راسته خیابان دریادل، 58 سال است که معروفترین کلهپزی مشهد را در دل خود جا داده است؛ کلهپزی «اصغر کله»، جایی که «حاج اصغر طباخی کبابی» هنوز هم با 73 سال سن پشت کلههای به صف شده داخل سینی مینشیند تا برای عشق کلهها، کله بکشد.
کسی که 58 سال دغدغهاش برای کار شبانهروزی رضایت مردم بوده و به قول خودش برکت زندگیاش از دعای مردمی است که در مغازهاش کله گوسفند میخورند. کلهپزی که معتقد به برکت فراوان خدا در روزی حلال است و میگوید: اگر این شعر را سرلوحه خودت قرار دادی دیگر دغدغه نداشته باش؛ چرا که آن بالایی برایت همه چیز را درست میکند «طمع را نباید چندان کنی که صاحب کرم را پشیمان کنی».
مجتبی هروی میوهفروش محله نیزه میگوید: محل میوهفروشی، کیفیت و قیمت مناسب میوهها و همینطور برخورد خوب با مشتری لازمه کار هر میوهفروش موفق است. شما با رعایت این موارد در جذب مشتری موفق خواهید بود اما از کنار تبلیغات هم نمیتوان ساده عبور کرد و در این راه استفاده از شبکههای اجتماعی بهترین گزینه است.
علیرضا هاشمخانی، راننده تاکسی شهری طرفدار استفاده از تکنولوژیهای روز است و دوست دارد این تجربه را با دیگران به اشتراک بگذارد. در همین زمینه میگوید: در روش پرداخت الکترونیک کرایه تاکسی، شهروندان میتوانند یکی از سه برنامهای را که در این حوزه تعریف شده است روی گوشی خودشان نصب کنند و در زمان استفاده از تاکسی با اسکن بارکد نصب شده در ماشین کرایه خود را از طریق این نرمافزارها پرداخت کنند.
با شیوع بیماری کرونا بسیاری از مشاغل ضرر جبرانناپذیری متحمل شدند، اما در این میان توصیههای پزشکی مبنی بر افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن و مصرف مرکبات باعث شد میوهفروشیها از مشاغلی باشند که کسبوکارشان رونق پیدا کند و میزان فروششان با وجود افزایش قیمتها نسبت به قبل بیشتر شود.
«استاد محله کوشش است.» همه او را به این وصف میشناسند و از مشتریهای دائمی و راضیاش هستند. محمدعلی نوروزی نزدیک به 40سال است که در محله کوشش صافکاری میکند. در واقع جزو اولین کسبه این محله بوده و از نوجوانی با ماشینها وقت میگذرانده است. او 64سال سن دارد و از 54سال پیش در کار صافکاری دست داشته است. جای تعجب ندارد؛ زیرا از دهسالگی تغییرات این شغل را دیده و با آن همگام شده است.
کشاورزی از آن دسته شغلهایی است که در منطقه6 بیشتر از مناطق دیگر رواج دارد. زمینهای خالی حاشیه شهر حالا بستر مناسبی برای کشاورزان شهرنشینی شده است که روزگاری به شهر کوچ کردهاند. خیابان خوشسیما در محله پورسینا از آن محلههایی است که کشاورزان زیادی در آن زندگی میکنند. این محله حالا بیش از ٢٠٠هکتار زمین کشاورزی دارد و انواع و اقسام محصولات در این زمینها کشت میشود. ٣هکتار از این زمینها سهم خانواده شاکری است؛ خانوادهای که نسلدرنسل شغلشان همین بوده و ٥٠سال است که در این زمینها کشاورزی میکنند. حسین شاکری، ساکن خیابان خوشسیما در محله پورسینا، یکی از 10فرزند غلامحسن شاکری است که تصمیم گرفته ادامهدهنده راه پدر باشد. او متولد سال1357 و دارنده مدرک کارشناسی رشته کشاورزی است.
با استقبال مردم مغازههایی شکل گرفت که فقط آبمیوه و بستنی میفروختند و حالا بهعنوان یکی از مشاغل موادغذایی بهشمار میروند. شاید این حرفه درظاهر شغل سختی به نظر نرسد، اما مانند دیگر مشاغل فرازوفرودهای زیادی دارد و اگر مهارت و تجربه نباشد، بیگمان بهجای سودآوری، ضرر و زیان جبرانناپذیری خواهد داشت.
