خانه تاریخی - صفحه 3

خیابان آخوندخراسانی در سال ۱۳۲۰ احداث شده و تا سال ۱۳۴۶ آسفالت‌نشده باقی مانده بود.
سیدحسن آزرده نیم‌قرن در عمارتی زندگی کرده که موسوم به «خانه اربابی» است و در دوره قاجار یا پهلوی اول ساخته شده و شاهد حکومت امثال سبزواری‌ها و مقیمی‌ها بر مردم چهاربرج بوده است.
خانه تاریخی داوودی به سبک ساختمان‌های اواخر قاجار و اوایل دوره پهلوی اول به دوبخش اندرونی و بیرونی تقسیم می‌شود که  راه ورود به آن‌ها از هم جداست. حیاط سرا در مرکز قرار گرفته و سه‌بنا در اطراف آن سربرافراشته‌اند.
خاندان داوودی‌ از خانواده‌های بزرگ محله بالا خیابان بوده است. خاندانی که بزرگ آن‌ها  کربلایی محمدحسین داوودی خباز، نانوا بوده و به همین «خباز» همنشین نام فامیل این خاندان شده است.
منزل خاندان بشیرنژاد، معماری درخورتوجهی دارد، فرزند ششم خانواده، برای قبولاندن حرفش، ما را به طبقه دوم خانه می‌برد و شروع می‌کند به بالا و پایین پریدن. سقف طبقه پایین، زیر پایمان مانند خمیری نرم، می‌لرزد.
سرانجام پس از کش و قوس‌های فراوان ششم آذر مجوز مرمت خانه‌ای تاریخی در بالاخیابان صادر شد.
غلامرضا جعفری‌نسب، یکی از اهالی محله تلگرد دست به کار شده و با بازسازی خانه‌ای متروکه مربوط به دهه ۱۳۳۰ پرمکاشفه‌ترین جایی را در منطقه ساخته که آدم‌های عاشق گذشته می‌توانند در آن قدم بگذارند.
برای مرمت این آثار، در سال ۱۴۰۲ بودجه‌ای اختصاص نیافته و اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان به تشکیل پرونده اکتفا کرده است!
امتداد سه‌کوچه توحید به خیابان‌های صاحب‌الزمان (عج) و دانشگاه می‌رسد و ۱۲ کوچه دیگر آن هم بن‌بست است. از این ۱۲ کوچه، ۹ تای آن کوچه‌های باریک با طول بسیار کم هستند.
خانه‌ خاندان ملا ازغدی حدود ۱۰۰ سال پیش ساخته شده‌است. این خانه اگر‌چه به ثبت ملی نرسیده، سبک معماری و هنر خاص آن باعث شده از سایر خانه‌های هم‌دوره‌اش متمایز شود.
این‌بار، آتش بانی خیر شد؛ آتشی که چندسال قبل با زغال قلیان به جان خانه قدیمی احمدیان افتاد، نوه او را به این فکر انداخت که خانه تاریخ‌دار پدربزرگ را نجات دهد.
خانه تاریخی موسوی‌نژاد مربوط به دوره پهلوی اول است. با توجه‌ به موقوفه بودن آن، محل اسکان طلبه‌های حوزه علمیه مشهد شده است و «منزل طلبه‌ها» خوانده می‌شود.
خانه تاریخی داروغه در محله پایین‌خیابان، راسته حوض مسگران، راسته بهادر‌خان یا شهید سالاری‌مقدم، کوچه یوسف‌خان واقع شده است.
وضع آب‌انبار تشکری را در یک کلمه خلاصه می‌کنند: «بحرانی». همان بحرانی که به سراغ این آب‌انبار ۱۵۰ ساله آمده است؛ بنایی که عمر آجرهایش به دوران قاجار بر می‌گردد.
تاریخچه خانه تاریخی احمدیان به‌علت نبود کتیبه، چندان روشن نیست، اما با‌توجه‌به مستندات شفاهی و شیوه معماری آن می‌توان گفت که قدمت این خانه به دوره پهلوی اول می‌رسد.
در محله تازه‌ساز دانش آموز بنایی ۵۰۰ متر مربعی به سبک و سیاق سنتی که نمایانگر تاریخ دوره صفویه و قاجار است، ساخته شده. در این خانه انگار که در زمان سفر کرده‌ای! به قرن‌ها پیش.
خانه تاریخی آل سیدان- معروف به سیدان- به دلیل پرشدن چاه‌های جذبی‌اش در بارندگی‌های پاییز و گودبرداری غیر اصولی پروژه پشت خانه فروریخت.
حاج‌آقای رحیمیان که دفتر کار و تجارتش در کاروان‌سرا‌های پایین‌خیابان بود، حسینیه فعلی رحیمیان را از داروغه مشهد خرید.
مرحوم کوزه‌کنانی که یکی از تاجران بزرگ مشهدی در اواخر قاجاریه به‌شمار می‌رفته، این خانه را در سال‌۱۲۷۰ هجری‌شمسی بنا کرده است.
مالک اولیه خانه تاریخی محمدیه «صراف» نامی بوده است که اطلاعات زیادی درباره شغل و موقعیت وی دردسترس نیست. حدود ۸۰ سال پیش آقای محمدی این منزل را خرید و تاکنون نیز مالک این منزل در اینجا ساکن است.