سرانجام پس از کش و قوسهای فراوان ششم آذر مجوز مرمت خانهای تاریخی در بالاخیابان صادر شد.
غلامرضا جعفرینسب، یکی از اهالی محله تلگرد دست به کار شده و با بازسازی خانهای متروکه مربوط به دهه ۱۳۳۰ پرمکاشفهترین جایی را در منطقه ساخته که آدمهای عاشق گذشته میتوانند در آن قدم بگذارند.
برای مرمت این آثار، در سال ۱۴۰۲ بودجهای اختصاص نیافته و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به تشکیل پرونده اکتفا کرده است!
امتداد سهکوچه توحید به خیابانهای صاحبالزمان (عج) و دانشگاه میرسد و ۱۲ کوچه دیگر آن هم بنبست است. از این ۱۲ کوچه، ۹ تای آن کوچههای باریک با طول بسیار کم هستند.
خانه خاندان ملا ازغدی حدود ۱۰۰ سال پیش ساخته شدهاست. این خانه اگرچه به ثبت ملی نرسیده، سبک معماری و هنر خاص آن باعث شده از سایر خانههای همدورهاش متمایز شود.
اینبار، آتش بانی خیر شد؛ آتشی که چندسال قبل با زغال قلیان به جان خانه قدیمی احمدیان افتاد، نوه او را به این فکر انداخت که خانه تاریخدار پدربزرگ را نجات دهد.
خانه تاریخی داروغه در محله پایینخیابان، راسته حوض مسگران، راسته بهادرخان یا شهید سالاریمقدم، کوچه یوسفخان واقع شده است.
وضع آبانبار تشکری را در یک کلمه خلاصه میکنند: «بحرانی». همان بحرانی که به سراغ این آبانبار ۱۵۰ ساله آمده است؛ بنایی که عمر آجرهایش به دوران قاجار بر میگردد.
تاریخچه خانه تاریخی احمدیان بهعلت نبود کتیبه، چندان روشن نیست، اما باتوجهبه مستندات شفاهی و شیوه معماری آن میتوان گفت که قدمت این خانه به دوره پهلوی اول میرسد.
در محله تازهساز دانش آموز بنایی ۵۰۰ متر مربعی به سبک و سیاق سنتی که نمایانگر تاریخ دوره صفویه و قاجار است، ساخته شده. در این خانه انگار که در زمان سفر کردهای! به قرنها پیش.
خانه تاریخی آل سیدان- معروف به سیدان- به دلیل پرشدن چاههای جذبیاش در بارندگیهای پاییز و گودبرداری غیر اصولی پروژه پشت خانه فروریخت.
حاجآقای رحیمیان که دفتر کار و تجارتش در کاروانسراهای پایینخیابان بود، حسینیه فعلی رحیمیان را از داروغه مشهد خرید.
مرحوم کوزهکنانی که یکی از تاجران بزرگ مشهدی در اواخر قاجاریه بهشمار میرفته، این خانه را در سال۱۲۷۰ هجریشمسی بنا کرده است.
مالک اولیه خانه تاریخی محمدیه «صراف» نامی بوده است که اطلاعات زیادی درباره شغل و موقعیت وی دردسترس نیست. حدود ۸۰ سال پیش آقای محمدی این منزل را خرید و تاکنون نیز مالک این منزل در اینجا ساکن است.
مهمترین ویژگی خانه تاریخی ناظران وسعت زیاد و قدمت آن است. از ویژگیهای بارز خانه تاریخی ناظران موقعیت قرارگیری آن در سایتی باارزش و راسته تاریخی بین عباسقلیخان تا خیابان نواب صفوی ۱۱ است.
آجرهای نقشدار در نمای بنای خانه تاریخی پریشانی و شیوههای اجرای متنوع آنها، نشانگر ذوق سرشاری است که هنرمند معمار در اجرای ساختمان بهکار گرفته است
خانه اردکانیان دارای دو قسمت تابستاننشین در جنوب و زمستاننشین در شمال است. در قسمت زمستاننشین پهنای اتاقها کم است و علتش این است که آفتاب تا انتهای عمق اتاق نفوذ کند.
اصغر مجربیکرمانی میگوید: در این خانه ۱۳۸ سال است که اقوام من زندگی کردهاند. مادربزرگم این ملک را با ۲۰۰ تومان میخرد و به همراه فرزندش در آن ساکن میشود. وقتی اینجا را میخرد، دورتا دور خانه را اتاق میسازد و همه را اجاره میدهد.
از محله تاریخی «تپل محله» حالا به جز یکی دو کوچه قدیمی و یک میدانگاهی رها افتاده چیزی باقی نمانده است.
خانه کرمانی در حدود ۹۰ سال قبل در دوره قاجاریه بنا شده است. مالک و سازنده بنا به گفته آقای کرمانی، مالک کنونی آن، شخصی یهودی بوده است. این ملک حدود ۵۰ سال قبل از شخصی یهودی خریداری شده است.