هویت - صفحه 39

کلاته مشهدقلی از سال ۱۳۸۵، به بخشی از محدوده شهری مشهد تبدیل شد و پیش از آنکه شکل عوض کند، سه قلعه با سه در بزرگ داشت؛ قلعه‌هایی بدون نگهبان که دروازه آن‌ها از ساعت ۹ شب بسته می‌شد.
نام کوهسنگی‌۴۰، «نجفی» بوده است؛ کوچه‌ای که در دهه ۵۰ به نام «میرداماد»، از فیلسوف‌های دوران صفویه، تغییر می‌کند. در زیرتابلوی این کوچه همچنان نام میرداماد دیده می‌شود.
«تاجر آباد» شهرک شهیدباهنر از آن جا‌هایی است که حتما باید ببینید.اصلا انگار زندگی اینجا جور دیگری جریان دارد. چنین تفاوتی را حضور آدم‌هایی از قومیت‌های بلوچ، افغان و فارس رقم زده‌است.
خیابان شهید عصمت‌الله کریمی تا چهار سال پیش با معبر دیگری هم‌نام بود و اقبال نام داشت. با شهادت شهید مدافع حرم، عصمت‌الله کریمی، در سوریه، این معبر تغییر نام پیدا کرد و به‌نام او پلاک‌گذاری شد.
خیابان امیرالمؤمنین (ع) ۶ در نقشه قاجاری مشهد خیابان بزرگی است که روی آن نام حوض‌خرابه نشسته است و فرعی‌هایش همه بی‌نام هستند. یکی از این فرعی‌ها آن روز‌ها به‌نام خاندان رئیس‌الساداتی‌ها بود.
نواب‌صفوی ۵ محل زندگی خاندان و نوادگان سیدنعمت‌الله موسوی جزایری بودند و نام کوچه به پیشه خانوادگی آن‌ها یعنی رنگرزی نخ‌های قالی مرتبط بوده است.
طرح «خانه بازگشت» با تسهیل در ساخت‌وساز پلاک‌های کوچک، ارائه تسهیلات بیشتر و... به‌دنبال برگرداندن مردم به منطقه ثامن است اما هنوز نمی‌توان درباره موفقیت و شکست آن حرفی زد و باید منتظر ماند.
خیابان پیروزی ۱۵ یکی از معابر پررفت‌وآمد محله رضاشهر است که به‌نام «دهخدا» معروف است و از سمت دیگر به خیابان شهید رضوی ۱۶ می‌رسد. این معبر یکی از مراکز محله رضاشهر است.
به گفته قدیمی‌ها، وقتی کسی می‌خواست آدرس خیابان تورج را بدهد، می‌گفت: کوچه «کمپوت شاداب»، چون کارخانه کمپوت نبش خیابان قرنی قرار گرفته بود.
بولوار ایمان که تا چند سال قبل جزو منطقه ۸ بود، به‌نام محله ایمان شناخته می‌شد، اما از سال ۱۳۹۶ به منطقه ۷ واگذار و جزو محله قائم (عج) شد و به‌دلیل بن‌بست انتهای آن مانند دیگر محلات شلوغ و پرترافیک نیست.
مسجد «بقیه‌الله» پیش از انقلاب «حوض کوله» نام داشت. آن‌طورکه گفته می‌شود، محلی که بنای مسجد در آن قرار دارد آب‌انبار بوده و شخصی به نام «کوله» تصمیم به احداث مسجد در نزدیکی آن می‌گیرد.
خیابان فرعی شهید شوشتری ۱۰ را مشهدی‌ها با نام کوچه «حاج‌ابرام»، خیر و واقف حمام موجود در این مسیر می‌شناسند.
قدمت خیابان شهید درودی ۱۹ روی هم به بیست سال هم نمی‌رسد. پیش از آن، این خیابان به‌دلیل وجود باغات میوه بین مردم به نگارستان (کنایه از باغ) شهرت داشت.
کوی امیرالمؤمنین (ع) در دهه‌های ۴۰ و ۵۰ بافتی روستایی داشت و از هرگونه امکانات رفاهی و خدماتی محروم بود، در سال‌های پایانی دهه ۵۰ تغییراتی بنیادی را تجربه کرد.
حوالی سال ۱۳۲۳‌ خورشیدی، مرحوم «علی‌اکبر چلویی‌دربان» همراه با «سیدمحمود دری‌کرامت» و ۲۵ نفر از اعضای صنف چلوکبابی، در کوچه دربند نخودبریزها، زمینه شکل‌گیری حسینیه‌ پزندگان را فراهم آوردند.
در کوچه آیت‌الله خامنه‌ای، نبش سه‌راهی اول، آب‌انباری قدیمی وجود داشته که اکنون اثری از آن به چشم نمی‌خورد. در‌کنار این آب‌انبار، آبخوری قدیمی با طرحی شبیه به محراب که تداعی‌کننده سقاخانه‌های سنتی ایران است.
دانشجو ۲، کوچه‌ای فرعی است که فضا‌های آموزشی در آن پرشمار است؛ از مهد تا دبستان و متوسطه غیردولتی در این مسیر فعالیت دارند. این کوچه که در محله دانشجو واقع شده است.
شهید شوشتری ۷ امروز فقط در یک کوچه خلاصه می‌شود. این کوچه که در طرح نوسازی خیلی کوچک و جمع وجور شده بود، قبل از کشیدن این بولوار چندین فرعی به نام‌های سیاه آب، پی آب، منبع آب و خارکن‌ها داشت.
روستای قدیمی بحرآباد با فوت مجتهد بزرگ مشهد میزبان یکی از حوادث ناگوار عهد مشروطه در مشهد شد؛ روستایی که قدمتش، بیش از این حرف‌هاست؛ روستایی قدیمی که امروز در منطقه ۱۰ قرار دارد.
کوچه ساربان‌ها که حالا روی تابلوهایش، «نواب‌صفوی ۱۲» و «شهید صفار شاهرودی» نوشته شده است، روزگاری نخستین پاتوق و استراحت‌گاه کاروان‌های تجاری و زیارتی در مشهد بود.