عباسآبادیها پای کار طبیعت
در محله عباسآباد، جایی که همسایگیها هنوز رنگ و بوی صمیمی و قدیمی خود را حفظ کردهاست، جرقهای روشن شده که رفتهرفته، درحال تبدیل به جریانی سبز است. پویش «نه به پلاستیک»، هرچند ابتدا به بهانه حمله دشمن به پتروشیمیها و افزایش قیمت پلاستیک، شکل گرفت، اکنون با همراهی اعضای یک گروه هزاروهفتصدنفره از اهالی محله، به نمادی از همبستگی، میهندوستی و تلاش برای بازگشت به سبک زندگی درست، تبدیل شده است.
خاطرات زنبیلهای قرمز
خاطرات کودکی برای ناهید وکیلزاده،تر و تازه است؛ زمانی که خبری از جاگیرشدن کیسهها و ظروف پلاستیکی در زندگی روزمره مردم نبود. او که علاوهبر عضویت در شورای اجتماعی محله مدیریت کانال محله عباسآباددر بستر پیامرسان ایتا را برعهده دارد، از دورهای میگوید که دور نیست و هنوز هم ردپای عادتهای خوبش را میتوان در روستاها و شهرهای کوچک و زندگی قدیمیترها مشاهده کرد؛ «زنبیلهای قرمز را یادتان هست؟ ساکهایی که مادرهایمان از ساندیس میدوختند چطور؟ هر کس میخواست برود خرید از بقالی، سبزیفروشی، نانوایی و... ساکش را هم برمیداشت و دیگر لازم نبود برای خرید هر قلم جنس، یک کیسه پلاستیکی از مغازهدار بگیرد.»
او ادامه میدهد: هنوز هم در روستاها و شهرهای کوچک، این جور عادتهای خوب وجود دارد. مثلا مردم وقتی میروند نانوایی، بقچه پارچهای مخصوص نان را از خانه برمیدارند. اینطور، هم نان را تمیزتر و بهداشتیتر به سفره میرسانند، هم کیسه پلاستیکی استفاده نمیشود.
عادتهای خوبی که این بانوی سیوهشتساله اشاره میکند، در چند دهه اخیر، تبدیل شده است به فرهنگی عمومی برای استفاده بیرویه از ظروف یکبارمصرف و بطریها و کیسههای پلاستیکی؛ فرهنگی که تلاش برای تغییر آن، علاوهبر افرادی دغدغهمند و خواهان تغییرات مثبت، انگار به اتفاقی مثل شوک قیمتی در مواد اولیه پلاستیکجات نیاز داشت.
هممحلهایهای همراه
«زمانی که دشمن در جنگ تحمیلی سوم، پتروشیمیها را هدف قرار داد، یک دفعه تأثیرش را در بازار پلاستیک دیدیم. فضای مجازی پر شد از کارهای گذرا و مقطعی، پستها و عکسنوشتهها و متنهایی برای دعوت به کاهش مصرف پلاستیک. این تلنگر، من را به فکر انداخت که پویشی مستقل در محله عباسآباد به راه بیندازم.»
اهالی خوب و دغدغهمند عباسآباد. گاهی خودشان پیام میدهند و پیشنهاد میکنند که فلان پویش را بگذار توی کانال
دلگرمی خانم وکیلزاده در این طرح، تجربههای موفقی بود که پیش از این با کمک هممحلهایهای فرهیختهاش انجام داده بود و هر کدام، به یک شکل، حس مسئولیتپذیری اجتماعی اهالی را تقویت میکرد. تازهترین نمونه از این دست پویشهای مردمی، دعوت هممحلهای به کاهش مصرف آب و انرژی است و بهاشتراکگذاشتن تصاویر آن در کانال محله.
