محمدعلی افراسیابی قدیمی‌ترین تاسیساتی پارک ملت است

نقشه تمام تاسیسات پارک ملت را در ذهنش دارد و هنگامی که مشکلی پیش می‌آید، مستقیم به محل خرابی اتصالات می‌رود. ۲۸سال است که کارش همین است و نمی‌توان انتظاری غیر از این داشت. محمدعلی افراسیابی که از قدیمی‌های پارک ملت در قسمت تاسیسات است، در تمام مدت خدمتش در همین زمینه مشغول بوده است. با آنکه تحصیلاتش در رشته برق و تاسیسات نبوده، اما با علاقه‌ای که به این کار داشته، آن را به‌صورت تجربی آموخته است.

مطلب مرتبط عشق با حرارت نوجوان محله امیریه به طراحی سامانه‌های حرارتی

قدیمی‌ پارک ملت

افراسیابی درس را نیمه رها می‌کند و برای کسب تجربه در رشته موردعلاقه‌اش به شهر‌های تهران، یاسوج، بندرعباس، بندر گناوه و خوربیابانک می‌رود. او تمام کار‌های تاسیسات کشتارگاه بندرلنگه را انجام می‌دهد، تجربه‌های کاری خوبی پیدا می‌کند و به تهران می‌آید که توسط یکی از دوستانش آگاه می‌شود شهرداری مشهد در بخش تاسیسات نیرو جذب می‌کند.

او در سال۱۳۶۳ با قبولی در امتحان تاسیسات برای فعالیت در پارک ملت مشهد انتخاب می‌شود. او که حالا از قدیمی‌های پارک ملت به‌شمار می‌رود، در این سال‌ها تغییر‌های زیادی را در این بوستان دیده است. ساعتی پای صحبت‌های او نشستیم تا تاریخ شفاهی پارک در چندین سال را از زبانش بشنویم.

پارک ملت؛ طراحی به سبک پارک‌های انگلیس

افراسیابی می‌گوید: پارک ملت در این چند سال تغییر‌های زیادی را به خود دیده است. شاید آنهایی که کمی سنشان بیشتر است، وقتی پارک ملت امروز را با گذشته مقایسه می‌کنند، این تفاوت‌ها را متوجه شوند. طرح اولیه این بوستان در سال۱۳۴۳ به دست چند مهندس انگلیسی به سبک پارک‌های انگلیسی طراحی شد و زمینی در خارج از شهر به آن اختصاص پیدا کرد، اما سال‌ها بعد هنگامی که مهندس شهرستانی شهردار مشهد شد، کار ساخت‌و‌ساز این پارک سر‌وسامانی پیدا کرد و در نهایت مهندسان کشورمان ساخت آن را به پایان رساندند و این بوستان ۶۳هکتاری که بزرگ‌ترین بوستان مشهد است، افتتاح شد.

مهندسان طراح انگلیسی با توجه سرانه فضای سبز یک‌سوم این پارک را به صورت جنگلی طراحی کرده بودند

وی ادامه می‌دهد: مهندسان طراح انگلیسی با توجه به جمعیت مردم مشهد در آن سال‌ها و با توجه سرانه فضای سبز یک‌سوم این پارک را به صورت جنگلی طراحی کرده بودند که تا همین ۱۰سال پیش هم بخش جنگلی پارک وجود داشت. در این قسمت تردد شهروندان کمتر بود. بیشتر مردم و زائران در قسمت‌های جنوبی، شرقی و غربی رفت‌وآمد داشتند. در آن سال‌ها معابر پارک و حتی دور بزرگ پارک خاکی بود تا اینکه در سال۱۳۶۶ هنگامی که مهندس صابری‌فر شهردار مشهد شد، دور پارک را آسفالت کردند.

ساعت دوازده شب برق‌های پارک خاموش می‌شد

جنگل در سال۷۸ تخریب و مساحت این قسمت به فضای سبز پارک اضافه شد. افراسیابی در همین زمینه توضیح می‌دهد: در قسمت جنگلی امکانات تاسیساتی وجود نداشت تا شهروندان بتواند از آن استفاده کنند.

