خیابان توس70 از نظر وجود کاربریهای اصلی همچون مذهبی، آموزشی، درمانی، فضای سبز و ورزشی در وضعیت مناسبی قرار دارد. وجود تمام کاربریهای مورد نیاز شهروندان در این محدوده با عملکرد محلی، مجموعهای سازگار را ایجاد کرده که بهویژه جوانان و دانشآموزان و کودکان را به خود جلب کرده و مرکز محلهای پویا و زنده را در تمام ساعات شبانهروز رقم زده است.
کوهسنگی2 یکی از کوچههایی است که بهدلیل واقعشدن در پشت ایستگاه مترو بهندرت کسی متوجه آن میشود. کوچهای پرکاربرد که یکی از درهای مجتمع زیست خاور به آن باز میشود و سرنبش آن سینما آفریقا قرار دارد. این کوچه که سنوسالش نزدیک به 50سال است در جریان انقلاب اسلامی یکی از مسیرهای تردد انقلابیون بود اما اکنون هیچ نشانی از گذشته ندارد.
خیابان شهدای فاطمیون (سرخس سابق) با مشاغل سنتی و حجرههای قدیمی پیوند خورده است. کوچه شهدای فاطمیون6 (شهید حسن شیخ) که یکی از گذرهای فرعی این راسته هویتی است از این قاعده مستثنا نیست. ورودی این کوچه تا چشم کار میکند با حجرههای قدیمی عطاری، ادویهفروشی و کارگاه چوب محاصره شده است.
خیابان شهید کامیاب یکی از شریانهای اصلی شهرمان است که از یک سو به تقاطع شهید گمنام میرسد و از طرف دیگر به چهارراه راهآهن.هنوز خیلی از مشهدیها تقاطع شهید گمنام را به نام چهارراه مقدم طبرسی میشناسند. وجهتسمیه آن به نقل قدیمیهای محله برمیگردد و گاراژ اتوبوسرانی مقدم که در این محدوده قرار داشت. ایستگاه راه آهن در یک سمت این خیابان و نمایشگاههای خرید و فروش ماشین در سمت دیگر معبر قرار دارند.
کوچه دانشسرای جنوبی یا سناباد35 در محله سعدآباد یکی از معدود کوچههای شهرمان است که مسکونی نیست. سمت چپ کوچه سرتاسر مراکز آموزشی و سمت راست آن دیوار باغ است. این کوچه که نزدیک به یک قرن قدمت دارد، در گذشته سرتاسر باغهای میوه و پر از دار و درخت بوده است.
کوچه آیتالله هاشمی رفسنجانی۱۲، یکی از معابر فرعی محله رحمانیه است. این معبر جزو اولین معابری بوده که در محدوده الهیه شکل گرفته است و مجتمعهای سازمانی در آن ساخته شده است. بسیاری از اهالی محدوده الهیه برای فرار از ترافیک میدان خلیج فارس و ابتدای بولوار مجیدیه از این کوچه برای رسیدن به مقصد استفاده میکنند.
خیابان «صیاد شیرازی8» یکی از معابر اصلی محله آب و برق است که از بولوار شهید صیادشیرازی به خیابان حافظ و بولوار شهید صارمی امتداد دارد. این خیابان با اجرای نمیه کاره طرح تعریض در حال حاضر حالت دندانموشی پیدا کرده و بهسازی آن در انتظار عقبنشینی تمام املاک است.
کوچه خلج ۹ که به شهید ریاضی ۴ میرسد یکی از کوچههای قدیمی محله قائم است که در اوایل دهه ۷۰ شکل گرفته است.
خیابان پنجتن 29 تقریبا در میانه خیابان اصلی محله است. معبر باریکی است که در وسط کمی عریضتر میشود. به نقل ساکنان، در گذشته همه زمینهای این منطقه کشاورزی بوده است. بافت این محدوده قدیمی است با خانههای کوچک و کنار هم که جمعیت زیادی را شامل میشود. علاوه بر این، یکی از خیابانهای محوری است که قرار گرفتن چند مجموعه آموزشی و مرکز مذهبی بیشتر شلوغش میکند.
خیابان ابوطالب78 به شهرک نان رضوی در بین قدیمیها معروف است. این شهرک از یکسو به بزرگراه شهید چراغچی متصل است و درست رو بهروی شهرک قدس قرار دارد. تا سال۶۳ سرتاسر این محدوده خاکی و زمین بایر بوده است. همان سال این زمینها را آستان قدس رضوی در اختیار کارکنان شرکت نان رضوی قرار داد. از آن سال به بعد این محدوده به شهرک نان رضوی معروف شد. در فاصله سالهای ۶۳ تا ۶۵ اوج ساختوساز و آبادانی در این نقطه از شهر مشهد بود.