او میگوید: اهالی خوب و دغدغهمندی داریم در عباسآباد. گاهی خودشان پیام میدهند و پیشنهاد میکنند که فلان پویش را بگذار توی کانال. نمونهاش یکی از هممحلهایها که درخواست کرد پویشی برای جمعآوری تکهپارچههای نو از منازل راه بیندازم برای دوخت کیسههای پارچهای و اهدا به شرکتکنندگان در اجتماعهای شبانه؛ به این امید که کمکم، عادت بههمراهداشتن ساک دستی و کاهش استفاده از کیسههای پلاستیکی بین مردم، جا بیفتد.
تجربههای موفق
استفاده از استکانهای بلوری برای پذیرایی از مردم در اجتماع شبانه طبرسیشمالی ۴ یکی از تجربههای موفقی است که بانی اجرای آن، دوستان همفکر و همنظر با ناهید وکیلزاده هستند.
او به تجربه پخت آش نذری برای بارش باران نیز اینطور اشاره میکند: پاییز پارسال، با مشارکت صددرصدی هممحلهایها، دو دیگ آش نذری توی حیاط منزلم، پخته شد، بدون اینکه حتی از یک ظرف یک بار مصرف استفاده و هزینهتراشی و زباله تولید کنیم. به مردمی که برای دریافت آش نذری مراجعه میکردند، گفته بودیم با خودشان قابلمه یا کاسه بیاورند.

در مسیر تداوم
دور اول پویش که هفت روز به طول انجامید، با ارسال عکسهایی ازسوی مردم برای کاهش مصرف کیسهها و ظرفهای پلاستیکی همراه بود. اجرای این پویش، برای وکیلزاده بهعنوان بانوی خانهدار و دغدغهمند محله عباسآباد، صرفا یک شروع بود و سنگ محکی برای برداشتن گامهای بعدی آن.
او از تمایلش برای آغاز دور دوم این پویش میگوید و از دغدغههایی که امیدوار است با همراهی و حمایت شهرآرامحله، کسبه، خیران محلی و شهرداری، از محله عباسآباد فراتر رود و به دیگر محلات منطقه۳ و ۴ برسد.
به نیت رونق پویش
اعظم قدسی، شهروند محله عباسآباد
استفاده از ظرف و وسایل پلاستیکی در خانه ما، حداقل ممکن است. حتی جاادویهای و جاحبوباتی را از ظروف استیل انتخاب کردهام. سفره یکبار مصرف نمیخرم، نان را داخل پلاستیک نمیگذارم و از ظرفهای یکبار مصرف استفاده نمیکنم. یک بطری شیشهای با حفاظ پلاستیکی و منعطف، همراهم هست برای این روزهای گرم که بدن به آب نیاز دارد.
سفره یکبار مصرف نمیخرم، نان را داخل پلاستیک نمیگذارم و از ظرفهای یکبار مصرف استفاده نمیکنم
اعتقاد دارم کاهش مصرف پلاستیک، علاوهبر صرفه اقتصادی، به سلامتی هم کمک زیادی میکند. دلیل شرکتم در پویش نه به پلاستیک و ارسال عکس برای خانم وکیلزاده، این بود که پویش، رونق بگیرد و افراد بیشتری، جذب این کار خوب بشوند.
بازخورد فراتر از انتظار
محمدرضا رضایی، شهروند محله شهید قربانی
یکی از دوستانم، پست کانال محله عباسآباد و این پویش را برایم فرستاد. من هم به نیت کمک به کشورم در این شرایط جنگی و کاهش مصرف پلاستیک، این بار که برای خرید میوه و سبزی رفتم بازار، دوسهتا کیسه پارچهای همراهم بردم. راستش اصلا فکر نمیکردم که دیگران با دیدن این کیسههای پارچهای این قدر تشویقم کنند.
یکی از فروشندهها که پیرمردی ریزنقش بود، کلی از من تمجید کرد و گفت: یک دانه پلاستیک ارزشی ندارد اما، خیلی وقتها میبینی پلاستیک، پاره میشود و خریدها میریزد روی زمین. با این کیسه پارچهای هم به نفع خودت کار کردهای، هم به نفع من، هم به نفع مملکت.
* این گزارش یکشنبه ۲۴ خردادماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۶۷ شهرآرامحله منطقه ۳ و ۴ چاپ شده است.