قدیمی‌ها به یاد دارند؛ از گلخانه به سمت در شمالی پارک دیگر ترددی نبود. همچنین در گذشته تعداد افرادی که به این بوستان مراجعه می‌کردند بسیار کمتر از امروز بود، اما در حال حاضر تعداد افرادی که برای تفریح یا اتراق به این مکان مراجعه می‌کنند، بسیار بیشتر از گذشته شده است. به دلیل این احساس نیاز بود که بخش جنگلی به فضای سبز تبدیل شد. اما با قطع درختان مسلم است که از نظر آب و هوایی شاهد تفاوت‌هایی هستیم. از زمانی که جنگل تخریب شده است حتی کسانی هم که در اطراف پارک زندگی می‌کنند، این تغییر را احساس کرده‌اند.

اما درباره تاسیسات پارک، او معتقد است: در حال حاضر سیستم‌ها تفاوت زیادی با گذشته کرده است که در این زمینه می‌توان به روشنایی معابر اشاره کرد که افزایش درخور ملاحظه‌ای داشته است، به‌طوری‌که در هیچ نقطه‌ای از این بوستان بزرگ، مکانی وجود ندارد که تاریک باشد. برای اینکه پارک به روشنایی مناسب دست پیدا کند افراد زیادی زحمت کشیدند که من هم یکی از آنها بودم؛ شاید مهندس نباشم، اما بسیاری از مهندسان کارم را قبول دارند.

یادم می‌آید در آن دوران ساعت دوازده شب برق‌های پارک خاموش می‌شد و مردم هم با اعلام خاموشی از بوستان خارج می‌شدند، اما حالا اینجا شبانه‌روز ندارد و در هر ساعتی از شب، افرادی در پارک حضور دارند.

ورود وسایل به پارک ممنوع بود

او به زائران و مجاورانی اشاره می‌کند که وسایل خود را در حاشیه فضای سبز پارک پهن کرده‌اند و در حال خوردن چای و غذا هستند و از خاطراتش در این زمینه برایمان تعریف می‌کند و ادامه می‌دهد: کارکردن در این پارک با خاطره‌های تلخ و شیرین زیادی همراه است، یکی از آن خاطرات جالب درباره اتراق‌کردن شهروندان و زائران است.

یادم می‌آید تا سال۱۳۸۰اتراق در پارک ممنوع بود، حتی از ورود یک‌کیلو بار هم جلوگیری می‌شد. روزی به اتفاق نگهبانان در ضلع جنوبی پارک ایستاده بودیم که آنها به خانمی مشکوک شدند و تصور کردند او زیر چادرش وسایلی مانند زیرانداز یا پیک‌نیک را پنهان کرده است، اما هنگامی که از پرسیدیم، متوجه شدیم باردار است. این سخت‌گیری سبب می‌شد کمتر شاهد حوادث ناگوار باشیم و از سوی دیگر در نظافت و تمیزی پارک هم بسیار موثر بود.

افراسیابی در ادامه با خنده به ماجرای اتصال یکی از تیر‌های برق اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: گاهی بارش برف و باران نیست که موجب اتصالات می‌شود، بلکه حیواناتی مانند قورباغه موجب اتصال برق در یک قسمت می‌شوند؛ به عنوان مثال چندوقت پیش با اتصال شدیدی روبه‌رو شدیم و هنگامی که به محل حادثه رفتیم، دیدیم قورباغه‌ای به درون تیر چراغ برق رفته و این مشکل را به‌وجود آورده است. افراسیابی چند سال دیگر بازنشسته می‌شود، اما نگران وضعیت درختان پارک است که این روز‌ها میهمانی به نام پایانه را در کنار خود جای داده‌اند.

این گزارش پنج شنبه، ۲۹ تیر ۹۱ در شماره ۱۳ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.