شهرت مزرعه نکاح در میان مردم مشهد بیشتر بهدلیل آبوهوای دلچسب و باغهای مصفای میوه آن بود؛ بهطوریکه این باغات یکی از تفرجگاههای مهم مشهدیها به حساب میآمد.
خیابان شهیداشکذری در محله اسماعیلآباد را مردم با درختان دویستسالهاش میشناسند. این درختها درست در مسیر رفتوآمد خودروها قرار دارد.
محمد نداف میگوید: میدان سعدآباد با آجرهای رنگی قرمز پوشیده شده و بخش دیگری از خیابان خاکی بود. دور و اطراف خیابان تکوتوک خانههایی ساخته شده بود.بیشتر صاحبان خانهها باغداران و کسبه بودند.
پس از تشکیل حلقه حمایت از سنگنگاره ها؛ مسئولان میگویند: منع قانونی برای تعطیلی معادن در محوطه سنگنگارههای چندهزارساله دیزدر وجود ندارد.
این گزارش درباره معبر امیرالمؤمنین ۸ است که در قدیم راهی بوده بین کوچه قراولخانه تا محوطه سبزهمیدان کهنه.
قدیمیترین سندی که در آن به نام مزرعه خیرآباد اشاره شده است، مربوطبه سال ۱۰۲۲ قمری (۹۹۲ خورشیدی) و عهد شاهعباس یکم صفوی است.
غلامعلی شریفی میگوید: آن سالها خانوادهها بنابر وسع و توان مالیشان مقداری پول، چای، قند، نان یا گوشت را دراختیار مسئولان هیئتامنای مسجد رضوی قرار میدادند.
حاجیهخانم زهرا دائمی نزدیک به ۳۰ سال است مراسم عزاداری اولبانوی بزرگ اسلام را در ایام فاطمیه در منزل اجدادی خود برگزار میکند. او میگوید: تا هستم درِ خانه اجدادیام بر روی عزاداران فاطمه(س) باز است.
در دوران شاه عباس؛ مسجدی در بالا خیابان ساخته شد که هنوز رد و نشانش برجاست. دو سنگنوشته قدیمی روی دیوار مسجد نصب شده است، که نشان از قدمت و دیرپایی مسجد دارد.
خیابان مهران۲۳، معبری فرعی است که در امتداد خیابان معلم۴۵ در محله دانشجو واقع شده است. هرچند در مهران۲۳ خبر چندانی از ساختمان مسکونی نیست، تا دلتان بخواهد فضاهای خدماتی و فرهنگی دارد.
هنوز ردونشان شترها را در چند معبر پایینخیابان میتوان پیدا کرد. در خیابان شهید سالاریمقدم که روزگاری با نام ساربانها شناخته میشد، فرعی ششم بهنام «شترخون» معروف است؛ محلی که در سالهای دور گذشته محل نحر شتر بوده است.
یکی از ویژگیهای کوچه نبوت۴۰ سکونت همسایههای قدیمی آن است که با هم رفاقت دیرینه دارند. اگر همسایهای به سفر برود، خانهاش را به دیگر همسایهها میسپارد.
بعضی از خانوادهها دو قالی پشمی دستباف داشتند که سالی یک بار آن هم در ایام نوروز و برای میهمانهای نوروزی استفاده میکردند. این قالیها از اول فروردین در خانه پهن بود تا میهمانها روی آن بنشینند.
زنهای حصارسرخ، هرسال همین موقعها، بساط سمنوپزانشان بهراه است. همین موقعها هرسال، توی هر کوچه و محله، دیگی برپاست و چند خانم چادربهکمربسته، آن را هم میزنند تا سمنویش ته نگیرد.
کلاته مشهدقلی از سال ۱۳۸۵، به بخشی از محدوده شهری مشهد تبدیل شد و پیش از آنکه شکل عوض کند، سه قلعه با سه در بزرگ داشت؛ قلعههایی بدون نگهبان که دروازه آنها از ساعت ۹ شب بسته میشد.
نام کوهسنگی۴۰، «نجفی» بوده است؛ کوچهای که در دهه ۵۰ به نام «میرداماد»، از فیلسوفهای دوران صفویه، تغییر میکند. در زیرتابلوی این کوچه همچنان نام میرداماد دیده میشود.
«تاجر آباد» شهرک شهیدباهنر از آن جاهایی است که حتما باید ببینید.اصلا انگار زندگی اینجا جور دیگری جریان دارد. چنین تفاوتی را حضور آدمهایی از قومیتهای بلوچ، افغان و فارس رقم زدهاست.
خیابان شهید عصمتالله کریمی تا چهار سال پیش با معبر دیگری همنام بود و اقبال نام داشت. با شهادت شهید مدافع حرم، عصمتالله کریمی، در سوریه، این معبر تغییر نام پیدا کرد و بهنام او پلاکگذاری شد.
خیابان امیرالمؤمنین (ع) ۶ در نقشه قاجاری مشهد خیابان بزرگی است که روی آن نام حوضخرابه نشسته است و فرعیهایش همه بینام هستند. یکی از این فرعیها آن روزها بهنام خاندان رئیسالساداتیها بود.
نوابصفوی ۵ محل زندگی خاندان و نوادگان سیدنعمتالله موسوی جزایری بودند و نام کوچه به پیشه خانوادگی آنها یعنی رنگرزی نخهای قالی مرتبط بوده است.