در محرم (خرداد) سال ۱۳۴۲ رژیم پهلوی که مطلع بود مراسم محرم آن سال با سالهای گذشته تفاوت خواهد داشت، قبل از آغاز محرم تلاش کرد تا با امنیتی کردن فضای کشور و ارعاب مردم اوضاع را کنترل کند.
مزرعه شقا شامل سه قلعه به نامهای یزدیها، بالا و پایین بوده و سه صحرا و شش جفت زمین زراعی داشته است، اما تعیین مکان دقیق این اجزا نیز امکان ندارد. به نظر میرسد جمعیت ساکن شقا در اوج رونق، جمعیتی درخورتوجه بوده است
هشت متر بودن عرض تمام نقاط کوچه، دلیلی بر نام مردمی این گذر است و به همین سبب، آن را «نخستین و اصیلترین کوچه منظم مهندسیساز شهر» لقب دادهاند.
۲۸ آبان مصادف با عید غدیر، بزرگترین راهپیمایی مردم مشهد رقم میخورد. فردای این روز، اما درگیری و تعقیبوگریز چند مأمور و مردم، به تیراندازی در بارگاه علیبنموسیالرضا (ع) منجر میشود
جوی آبی وارد پادگان میشد. صفرعلی گیلاسی فکری به ذهنش رسید. منتظر شد هوا تاریکتر شود؛ «دمدمههای غروب هوا گرگومیش بود. در گودال آب نشستم. از همان کانال آب شناکنان خود را به بیرون پادگان رساندم.»
آخرین بنای زندهیاد عابدزاده که آن را در سال ۱۳۴۹ میسازد، مدرسه جعفریه است که در خیابان صدر ۱۲ قرار گرفته است. زمین این بنا متعلق به فردی به نام «حسین گچپز ارض اقدس» بوده است.
چهل خانه، تنهانام کوچه نیست و برخی قدیمیهای نوغان، این کوچه را «چله خانه» میخوانند. این افراد علت خوانده شدن کوچه به این نام را وجود چند کارگاه چله کشی دار قالی در این کوچه میدانند.
در دوره رضاشاه، بهزور چادر از سر زنان کشیده میشد. روزهایی که یا خیلی از زنان را خانهنشین کرد یا آنان را هنگام حضور در محافل عمومی با ترسی همیشگی همراه نمود.
«گزارش مکتب شاهپور» به سیمای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی مشهد در ابتدای قرن چهاردهم خورشیدی میپردازد و بنا بود همزمان با جشن هزاره فردوسی در سال ۱۳۱۳ خورشیدی انتشار یابد.
در چهارهمین روز آبان، تظاهرات آرامی با حضور پررنگ دانش آموزان و زنان در مشهد برگزار میشود و روزنامه خراسان، آن را چنین گزارش میکند: «تظاهرکنندگان خواستار مجازات عاملین حادثه اسف بار دانشگاه تهران بودند».
کوچه بهاءالتولیه که اکنون تابلوی «تهپلمحله ۶» و «شهید سعید سروقدی» در ابتدای آن دیده میشود، یکی از نقاط سبز نقشه دالمج است که باغهای آن جای خود را به خانهها داده است.
اسدی متولی آستانه، سال ۱۳۰۶ برای اینکه طرح خیابانکشی را در زمین متعلق به نظامالملکیها اجرا کند، پدر شیخ حسن را همراه دو تن از پسرعموهایش، بهمدت چند هفته در طویله زندانی میکند.
تخریب دو پلاک در دهه سی کوچه ضیا را طولانی و باریک میکند و راه دسترسی به بیوت علما آسان میشود، مشهدیها پس از آن، این راسته را «کوچه علما» لقب میدهند.
نادرشاهِ عاشق توسعه شهر و گسترش تجارت، تصمیم گرفت برای نخستینبار یهودیها را وارد مشهد کند تا این شهر توسعه یابد.
خانه خاندان ملا ازغدی حدود ۱۰۰ سال پیش ساخته شدهاست. این خانه اگرچه به ثبت ملی نرسیده، سبک معماری و هنر خاص آن باعث شده از سایر خانههای همدورهاش متمایز شود.
قبرستان ارامنه، تنها قبرستان مسیحی مشهد در دوره قاجار محسوب نمیشده و در محدوده خیابان عنصری امروزی، جایی نزدیک به باغ خونی، قبرستان دیگری وجود داشته است.
کوچه «حوض محمدعلیخان» که بخشی از شارستان کهن اطراف حرم رضوی بوده، حالا تغییر ماهیت داده است.
خانه تاریخی موسوینژاد مربوط به دوره پهلوی اول است. با توجه به موقوفه بودن آن، محل اسکان طلبههای حوزه علمیه مشهد شده است و «منزل طلبهها» خوانده میشود.
یکی از عکسهای ماری تِرِز اولنس دو شوتن، تصویری است از گنبد و گلدسته طلا که از ضلع شرق و رو به غرب، از فراز سرای «وزیرنظام» گرفته شده است.
تاریخچه خانه تاریخی احمدیان بهعلت نبود کتیبه، چندان روشن نیست، اما باتوجهبه مستندات شفاهی و شیوه معماری آن میتوان گفت که قدمت این خانه به دوره پهلوی اول میرسد.