طوس را تشکیل می‌داده است و برای این دو شهر بیشتر از هزار قریه هست. طوس در زمان عثمان بن عفان فتح شده و در این شهر است قبر علی بن موسی الرضا و قبر هارون الرشید.
نسخه خطی موسوم به «مصحف مشهد رضوی» یکی از ارزشمندترین نسخه‌های به‌جا مانده از سده نخست هجری قمری است. از این مصحف می‌توان به عنوان سندی برای بررسی تاریخ کتابت و نحوه قرائت آیات در آغازین دوره‌های ظهور اسلام استفاده کرد.
خیابان امام خمینی (ره) کنونی که به خیابان ارگ شهره است و احداث آن پیش از ساخت فلکه حضرت، آغاز شد. مصوبه فروش بخشی از زمین‌های ارگ و احداث خیابان بر روی آن در دهه اول قرن ۱۴ خورشیدی رقم خورد.