حضور بیشمار زائران در حرم رضوی را میتوان در ایام پیک از ورودیهای شلوغ بازرسی در چهار بست اطراف حرم متوجه شد. در این میان زائران خوشاقبال که مسیرهای جدید را پیدا میکنند، میتوانند دسترسی آسانتری داشته باشند.
مسجد بالاسر همان مسجدی که به دلیل مجاورتش با ضریح مطهر حضرترضا (ع) آن را بهترین مسجد خراسان میداند. به اعتبار قدمتش معتقدند این مسجد، قدیمیترین مسجد ارضاقدس و نخستین بنایی است که پس از روضه منوره سقف و ستون گرفته است.
در میان آثار نگهداریشده از کمالالملک در موزه آستان قدس رضوی، چهار تابلو به چشم میخورد که در سالهای ۱۳۵۴، ۱۳۵۵ و ۱۳۵۷ با تأیید کارشناسان وقت آستان قدس خریداری شدهاند؛ آثاری که تصویری از طبیعت، جغرافیا و زندگی روزمره یکی از مناطق مازندران در آن ثبت شده است.
بزرگترین صحن حرمرضوی در جنوبیترین صحن مجموعه حرم است و ازطریق بستهایی به خیابانهای امامرضا (ع) و شهیداندرزگو که از پرترددترین مسیرهای زیارتی هستند، متصل میشود. سال ۱۳۹۹ نام این صحن از جامع رضوی به جامع پیامبر اعظم(ص) تغییر پیدا کرد.
جمعی از نوجوانان و جوانان چهارده تا نوزدهساله از شهر میناب و بخشهایی از شهرستان بشاگرد، روستاهایی مانند گافر و پارامون، راهی مشهد شدند؛ نوجوانهایی که برای نخستینبار قدم به حرم امام رضا (ع) میگذاشتند.
گنبد فعلی نه شبیه گنبد ساخته شده در دوره صفوی (پس از واقعه زلزله) که کاشیها و کتیبههای آن شامل چهار رنگ سفید، سیاه، زرد و فیروزهای بوده و نه شبیه گنبد اولیه و اصلی مربوط به دوره تیموری است.
در میان نفایس زرینفام آستان قدس رضوی، کاشیای هشتپر و نسبتا کوچک، با ابعاد ۱۸ در ۱۸ سانتیمتر، روزگاری بخشی از تزیینات بقعه مبارکه حضرت رضا (ع) بوده است و امروز در موزه آستان قدس رضوی نگهداری میشود.
اندکی پیش از شروع جنگجهانی اول سفارش بافت یک قالی به بافندگانی در تبریز داده شد تا به دربار آلمان برسد. سالها بعد دست روزگار آن را به ایران بازگرداند تا امروز در موزه فرش آستان قدس رضوی به نمایش درآید.
گلهای روی ضریح مطهر امام هشتم پس از دو روز به دارالذکر رفته و دو روز بعد نیز به بخش شمیم رضوان میرسند و پساز بوجاری، خشک و بستهبندی میشود و به دست زائران و مجاورانی میرسد که مشتاق بوییدن گلهای متبرک به مزار رهبر شهیدشان هستند.
مسعود اسکندری، هنرمند مشهدی قلم زنی روی فلز است که سال هاست در حوزه اجرای آثار مذهبی و به ویژه کار بر روی اجزای وابسته به حرم مطهر امام رضا (ع) فعالیت میکند. بخش مهمی از زندگی حرفهای این هنرمند با آرزوی کار کردن برای حرم گره خورده است.
از دیرباز، زمانی که نخستین پرتوهای خورشید بر گنبد طلایی بارگاه منور رضوی میتابید یا هنگامی که هلال باریک ماه در آسمان مشهد رخ مینمود، افرادی به نام «منجمباشی» به تعیین دقیق اوقات شرعی همت میگماردند و پیونددهنده زمین و آسمان بودند.
برخی از کرامات امامرضا(ع)، تنها در حد یک نقل شفاهی باقی نماندهاند و پس از بررسی و صحتسنجی، در دفتر کرامات رضوی به ثبت رسیدهاند. یکی از این روایتها را شهرام تدین، خادم بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، از نزدیک دیده و تجربه کرده است.
فاطمه خانم میگوید: در حال مناجات بودم که زنی از کنارم رد شد و گفت به دیدن خانم برزگر در آسایشگاه بسیج حرم برو. همین کار را کردم. آنقدر اصرار کردم که گفت برو همین الان مدارکت را بیاور. ساعت ۲ نشده رسما خادم حرم شدم.
امیرحسین زارع، قهرمان پرافتخار کشتی جهان که از کودکی دلداده آستان جانان شده، و بعد از قهرمانی مدالهایش را به موزه آستان قدس تقدیم کرده میگوید: بهترین حس را موقعی تجربه میکنم که به زائران خدمت کنم.
گاهی دیدن بخشی از تاریخ حرم امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع)، نه در کربلا که در مشهد میسر است. از نشانهای نایبالتولیه گرفته تا کاشی، سنگ و فرشی که زمانی جزئی از این حرمین مطهر بودهاند.
طومارها و پوسترهای زیارتی از آثاری هستند که در آنها تصویر، متن و تجربه زیارت در کنار هم قرار گرفته و بخشی از فرهنگ دیداری و دینی جامعه شیعی را شکل دادهاند. این طومارها با ورود صنعت چاپ متحول شدهاند.
ماجرای نبردی دیپلماتیک که با تدبیر دکتر محمدمصدق در دادگاه لاهه به سرانجامی خوش رسید. این اتفاق در مشهد، اما با یک حرکت زیبا همراه میشود؛ مردم شاد از این پیروزی مدارس و دکانها را تعطیل کرده و به حرم مطهر رضوی میروند.
بازشدن آغوش دارالذکر به روی زائران، خبری بود که خیل مشتاقان زیارت رهبر شهید را دوباره به سمت حرم مطهر کشاند. با تمهیداتی که آستان قدس رضوی برای تسهیل زیارت اندیشید، از روز یکشنبه زائران توانستند وارد رواق شوند.
رواق دارالذکر این روزها حالوهوایی متفاوت از گذشته پیدا کرده است. رواقی که سالها یکی از گذرگاههای آرام حرم رضوی بوده، اکنون به یکی از بخشهای پررفتوآمد این آستان مقدس بدل شده است؛ محلی برای قرار و دیدار عاشقان آقای شهید با ایشان و خانوادهشان.
رواق دارالذکر، واقع در جنوبشرقی روضه منوره، از فضاهای بهنسبت جدید حرم مطهر امامرضا (ع) است. این رواق در گذشته، بخشی از موقوفات مسجد گوهرشاد بود و بعدها بهعنوان مدرسه علمیه بهرهبرداری شد.