بازارچه اقتصاد مقاومتی و خوداشتغالی بانوان محله چهنو در مسجد شجره برگزار شده است. در این بازارچه هر چیزی که بانوان با هنر دست و مهارت خودشان درست کردهاند یافت میشود.
بیش از آنکه حرفه یا شغل باشد، هنر است. در این هنر صبر، علاقه و خلاقیت حرف اول را میزند. کسی که با قیچی و کاغذ گراف بهسراغ پارچه میرود و بعد از بُرش آن با نخ و سوزن و چرخ خیاطی لباسی زیبا تحویل مشتری میدهد. خیاط محله رضاییه یکی از همان افرادی است که از حدود 13سالگی با هنر خیاطی آشنا میشود و زیر نظر استادان خیاطی شاگردی میکند تا فوت و فن کار را یاد بگیرد. هاشم بصیرت 15سال اخیر را در همین محله رضاییه بوده و اینجا برای هممحلیها خیاطی میکند. حالا خودش کارگاه خیاطی کوچکی دارد و مستقل کار میکند. زنانهدوز است و همسر و خواهرش همکاران او هستند و کار اندازهگیری را انجام میدهند.
یک صافکارخوب با توجه به این فاکتورها باید نحوه چکشزدنش را طوری تنظیم کند که باعث خردهشدن و فرسایش فلز آسیبدیده نشود. اگر ضربات محکمتر از حد معمول باشد فلز بریده میشود. اگر میزان ضربات ضعیفتر باشد، پستی و بلندیهای روی فلز بهخوبی صاف نشده و کج و معوجیهای آن دیده میشود. این را روحالله صباغ میگوید.
بازار سرشور پیرزنی زندگی میکرد که بچههایش استرالیا بودند و هر 10روزی یک پاکت از خارج برایش میآمد. بنده خدا روز در میان که من را میدید سراغ بستهاش را میگرفت. میدانستم خیلی چشم به راه است، چون بعضی وقتها در این پاکتها عکسهای بچهها و نوههایش بود. خودم میرفتم و از قسمت نامههای وارده خارجی کارش را پیگیری میکردم تا سریعتر بسته را به دستش برسانم. هر وقت پاکتها را به دستش میرساندم خیلی خوشحال میشد و کلی دعایم میکرد.
مهمترین ویژگی یک نامهرسان امانتداری است که اگر این خصلت را در وجودش نداشته باشد، در کارش به مشکل میخورد. پستچی وظیفه دارد مرسولات پُستی را بیکم و کاست به دست مردم برساند. جدای از تعهد کاری، این یک تعهد اخلاقی است. الگوی همه نامهرسانها شهید قانعی است. آن زمان حقوق بازنشستگان را به نامهرسانها میسپردند و ایشان در مقابل سارقانی که میخواستند پول مردم را بدزدند مقاومت کرد و با گلوله همانها کشته شد. خوشبختانه مردم به قدری به پست و نامهرسانها اعتماد دارند که بستههای بسیار ارزشمندشان را به دست ما میسپارند.
فاطمه مرادی میگوید: چیزی را میپزم که خودم هم میخورم و سعی میکنم از مواد فریزری استفاده نکنم. برای همین هم است که همیشه سفارشهایم را یک روز زودتر میگیرم که بتوانم مواد اولیه تازه تهیه کنم. طراحی غذاها از خلاقیتهای خودم است، ولی در ترکیب غذاها زیاد نمیشود دست برد، چراکه مردم به طعم غذاها عادت کردهاند و نمیشود تغییر خاصی ایجاد کرد. مردم غذاهای شیک با مواد عالی را دوست دارند. البته خانمهای کارمند بیشتر از خانمهای خانهدار غذا سفارش میدهند.
از روزی که جواد ورزنده قیچی در دست گرفت و دستی به موهای کسی کشید که زیر دستش نشسته بود، 15سال میگذرد؛ کاری که زمینهساز علاقهمندی او به حرفه آرایشگری شد و تصمیم گرفت در کنار اینکه تجربی کار را دنبال میکند، بهصورت بینالمللی نیز آن را آموزش ببیند. قدیم بیشتر آرایشگران سیار بودند و سالهای سال با قیچی و آینه کوچهبهکوچه میرفتند و کنج دیوار و پناه آفتاب کار مردم را راه میانداختند، اما حالا فوتوفنهای بسیاری بلدند و فعالیتهایشان زیاد شده است. برایمان جالب بود تا بدانیم آنها از کجا به اینجا رسیدهاند. این موضوع پای ما را به آرایشگاه ورزنده در محله وحید باز کرد که حالا مشتریهای زیادی دارد.
