هویت - صفحه 51

مشهد که دوچرخه‌سوار کم نداشت، نخستین میدان دوچرخه را در اواسط کوچه جوادیه در بولوار طبرسی به خود دید. میدانی که تاریخ دقیق شکل‌گیری آن در دست نیست.
وضع آب‌انبار تشکری را در یک کلمه خلاصه می‌کنند: «بحرانی». همان بحرانی که به سراغ این آب‌انبار ۱۵۰ ساله آمده است؛ بنایی که عمر آجرهایش به دوران قاجار بر می‌گردد.
۳۰ سال قبل مسجدی در بولوار استاد حسابی ساخته شد که شاید کمتر کسی فکر می‌کرد، سال‌ها بعد به یکی از بهترین خانه‌های خدا در شهر مشهد تبدیل شود.
در آن سال‌ها بر خلاف حالا خانه‌تکانی فقط توسط خانم‌ها انجام می‌شد و مردان در این کار همکاری نمی‌کردند و معتقد بودند دخالت آقایان در خانه‌تکانی باعث قهر و دعوا در زندگی زناشویی خواهد شد.
خیابان ارگ در دوره پهلوی اول و به‌ویژه دوم، نشان تجدد است. اصطلاح‌هایی مثل حالایی‌ها و امل‌ها مدام در این خیابان رد و بدل می‌شد. گاهی طبقات فرودست‌تر ولو برای دیدن «حالایی‌ها» به خیابان ارگ می‌آمدند.
مردی به‌نام خواجه روشنایی که باخدا، مردم‌دار و اهل ادب بود. سلوک خاصی داشت و بیش از آنکه شبیه کاسب‌ها باشد، به اهل عرفان شبیه بود. او حسینیه و مسجدی را در اختیار بابامسجدی گذاشته بود.
خانه‌های ویلایی قدیمی و تیربرق‌های چوبی کوچه شهیدمحمدی هنرمند ۳ با سنگ‌فرش‌های سیمانی نو و یکدست و درختان سرسبز جلوه پیدا کرده است.
سال‌۷۰ که یکی از کسبه، مغازه این محدوده را به مبلغ ماهی ۱۰‌هزار‌تومان اجاره کرده بود، دیگران به او بد و بیراه می‌گفتند که چرا باعث افزایش مبلغ اجاره‌ها شده است.
خیابان میعاد معبری پررفت‌و‌آمد در محله رسالت است. در سرتاسر این خیابان، انواع کاربری‌های تجاری فعالیت می‌کنند، از سوپرمارکت و میوه‌فروشی و قصابی تا پرده‌فروشی و شیشه‌بری و ابزارآلات.
نخستین بار در جریان جنگ تحمیلی پیکر شهدا از مسجد بناها که فاصله زیادی با حرم ندارد، به سوی مضجع شریف امام رضا (ع) و سپس به سوی مزارشان تشییع شد.
قرائت‌خانه مسجد حاج‌آخوند با مساحت ۵۰ متری‌اش، هر روز میزبان جوانانی است که درس‌خواندن در مسجد را به کتابخانه‌های عمومی ترجیح داده‌اند.
این مسجد تا سال پیش یکی از مساجد شبانه‌روزی مشهد بود اما اکنون جزو نادر مساجد مشهد است که از ۷ صبح تا انتهای شب به روی مراجعه کنندگانش باز است.
ساکنان محله معتقدند اگر این مسجد نبود شاید سال‌ها هم‌محله‌ای بودند، اما وفاق و همدلی و ارتباط محکمی بینشان به‌وجود نمی‌‎آمد.
مسجد شاه که بعد‌ها نام هفتاد و تن به خود گرفت علامت سوالی در ذهن مورخان است که بسیاری از وجوه آن پوشیده مانده است.
راه‌اندازی شورای حل اختلاف شعبه ۵۲۲ در مسجد امام‌رضا (ع)، موجب شده پرونده‌های محله و اهالی ساکن در این محدوده در همین‌جا با ریش‌سفیدی حل و فصل شود.
یکی از کار‌هایی که قبل از انقلاب در مسجد صاحب‌الزمان (عج) انجام می‌شد، دعوت و پاسخگویی به گردشگران غیرمسلمان بود.فقط در ۲ سال ابتدایی دهه ۵۰ از میان ۲۰۰ توریست، ۷۲ نفر مسلمان شدند.
کوچه بدون پیاده‌رو شهید‌کارگر راضی یک، که در انتها به خیابان شهید خوش‌سیمای ۲ می‌رسد، خاطرات تلخ و شیرین بسیاری را در خود ثبت کرده و از کوچه‌های بااصالت محله پورسیناست.
خانه‌های قدیمی و درختان برافراشته‌اش در محله شهید بهشتی نشان از اصالت این کوچه ها و محلات دارد.
پیشینه کوچه شهدای فاطمیون ۱۴ (شهید عباس دریانوش) در محله جلالیه به قلعه کهنه پیوند خورده است که بخشی از آن در ابتدای کوچه آسیاب گندم بوده است.
بازه یا بَزَه، همان آبریز کوچک است که زمینش پس از سیلاب ترک می‌خورد و سفت می‌شود. شَخ هم به‌معنای زمینی است که بذر به‌سختی در آن به عمل می‌آید و نیاز به شخم و زیر‌و‌رو دارد.تاریخچه محله پورسینا پشت همین نام نهفته است.