این نخستین ایستگاه صلواتی است که نوجوانها بهتنهایی راه انداختهاند و حتی تعدادی از آنها برای اینکه ایستگاه فعال بماند و جمع نشود، دور پیادهروی اربعین را هم خط کشیدند.
آرتور کانولی مدتی را در مشهد گذراند. همزمانی این حضور با سکونت عباسمیرزا نایبالسلطنه در مشهد از یکسو و آغاز ماه محرم از دیگرسو عاملی شد تا او بتواند گزارش کاملی از آیینهای مردم مشهد در ماه محرم تهیه کند.
سیدمرتضی اخلاقی میگوید: اینجا خانوادههایی هستند که بهخاطر بیماری فرزندشان نمیتوانند به هیئت بروند. این خیمه برایشان مثل یک حسینیه کوچک است؛ جایی که اشک میریزند، دلشان را سبک میکنند.
سیدرضا میگوید: این روضه امانتی است که از پدرم به ما رسیده و دهههاست ادامه دارد و امیدواریم بچههای ما هم این راه را ادامه بدهند. این مجلس یک سنت است که نسلبهنسل منتقل شده است.
حاجحسین عامری سالها در مناسبتهای مذهبی، در خانهاش مراسم برگزار میکرد اما از زمان شیوع کرونا تصمیم گرفت مراسم دهه صفر را به خیابان بیاورد؛ رسمی که همچنان در محله رواج دارد.
سال ۱۳۲۰ هیئتیها بهشکرانه سرنگونی حکومت دینستیز رضاشاه تصمیم گرفتند در همان محلی که خیمه هیئت برپا میشد، مسجدی تاسیس کنند و نام آن را گذاشتند «ابوالفضلی».
محمد اعلمینیا، بزرگِ هیئت جاننثاران از کودکی هم فانوس نفت میکرد و هم آبگوشت مجلس را میپخت. میگوید: آن زمان که معلم بودم باسوادترین آدم هیئت بودم و حسابکتابهای نذورات را انجام میدادم.
موکب امامحسین (ع) چهارسالی است که در دهه اول محرم به همت ششبرادر حداد راهاندازی شده است. کمککنندگان در این موکب همه یا فامیلاند یا دوستانی که به آنها پیوستهاند.
حالا بیش از شش دهه از زمانیکه حاجغلامحسین نعیمی به همسرش گفت: هوا خیلی گرم است. بیا دوتا کتری شربت درست کنیم و ببریم بین دستههای عزاداری، میگذرد؛ نذری که هنوز پابرجاست.
بر اساس مستندات، خراسان مهد اصلی روضهخوانی است و به گفته قدیمیها، کهنترین تکایا، سه مکان بسیار شناختهشده شهر هستند که هرکدام بیش از صد سال است پذیرای عزاداران در دهه اول ماه محرم هستند.
ابوالفضل راستنژاد میگوید: در نظر عامه، میاندار وقت سینهزنی با تکرار جملات خاصی به مراسم شور میدهد و نظم مراسم را هم برعهده دارد. اما درواقع، میاندار نفر دوم هیئت است.
چراغ خانه حاجمحمد داعی شبهای دهه اول محرم، با نام امامحسین(ع) روشن است. طبقه همکف این خانه، سالهاست به مراسم مذهبی اختصاص دارد و به گفته حاجمحمد، وقف اهل بیت (ع) است.
ریشه هیئت انصارالرقیه (س) خدربیک، به هیئت قدیمی ۷۲تن میرسد. حدود سیسال قبل جوانهای آن هیئت که حالا بزرگترهای هیئت انصارالرقیه (س) محسوب میشوند، تصمیم گرفتند هیئتی اصطلاحاً جوانپسند داشته باشند.
پیرغلامان روایتهای تقریبا یکسانی از ساخت بزرگترین علم ایران دارند که به علم شاه حسین شهره است. حسین غیورمرادی سفارش ساخت این علم را در اصفهان داد. او هرچه مال و منال داشت سر این علم گذاشت.
طبق خاطرات حمیدهخانم ، روز قبل آغاز ماه محرم، عزاداران با جمعشدن در مسجد قدیمی کلاتهبرفی، مراسم «علمبندو» را اجرا میکردند و علمهای چوبی مسجد را پوشش پارچهای میدادند.
حوالی دوره استبداد رضاخانی و ممنوعیتهای مراسم عزاداری ماههای محرم و صفر بود که یدالله و امانالله از روستای «کیوی» استان آذربایجانشرقی به مشهدالرضا(ع) آمدند و هیئت قمربنی هاشم(ع) را تشکیل دادند.
مشهد قدیم از چهار محله اصلیِ پایین خیابان، بالاخیابان، عیدگاه و چهارباغ تشکیل میشده است که عموم هیئتهای عزادار در روزهای تاسوعا و عاشورا از این محلات حرکت میکردند و مقصد همه آنها به حرم ختم میشد.
پانزدهسال از شروع فعالیت هیئت خیمهالحسین(ع) میگذرد. رضا ربانی میگوید: بسیجیهای قدیم مسجد امامحسین (ع) درکنار تیم فوتبال یک خیمه برپا کردیم و این راه را ادامه دادیم.
بانی اصلی این روضه خانواده «جدیت» هستند که از سال ۷۰ میزبان عزاداران دهه اول محرم هستند و از ۶ سال پیش، این مراسم را در کوچه برگزار میکنند که با استقبال همسایهها مواجه شده است.
باوجود سندی قدیمی که میگوید متولی وقف از حدود صد سال پیش، سقای دهستانی بوده، ساکنان قدیمی کوچه بهادرخان معتقدند این محدوده دستکم صدسال است که بهنام بهادرخان و تکیه نیز به همین نام شناخته میشود.