دنیای محمد جهانپا در تئاتر میگذرد
شهریار| با بچههای فامیل که دور هم جمع میشدیم یکی از تفریحاتمان اجرای یک برنامه شاد و ضبط آن بر روی نوار کاست بود آن هم با ضبط قدیمی پدر. یا شعر میخواندیم و خاطره تعریف میکردیم یا اینکه به شیرینکاری، تقلید صدا و اجرای یک نمایش طنز بچهگانه میپرداختیم. بعدها وقتی به هر بهانهای دور هم جمع میشدیم این نوارکاستها را گوش میدادیم و با هم خوش بودیم و میخندیدیم.
بزرگتر که شدیم این کارمان حرفهایتر شد. با برادرم برنامه رادیویی میساختیم و ضبط میکردیم. شاید اینها نخستین فعالیتهای من در عرصه هنر بود که امروز به اجرا و کارگردانی تئاتر و بازیگری سینما و تلوزیون رسیده است.

شروع تئاتر از دبیرستان
این جملات، آغازین حرفهای محمد جهانپاست که بر لبانش جاری میشود. هنرمند جوان محله شفا که کودکیاش را در تبریز گذرانده است امروز در ۳۰ سالگی، تعداد آثارش در حوزه تئاتر به بیش از اعداد سنش رسیده است. فعالیتهایش را از بازیگری تئاتر آغاز کرده و این روزها علاوه بر کارگردانی و نویسندگی نمایشنامه، بازیگری سینما و تلویزیون را نیز تجربه کرده است.
او میگوید: علاقهام به هنر در کودکی، با ورودم به گروه تئاتر دبیرستان آقامصطفی خمینی سمت و سوی جدیدی به خود گرفت. فعالیتهایم در زمینه تئاتر در تحصیلات دوره متوسطه به کسب دو مقام نخست در استان و یک عنوان برتر در کشور منجر شد. در همین دوران زیر نظر نخستین استادم یعنی محمدرضا سعادتی که یکی از معلمانم بود اصول و تکنیکهای علمی تئاتر را آموختم.
آشنایی با استادصابری یکی از عوامل پیشرفتم شد
او میافزاید: بعد از پایان تحصیلات متوسطه وارد انجمن نمایش مشهد شدم. یکی دیگر از دلایل رشد من در زمینه تئاتر، آشنایی با استاد صابری بود. در مرحله استانی جشنواره تئاتر فجر سال ۱۳۸۱ در بجنورد در نمایش «معرکه آخر» به کارگردانی سعید شریفی بازی کردم که استاد صابری پدر معنوی تئاتر مشهد، یکی از داوران بود. بازی من مورد توجه استاد قرار گرفت به گونهای که وی از من برای همکاری در نمایشنامه «بازینامه باستان» دعوت کرد.
بازیگر جوان محله ما از اساتید دیگرش نیز یادی میکند: دورههای بازیگری را زیرنظر دکترمسعود دلخواه و اصول کارگردانی را نزد استادمحمود رضایی آموختم. همیشه به تماشای تئاتر سایر دوستان و همکارانم میروم تا از دانستهها و تجربههای آنها استفاده کنم. از بازیهای پرویز پرستویی و رضا کیانیان در صحنه تئاتر بسیار آموختهام و آنها را در بازی تئاتر الگوی خود قرار دادهام. در عرصه کارگردانی تئاتر نیز اساتید بزرگی همچون رفیعی و بیضایی را الگوی کاریام قرار دادهام.