جواد شهابی درباره تأثیر فراوان کرونا بر شغل چاپ تراکت میگوید: با شیوع کرونا و بهدنبال آن تعطیلی تمامی مراسمهای دورهمی و جشنهای عروسی، دیگر سفارشی برای چاپ تراکت و کارت عروسی نداشتیم و میزان سفارشهای ما بین 70تا 80درصد کاهش یافت. گاهی اوقات چاپ تعدادی تراکت و کارت ویزیت شغلی را داشتیم که درآمد ناچیزی داشت. با ادامه پیدا کردن این روند درآمدمان به حداقل رسید و ما برای مدت بیش از یکسال از جیب خوردیم و خودمان را سرپا نگه داشتیم.متأسفانه برخی همکاران ما بهدلیل اینکه مغازه را اجاره کرده بودند نتوانستند دوام بیاورند.
یک عطار خوب باید درباره تداخل داروهای گیاهی و داروهای شیمیایی اطلاعات کافی داشته باشد چرا که مصرف همزمان برخی داروهای گیاهی با داروهای شیمیایی موجب خونریزی دستگاه گوارشی، تشنج و ایجاد مشکل برای بیماران قلبی، عروقی و دیابتی میشود. یک عطار خوب باید مزاجها را بشناسد و نسخهپیچی گیاهان دارویی را با توجه با طبع سرد و گرم و معتدل افراد انجام دهد. همه اینها چم و خم کار است و فقط با دانش و تجربه کافی بهدست میآید. این بخشی از گفتههای مهناز سرسخت، قدیمیترین عطار محله وکیلآباد، است.
در و پنجره یکی از عناصر مهم در معماری است. خانه یا محل کاری که نور و گردش هوای مناسبی نداشته باشد، بر روحیه ساکنان آن تأثیر منفی خواهد گذاشت. در طول سالیان تغییرات زیادی در عرصه تولید در و پنجره ایجاد شده است، از اُرسیها (در و پنجرههای چوبی و شیشههای رنگی) دوره قاجار بگیرید تا در و پنجرههای دوجداره امروزی. احمد غفوری یکی از قدیمیترین کسبه در و پنجرهساز محله خاتم الانبیا(ص) درباره این حرفه و تغییرات آن توضیحات شنیدنیای دارد.
قصه قالی، با آن رجها و کوکهای پرشمارش حکایت «هزارویکشب» است و از زوایای گوناگون میتوان به آن پرداخت. شب اول این قصه، ماجرای برپا کردن «دارها» است و در ادامه نوبت به «چلهکشی» میرسد. سر آخر باید آمیزهای از انتظار و صبر ساخت تا کار پیش رود و آنگاه که قیچی میاندازند و ریشهها را از دار میبرند حیاتِ نوی قالی آغاز میشود. فاطمه حاج جمهوری یکی از هنرمندان منطقه 3 است که تا کنون به صورت جهادی هنرش را به دیگران انتقال داده است.
سراغ شغلی آمدهام که در مقایسه با دیگر مشاغل، قدمت چندانی در کشور ما ندارد اما در همین چند سال گذشته بهسرعت گسترش یافته و طرفدار پیدا کرده است. قهوه، دانه گیاهی گرمسیری که خلاف نامش اصلا قهوهای نیست و بعد از پخت (رُست کردن) به سر و شکل دانه قهوه در میآید. زمانی قهوهنوشیدن تنها از طریق رفتن به یک کافیشاپ لوکس میسر بود. آن هم نه در همه جای شهر. باید شال و کلاه میکردی و به بالای شهر میرفتی تا کافیشاپی پیدا کنی و با استرس لای منوی آن دنبال نوشیدنیای آشنا بگردی.
برای پذیرفتهشدن و کار در یک آژانس وجود چند شرط برای راننده لازم است. امید اقبالی در اینباره میگوید: راننده آژانس سابقه اعتیاد و موادمخدر نباید داشته باشد. بومی و محلی باشد از این لحاظ که با شرایط محله و خلقیات و منش مردم محل آشنایی کامل داشته باشد تا بتواند با آنها تعامل بیشتری برقرار کند. مهارت کافی در رانندگی وآشنایی کامل با محلات و کوچهپسکوچههای شهر را داشته باشد تا بتواند مسافر را به سلامت و بهسرعت به مقصد برساند. مهمترین شرط برای یک راننده آژانس این است که باید محرم اسرار مشتری باشد.