خیابان معلم69 قدمتی نزدیک به 40سال دارد. این کوچه در گذشته قسمتی از زمینهای کشاورزی بوده است و اکنون معبری مناسب برای زندگی شهروندان است که چند مرکز علمی را هم در خود جای داده است. آغاز مهرماه روزهای شلوغی را برای این معبر رقم زده است و همین موضوع، مشکل همیشگی ترافیک و کمبود جای پارک را برای اهالی پررنگتر کرده است. در این خیابان بهواسطه حضور مدارس و مسجد، فعالیتهای فرهنگی زیادی انجام میشود.
این جملات روایت مردی است که در کوچههای سرشور و خیابان خسروینو کودکی کرده و در بزرگسالی هم کاسبی را در همین محدوده تجربه کردهاست؛ کسیکه بیش از شصتسال در مسجد ملاحیدر از هیچ خدمتی دریغ نکرده است. حاجعلی امینیان، متولد1314 در مشهد و از اعضای هیئتمدیره و ستون اصلی این مسجد در گزارش پیشرو، از این خیابان و تنهامسجدش میگوید که به نام ملاحیدر تابلو خورده است.
چهارراه خسروی را که به سمت گنبدسبز میآییم سومین کوچه، آخوند خراسانی۵، کوچه حوض مونس یا همان شهید محمد رواقی است که انتهای آن به دیالمه۳ ختم میشود. در این کوچه دو متری حوض انباری وجود داشت که واقف آن شخصی به نام مونس بوده به همین دلیل به این نام معروف شده است.
کوچه شهید یحیی فرزین به موازات خیابان عبادت محله مهرآباد است. محدوده این کوچه معروف به قلعه کهنه مهرآباد است و هنوز تعدادی از منازل آن بافت و حالت قدیمی دارند. آغاز کوچه شهید فرزین از خیابان عبادت28 است و انتهای آن نیز به خیابان عبادت12 یا همان بولوار کرامت میرسد اما چون قسمتهایی از بولوار کرامت هنوز به هم متصل نشدهاند، این محدوده سر و شکل خیابان ندارد.
قدمت آتشنشانی در ایران، معاصر با دوره قاجار است؛مجموعهای با کمترین امکانات که تابلو«اطفائیه» همه شناسنامه آن بوده است. قصه آتش و مردانش اما با گذشت سالها تصاویر دیگری به خود میگیرد؛ درست یک قرن پیش با خرید ماشینهای آبپاش همگام با دنیا و امکاناتش، نوین میشود و با وسایل و امکانات به روزش به مصاف آتشمیرود.
کوچه رسالت 55/3 که تا اوایل دهه 70 محل کشت و زرع و کشاورزی بوده است، اکنون در حصار دیوارها و خانههای امروزی، فضای شلوغ شهرنشینی را تجربه میکند. گرچه هنوز زمینهای رها و افتادهای بین خانهها فاصله انداخته است، خبری از چاهموتورهای آب و باغ حاج کربلایی علی که در این کوچه معروف بود نیست. خیلی از ساکنان میگویند این کوچه یکی از آبادترین نقاط محله دروی از نظر ساختو ساز است. پلیس+10 در محل ورودی معبر است.
با سه همسایه دیواربهدیوار برخورد میکنیم و پای حرفهایشان از همجواری با هم مینشینیم. حضورمان در محله عجین میشود با شیطنت شاگرد یکی از مغازههای محله که بنزین کف مغازه ریخته است. شعلههای کوچک آتش بزرگترها را نگران میکند و آتش را با آب خاموش میکنند. همان نشانهای میشود که سوپری محله که خانمی جوان است میگوید: مالک همان مغازهای که آتش گرفت از قدیمیهاست و همسایه خوب این محله.
شهر مشهد بر همین قاعده، روزگاری نهتنها سنگر، که پایگاه و پناهگاه رزمندگان کشور بود؛ شهری که در نقطهنقطه آن، مردم از مدار زندگی عادی خود خارج و جزئی از یک کل شده بودند که برای حفظ میهنشان از خود میگذشتند. از خانه به کوچه، از کوچه به مسجد، از مسجد به مدرسه و از آنجا به جایجای شهر میرفتند و نقش خودشان را در دفاع از قامت کشورشان اجرا میکردند تا خمیده نشود.
بیشتر خانههای کوچه شهید صادقی2 یا همان آپادانا در طرح نوسازی بافت فرسوده آبکوه تخریب شده است و ساکنانش از محله رفتهاند. قدمت کوچه آپادانا به بیش از 70سال پیش برمیگردد. سازمان بسیج ادارات و کارمندان در این کوچه قرار دارد.قدیمیهایی که ماندگار شدهاند بهخاطر میآورند که از اول تا آخر کوچه باغ تره بود و کارخانه قند آبکوه از همه جا دیده میشد.
کوچه شاهنامه۳۱ یکی از معابر اصیل محله چهاربرج است که اولین سکونتها در این کوچه به بیش از ۱۰۰سال قبل برمیگردد.این کوچه که درختان توت قدیمی زیادی را در خود جای داده است تا حدود ۵۰سال قبل قسمتی از جاده قدیم مشهد به قوچان بوده است و در گذشته به نام حاجیآباد شناخته میشده که اکنون همین نام بر معابر فرعی آن گذاشته شده است.