آرزویی که زود برآورده شد
او یکی از خاطرات شیرین خود را اینگونه برایمان تعریف میکند: سال ۸۱ نمایش «دانگششم» استاد صابری که اثر بسیاری فاخری بود بر روی صحنه رفت و من با دیدن این همه مهارت و تجربه آرزو کردم روزی بتوانم با ایشان همکاری داشته باشم. خوشبختانه این آرزوی من خیلی زود برآورده شد و یک سال بعد توانستم در نمایشنامههای استاد صابری بازی کنم.
جهانپا میگوید: من در خانوادهای ورزشی بزرگ شدهام و پدر و برادرانم از بازیکنان و مربیان فوتبال بودند، اما در میان اعضای خانواده فقط من به سوی هنر گرایش پیدا کردم و فعالیتهای هنری دارم. ازدواجم نیز در صحنه تئاتر و با یک بانوی هنرمند رقم خورد. در ۱۹ سالگی با اعظم فرخفال که یکی از فعالان حوزه تئاتر بود، ازدواج کردم که نتیجه آن دختری ۷ ساله و علاقهمند به هنر است.
او میافزاید: فعالیت در زمینه تئاتر به وقت زیادی برای تمرین و شرکت در جشنوارهها و اجراهای عمومی نیاز دارد. چون همسرم هنرمندی از خانواده تئاتر است توانسته محیط مناسبی را برای فعالیتهایم فراهم کند.
او که مسئولیت انجمن تئاتر بسیج هنرمندان استان خراسان رضوی را بر عهده دارد مسئولیتهایی همچون داور بازبین جشنواره تئاتر دانشجویان دانشگاه آزاد منطقه ۹ سال ۱۳۸۸ مشهد، مدیر اجرای پاتوق هنرمندان تئاتر حوزه هنری مشهد سال ۱۳۸۶، مدیر اجرای طرح آموزش بازیگری دبیرخانه کانونهای فرهنگیهنری مساجد استان خراسان رضوی سال ۱۳۸۵، داور نخستین سوگواره نمایشهای کوتاه عاشورایی در منطقه ۳ و ۴ آموزش و پرورش استان خراسان سال ۱۳۸۷، مربی آزاد تئاتر در اداره کل آموزشوپرورش استان خراسان از سال ۱۳۸۰ تاکنون نیز در پرونده کاریاش مشاهده میشود.
این فعال تئاتر محله ما از دغدغههای اهالی تئاتر سخن به میان میآورد: حضور و زحمات نسل جوان که در دهه ۷۰ وارد حوزه تئاتر شدند باعث پیشرفت این رشته شد، اما این روزها نداشتن یک انجمن و اتحادیه برای دفاع از حقوق این هنرمندان کاملا مشهود است. علاوه بر آن میتوان به مشکلاتی از قبیل نبود استعدادیابی مناسب و همچنین نبود گزینش برای صدور اجازه فعالیت بازیگران و کارگردانان اشاره کرد که باعث شده افراد با تواناییهای پایین و اهداف خاص وارد این عرصه شوند و حسبدبینی برخی از مردم و مسئولان را به این رشته برانگیزند.
تعداد نویسندگان برجسته نمایش به انگشتان دست هم نمیرسد
تئاتر ما کمبودهای زیادی دارد
او همچنین به کمبود دورههای آموزشی تخصصی تئاتر در مشهد اشاره میکند و میگوید: سالهاست که نتوانستهایم نویسنده مهمی در عرصه تئاتر و نمایشنامهنویسی آموزش دهیم و شاید به جرئت بتوان گفت که تعداد نویسندگان برجسته نمایش به انگشتان دست هم نمیرسد.
غلامرضا جهانپا دارای مدرک کاردانی روابط عمومی است و در مدت فعالیت در تئاتر (کارگردانی، نویسندگی و بازیگری) توانسته عناوین زیادی را کسب کند که این عناوین عبارتند از: کارگردان سال تئاتر استان خراسانرضوی در جشن اردیبهشت تئاتر استان خراسانرضوی برای نمایش ترنج ۱۳۹۰، بازیگر سال تئاتر مشهد در جشن اردیبهشت تئاتر سال ۱۳۸۵، کارگردان سال تئاتر استان خراسان در جشن اردیبهشت تئاتر خراسانرضوی برای نمایش عاشقستان سال ۱۳۸۷، رتبه نخست بهعنوان فعال عرصه اجتماعی در جشنواره حضرت علیاکبر (ع) و کسب عنوان نخبه کشوری سال ۸۸-۸۷.
او که توانسته از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۰ در رشته (بازیگری و کارگردانی تئاتر) بیش از ۳۰ جایزه در جشنواره تئاتر استان و کشور کسب کند علاوه بر بازی در نمایشنامههایی مانند «صدسال تنهایی» به نویسندگی و کارگردانی کیوان صباغ در سال ۱۳۹۱، نمایش «من ایرج پسر فریدون» یا «سه قطره خون روی برف» به کارگردانی عبدا... برجسته درسال ۱۳۹۰، نمایش «صدای من کجاست» به نویسندگی حمید قلعهای و کارگردانی جواد رحیمزاده در سال ۱۳۸۸، نمایش «کربلا بیشمر» به نویسندگی رضا صابری در سال ۱۳۸۵، نمایش «کوچه شهیدستایش» به کارگردانی کیوان صباغ در سال ۱۳۸۵، کارگردانی نمایشنامههایی همچون نمایش «ترنج» به نویسندگی عباس جانفدا در سال ۱۳۸۹، کارگردانی نمایش «کنار» به نویسندگی رئوف دشتی در سال ۱۳۹۰، کارگردانی نمایش «کربلا بیشمر» به نویسندگی رضا صابری در سال ۱۳۸۵، نمایش خیابانی «یاد یارمهربان» براساس طرحی از رئوف دشتی در سال ۱۳۸۴ را نیز بر عهده داشته است.

برگی از کارنامهای زرین
در کارنامه فعالیتهای جهانپا علاوه بر تئاتر، فعالیتهای سینمایی و تلوزیونی همچون بازی در سریال «طواف تا طف» به کارگردانی هادی حاجتمند در سال ۱۳۸۹، بازی و دستیاراول کارگردان در سریال «پشت پرچین ابن اماره» به کارگردانی هادی حاجتمند در سال ۱۳۹۰، بازی در فیلم سینمایی «آسمان هشتم» به کارگردانی نجفی اکران شده در جشنواره فیلم فجر سال ۹۰-۸۹، بازی در فیلم سینمایی «تابستان طولانی» به کارگردانی دکتر خزائی راه یافته به بخش فیلمهای کارگردان اولی جشنواره فیلمفجر و به سفارش شبکه خراسانرضوی در سال ۱۳۹۱ را میتوان دید.
در حالی که گزارش برای چاپ آماده شده بود مطلع شدیم همسر غلامرضا جهان پا و بازیگر تئاتر اعظم فرخ فال به دیار باقی شتافت. این ضایعه دردناک را به ایشان، فرزند خردسالش و خانواده هنرمندان مشهد تسلیت میگوییم.
این گزارش شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۱ در شماره ۳۹ شهرآرامحله منطقه دو منتشر شده است.