هویت - صفحه 47

بخشی از محدوده‌ای که امروز محله رسالت نامیده می‌شود، پیش از انقلاب اسلامی روستا یا قلعه صحرایی نام داشته است.
مسلم محله کوچکی است که برخی هنوز آن را با محله گاز یکی می‌دانند، درحالی‌که از سال ۱۳۹۹ محدوده‌ای به‌صورت مستقل به محله مسلم اختصاص داده شده است.
مزرعه‌های شقا، باقرآباد (بُقراباد)، دنجان (دنگان) و خیرآباد چهار مزرعه‌ای هستند که اگر نشانی‌شان را در اسناد با نقشه امروز مشهد تطبیق دهیم، متوجه می‌شویم در حدود محله فاطمیه قرار می‌گیرند.
گرچه خیرآباد مزرعه‌ای قدیمی است که در وقف‌نامه میرزا محسن رضوی در سال ۱۰۵۵ قمری از آن نام برده شده است، محله خیرآباد کنونی در محل این مزرعه قدیمی قرار ندارد.
این کاوش قطعا می‌تواند بسیاری از نقاط تاریک تاریخ خراسان را روشن کند؛ و شاید مهم‌ترینش احتمال کشف یکی از سه آتشکده مهم دوره ساسانی یعنی «آذربرزین‌مهر» باشد که تا هنوز ناپیداست.
کوچه کوهسنگی‌۱۵ در گذشته به نام اسدی شهرت داشت. کارخانه پپسی‌کولا در این کوچه، از پررنگ‌ترین نوستالژی‌هایی است که ساکنان محله احمدآباد به خاطر دارند.
حسین عجمی می‌گوید: معلمان سپاه‌دانش در دوره سه‌ماهه آموزشی اطلاعات مختلف بهداشتی، پزشکی، حقوقی و حتی اداری را می‌آموختند تا گره‌گشای مشکلات مردم در روستا‌ها باشند.
محله بهمن نامش را از مکانی فرهنگی گرفته است که از بد روزگار ۱۰ سالی می‌شود تعطیل شده است. «سینمابهمن» در موج چهارم سینماسازی در مشهد، سال ۱۳۷۸ با سه سالن نمایش و ظرفیت حدود ۵۷۰ نفر افتتاح شد.
روستای حسین‌آباد خواجه‌ربیع جزو موقوفه مزار خواجه‌ربیع بوده و اکنون مجموعه باغ خواجه‌ربیع توسط آستان قدس رضوی اداره می‌شود.
تا اواسط دهه‌۷۰ این محله میان مردم به «کوی وحدت» مشهور بود و کمی پیش‌تر از آن به نام «باغوی خواجه‌ربیع» شناخته می‌شد.
کوچه «حوض محمدعلی‌خان» که بخشی از شارستان کهن اطراف حرم رضوی بوده، حالا تغییر ماهیت داده است.
دهه‌۴۰ که محدوده‌های بولوار سجاد و امامت مسکونی نبود، کسی هم برای پیاده‌روی دور پارک نمی‌آمد، اما هرچه این محدوده‌ها آبادتر شد، پارک هم شلوغ‌تر شد و رفته‌رفته فرهنگ پیاده‌روی بین مردم رواج یافت.
هم‌زمان با آغاز سکونت در کوچه دانش‌آموز۱۱ ، اهالی کاشت نهال را هم در آن آغاز کرده‌اند تا حالا یکی از معابر سرسبز منطقه باشد.
برای امنیت بیشتر، پشت دیواره‌های شهر را گود کرده بودند بعدها در همین گودها مردم ساکن شدند و به کوچه پشت بهره معروف شد.
این‌بار، آتش بانی خیر شد؛ آتشی که چندسال قبل با زغال قلیان به جان خانه قدیمی احمدیان افتاد، نوه او را به این فکر انداخت که خانه تاریخ‌دار پدربزرگ را نجات دهد.
امروزه فقط یکی از آن سقاخانه‌های قدیمی، یعنی سقاخانه مشهور به «اسماعیل‌طلایی» باقی مانده است، اما دست‌کم تا اواخر دوره قاجار، حرم رضوی سقاخانه‌های متعددی داشته است.
به همت مرکز آثار و مفاخر دانشگاه فردوسی و کمیته نام‌گذاری معبر شهری شهرداری مشهد، ۱۲ معبر شهر به نام اساتید سابق دانشگاهی نامگذاری شده است.
گذر شهید‌بسکابادی ۱۲ از آن دست کوچه‌هایی است که هویت محله شهید‌باهنر را نشان می‌دهد.
خاندان برزگر، ملاکان و زمین‌داران بزرگی بودند که زمین‌های اطراف را دراختیار داشتند. آن‌ها این زمین‌ها را وقف ساخت مدرسه کردند.
بیشتر اهالی رسالت‌۹۷ هنوز این معبر را به نام «کوچه منبع آب» می‌شناسند. در گذشته نه خیلی دور، دو منبع، آب شرب این محدوده را تأمین می‌کرد.