سالها پیش پشت آرامگاه نادرشاه خانهای بود که پیرزنی درآن زندگی میکرد. او آن زمان تکهای از خانهاش را مسجد کوچکی ساخت تا هر کس از آنجا عبور میکند، موقع اذان، نماز اول وقتش را در آنجا بخواند.
مسجد زینبیه از مساجد قدیمی خیابان حرعاملی است که فعالیتهای خود را همیشه به روز کرده است. این مسجد با داشتن ۴۰ شهید از مساجد فعال انقلاب و جنگ در مشهد به شمار میرود.
احسان هاشمی، دانشآموز پرتلاش پایه هشتم با ساخت یک دستگاه دستساز، توانست افتخار بیافریند و نام خود و محلهاش را در جمع برترینها ثبت کند. او در فعالیتهای فرهنگی و مذهبی مسجد محله نیز حضوری فعال و اثرگذار دارد.
روحانی مکتبی به نام «ملاحیدر» در این مسجد درس قرآن و عربی میداد و بههمین علت این مکان به نام مسجد «ملاحیدر» شهرت یافت. این مسجد از ۱۵۰سال پیش تاکنون تاریخ به میراث مانده، محله خسروینو را بهدوش میکشد.
نزدیکی و یکدلی حجتالاسلام باهوش با اهالی محله جاهرشهر تا آنجایی است که حاجی شورای حل اختلاف محله هم محسوب میشود و خیلیها که مشکلی با همسر، صاحبخانه یا هرکسی دیگر دارند به او مراجعه میکنند.
۷ سال پیش هرکدام از اهالی پای کار آمدند و از شهرداری و جهاد سازندگی و تعاونی مسکن هم کمک گرفته شد تا اینکه مجتمع فرهنگی امام خمینی (ره) دراین محله قد کشید.
در بافت قدیم مشهد، تکیهها بر اساس وابستگیهای مختلف شکل میگرفتند اما با تغییر سبک زندگی، بسیاری از کارکردهای تکیهها به حسینیهها منتقل شد، اما این بناها همچنان بخشی از حافظه تاریخی و مذهبی مشهد را در خود حفظ کردهاند.
هنوز مسجد قدیمی تهپل محله نشانههایی از گذشته را حفظ کرده است. یکی از همین نشانهها، نام «درخت توت» است که در کنار اسم رسمی مسجد، حفظ شده است. هرچند از آن درخت قدیمی دیگر اثری نیست.
هجدهسال پیش بود که نوجوانان مسجد و حسینیه امامزمان(عج)، آرزوی داشتن علم را در سر داشتند. وقتی آنها برای سینهزنی و عزاداری ایام محرم به مساجد دیگر میرفتند و میدیدند هیئتها علم دارند، قلکها و پولِ توجیبیشان را آوردند وسط و شبانه علم سفارش دادند.
محمدعرفان حسینی امسال برای چندمین تابستان متوالی، حرفهآموزی و اشتغال را برای داشتن آیندهای بهتر دنبال میکند، بااینحال میگوید پیگیری برنامههای مسجد برایش در اولویت است و در انجام مسئولیتی که برعهده گرفته است، کوتاهی نمیکند.
جمعی از فعالان فرهنگی مسجد امامسجاد(ع) تلاش کردهاند برای سومین سال پیاپی، طرحی حمایتی اجرا میکنند تا برگزاری روضههای خانگی و برنامههای مردمی محرم برای اهالی آسانتر شود.
نظمالدین اسماعیلی در خصوص اینکه چرا هیئت مذهبیشان ثبت نشده و حتی اسمی هم ندارد، میگوید: هیئت هنگامی که میخواهد ثبت شود، باید رئیس معرفی کند و من هم از اینکه به عنوان رئیس هیئت شناخته شوم، ناراحت میشوم.
۵ سال از انقلاباسلامی میگذشت که اهالی محله استادیوسفی تصمیم به ساخت مسجدالمنتظر گرفتند، آنها میخواستند نمازهایی که تا قبل از انقلاب در خفا و فرادا خوانده میشد، حالا با رنگ و حضور معنویتری برگزار شود.
در مسجد امام سجاد(ع)؛ نوجوانان و جوانان به صف هستند تا پیراهن مشکی بر تن کنند. آیینی که یک دهه است بهعنوان یکی از سنتهای معنوی این مسجد برگزار میشود و پیوند نسل جوان با فرهنگ عاشورا را زنده نگه میدارد.
علی حناچیان بسیجی فعال ۷۶ سالهای است که در دوران جنگ، پشت سنگرهای جبهه، خدمات فراوانی برای پیروزی انقلاب و صدالبته جنگ تحمیلی، ارائه کرده است.
هیئت انصارالمهدی سالهاست روز عاشورا شور خاصی را در خیابان مفتح برپا میکند. هیئت انصارالمهدی حدود ۳۰ سال است مراسم محرم و صفر را با شور خاصی در مسجد المهدی برگزار میکند؛ درست از همان زمانها که مسجد تازه ساخته شده بود.
مسجد نورالزهرا (س) مجتمع چشمانداز کوهسنگی بعد از ۱۰ سال دوندگی، هنوز هم ساختمان درستی ندارد؛ داربستها و پارچههایی که دور آنها کشیده شده، فضای مسجد را تشکیل داده، اما آنچه آن را پابرجا نگه داشته پشتکار و همت اهالی است.
سال ۱۳۷۲ حاجی بقالان، ۳۰۰ مترمربع زمین را در محله ابوطالب مشهد وقف حسینیه علیبنابیطالب (ع) کرد و بعد از آن جمعی از بقمچیهای چناران کمر همت بسته و بنای حسینیه را در ۶۰۰ مترمربع احداث کردند.
حجتالاسلام حکمتنیا هم مثل پدرش آیتالله حکمتنیا امام جماعت مسجد ابوالفضلیهای محله عامل مشهد است و علاوه بر اقامه نماز کتابخانه مسجد را هم میچرخاند و کلاسهای تفسیر و جلسات احکام برگزار میکند.
روزهای بعد انقلاب جلوی در ورودی مسجد سنگری ایجاد کرده بودند برای گشتهای شبانه و ایجاد امنیت در محله. این مسجد ساده با اندک امکاناتش فضای خوبی برای انجام امور فرهنگی بود. کتابخانه کوچکش هنوز هم حسابی پُر مشتری است.