از اوستاحسن طباطباییاصل، بهعنوان بانی و مسئول حفظ کشاورزی و باغداری در توس یاد میشود. او هنگام تعمیر تراکتورهای خراب هرجا که به بن بست برمیخورد، با استفاده از نبوغ خود، قطعاتی را تولید و تراکتور را راهاندازی میکرد.
منطقه ۱۲
همنشینی محدوده تاریخی و مدرن در یک منطقه
منطقه ۱۲ از دو محدوده متصل و منفصل شهری تشکیل شده است. ساختمانسازی در ناحیه متصل این منطقه در ۲۰سال گذشته با سرعت زیادی پیش رفته و این موضوع باعث شده است این محدوده با خیابانکشیهای استاندارد شهری، خانههای نوساز و... بهعنوان یک منطقه نوین شهری شناخته شود. بافت تاریخی منطقه ۱۲ در ناحیه منفصل توس قرار دارد که قدمت برخی بناهای آن در اطراف شهر تاریخی طابران توس به هزار سال میرسد. ظرفیتهای گردشگری و تاریخی سهم ویژهای در رونق اقتصادی این منطقه دارند که از آن جمله میتوان به آرامگاه فردوسی، بقعه هارونیه، ارگ توس، بوستان مینیاتوری، نمایشگاه بینالمللی و... اشاره کرد. محله وکیلآباد از محلات قدیمی محدوده متصل شهری است که بسیاری از کارگران قدیمی حاج حسینآقا ملک هنوز در آن سکونت دارند. زمینهای رها شده در بخش متصل شهری و نبود طرح تفصیلی و ساخت و ساز غیرمجاز در محدوده منفصل توس و محله وکیل آباد از مشکلات این منطقه است. شهرداری منطقه ۱۲ سال ۱۳۸۳ شکل گرفت و تا سال ۱۳۹۲ به صورت نیمهخصوصی با مشارکت شرکت آبادانی و مسکن الهیه اداره میشد. بعد از آن به طور کامل به شهرداری مشهد واگذار شد. در مساحت ۶۵۰۲ هکتاری این منطقه ۱۰۵ هزار نفر زندگی میکنند.
کتابخانه بهمن بزرگترین و مهمترین کتابخانه در دسترس اهالی محله جاهدشهر است. این کتابخانه که در آذرماه سال ۸۸ تاسیس شده ۱۰۷ متر مساحت دارد. با ۲ سالن مجزای مطالعه برای خواهران و برادران.
آذین زرینپور میگوید اگر طراحی دکوراسیون محله را به او میدادند، درختان را در جای جای محله قرار میداد. تابلوهای مغازهها را یک رنگ و یک اندازه بالا میکشید، خانهها را رنگ بهار، تابستان، پاییز و زمستان میکرد.
حاجآقای تفضلی میگوید: قلعه وکیلآباد حدود ۳۰۰ سال قدمت دارد. به یاد دارم که ۶۰ سال پیش ، مشهد تا حدود فلکه تقیآباد بود و از آنجا تا خود محله ما، زمینهای کشاورزی بود.
۵۰ سال پیش بود که اولین بازسازی در مسجد صاحب الزمان (عج) انجام شد. همهاش به خرج اهالی بود و همت خود آنها. زمین وسیع مسجد از حالت انباری ساده با یک گنبد چوبی و کاهگلی تبدیل شد به مسجدی با حوض بزرگ.
عیسی صادقیزاده میگوید: اولینبار بعد از فوت نابهنگام مرحوم پدرم که خیلی دوست داشت آرامگاه فردوسی را ببیند، به این مکان رفتیم. لحظهشماری میکردم و اشعاری از شاهنامه را که هنوز حفظ بودم، میخواندم.
مجتمع مسکونی غدیر، دوازدهسال قبل در امیریه ۱۸ ساخته شد. این مجموعه که ۵ بلوک و ۱۲۰واحد دارد و اولین مجموعه مسکونی معبر به شمار میرود، توسط شرکت پیمانکاری بهصورت مشترک بین چند ارگان دولتی احداث شده است.